.

تعویض ضریح چیزی شبیه معجزه بود

مهندس عزیزیان بزرگترین افتخارش را خادمی حضرت رضا علیه السلام و نقطه عطف سال‌های خدمتش را تعویض ضریح مطهر مرقد این امام همام می‌داند.

1392/6/30 شنبه

 با او درباره خاطرات آن روزها و بسیاری از سوالات مطرح درباره آستان قدس رضوی به گفتگو نشسته ایم. در ادامه بخش اول مصاحبه را می‌خوانید.
از راه‌های دور و نزدیک می‌آیند. با کوله باری از درد و رنج و غصه، با انبوهی از مشکلات.
اما سبک و آسوده خاطر برمی‌گردند.
بی‌سبب نیست که هر سال زائران بی‌شماری به این درگاه روی می‌آورند.
از اقصی نقاط دنیا گرفته، تا مجاورانی که در چند قدمی این بارگاه اقامت دارند.
زائر که زیاد می‌شود، خدمت هم باید گسترده‌تر شود. از توسعه در حریم حرم تا خدمت به رسم عاشقی!
اینجا هر چه هست عشق است، از زیارت تا خدمت!
آنها که کمر همّت به خدمت بسته‌اند، کم نیستند. از تولیت عظمای آستان قدس رضوی گرفته که خود را خادم زائرین این قطعه بهشت می‌داند تا مردانی که هر کدام منشاء اثر بوده‌اند در خدمت رسانی مطلوب.
در این مسیر عده‌ای پیشتازند. توفیق بیشتری را کسب کرده‌اند و به رسم ادب، جبین بر آستان ارادت سائیده‌اند.
از گلدسته‌های رفیع تا گستره‌ی صحن جامع رضوی.
از تحکیم سر در ساعت و نقاره‌خانه، تا کار در عمق زمین و نقش عشق بر دیواره‌ها و سقف رواق دارالحجه، از شکوه رواق امام خمینی (ره) تا قلب تپنده این مجموعه قدسی، ضریح مطهر رضوی. از خدمت به شفایافتگان و در راه ماندگان تا تسلی قلب‌های کوچک کودکان جدا مانده از پدر و مادر، ....
هر جا نشانی از خدمت است، نام او نیز در جرگه خادمان حریم دوست به میان می‌آید!
او خود بزرگترین افتخارش را خادمی حضرت رضا علیه‌السلام و نقطه عطف سال‌های خدمت را تعویض و نصب ضریح مطهر مرقد سلطان سریر ارتضاء می‌داند.
خاطرات آن روزها جذاب و شنیدنی است؛ آن هم از زبان مهندس مهدی عزیزیان.
هرچند در حال حاضر به عنوان رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل سازمان اقتصادی رضوی به خدمت مشغول است اما همچنان خادم امام رضا(ع) است.

پیروزی انقلاب و لزوم تغییرات اساسی در آستان

از نحوه‌ی ورودتان به آستان قدس بفرمایید و اینکه در این سال‌ها در کدام بخش‌ها خدمت کرده‌اید؟
آستان قدس رضوی مجموعه‌ای عظیم است که در جنبه‌های مذهبی، اجتماعی و اقتصادی فعالیت می‌کند. بزرگی این مجموعه و سیستمی که برای اداره امور آن به کار گرفته می‌شود، متفاوت با سازمان‌های دیگر است.
در رأس این تشکیلات تولیت عظمی قرار دارد و منابع اداره امور هم از محل نذورات و موقوفات است که واقفین برای کارهای مختلف و برای نیات خاص وقف کرده اند.
سال ۱۳۶۱ فرصتی فراهم شد تا در آستان قدس رضوی مشغول به کار شوم. هنوز چند سالی از انقلاب اسلامی نگذشته بود و چون قبل از انقلاب اسلامی، آستان قدس رضوی مستقیماً زیر نظر شاه اداره می‌شد، مدیرانی هم که اداره امور را به دست داشتند مشخصه‌های شاهنشاهی را داشتند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی تغییرات کلّی و اساسی در آستان قدس به وجود آمد.
آدم‌هایی که مشغول به کار شدند، باید کارهای جدیدی را انجام می‌دادند. کارهایی متناسب با شرایط انقلاب و خواست مردم.
من هم که در ابتدا به عنوان معاون اداری مشغول به کار شدم برنامه‌ریزی‌های جدیدی برای چارت تشکیلات آستان قدس و سیستم اداری انجام دادم.
تغییرات ایجاد شده از جمله ایجاد معاونت فرهنگی، معاونت تبلیغات، معاونت فنی و معاونت اماکن و نیز برخی از سازمان‌های مستقلی که در اداره مرکزی ایجاد شد، حاصل این نگاه جدید بود که اتفاق افتاد.
هشت سال در معاونت اداری خدمت کردم و طی این مدت معاونت‌هایی که اشاره شد ایجاد و ساختار آن‌ها نیز منظم شد.
پس از این هشت سال با توجه به اینکه اماکن متبرکه از حساسیت خاصی برخوردار بود و نیاز به این داشت که برای خدمت رسانی به زائرین روش‌های مناسب و جدیدی طراحی و اجرا شود از اواسط سال ۱۳۶۸، به عنوان معاون اماکن متبرکه ادامه خدمت دادم.
خدماتی که امروز به زائرین گرانقدر حضرت رضا علیه السلام ارائه می‌شود، طی سال های ۷۰-۶۹ پایه ریزی شد و طی یازده سالی که در معاونت اماکن متبرکه بودم، برنامه‌ریزی‌های منظمی که برای خدمات به زائرین انجام شده به اجرا درآمد.
ایجاد دفاتر رسیدگی به امور گمشدگان، آگاهی حرم مطهر، اداره تسهیلات زائرین خدمات به درراه‌ماندگان، زیارت سالمندان، دفاتر اشیاء گمشده، ایجاد یک سیستم منظم برای توزیع دعوتنامه‌های مهمانسرای حضرت رضا علیه‌السلام، دفتر شفاء یافتگان، تعریف آئین نامه خدمت در حرم مطهر برای خادمان و نظم بخشیدن به خدمات کفشداری، زیارت‌نامه خوانی و...حاصل سال هایی بود که در اماکن متبرکه خدمت کردم.
بعد از آن هم از اواسط سال ۱۳۷۹ به عنوان مدیرعامل سازمان عمران و توسعه حریم حرم حضرت رضا علیه‌السلام، که مجری و طراح توسعه و ساخت و سازهای اطراف حرم بود، خدمت کردم.
صحن‌های غدیر، کوثر، هدایت و صحن جامع رضوی که گسترده ترین صحن در حرم مطهر است.
رواق‌های دارالحجه، امام خمینی (ره)، رواق‌های زیر بست‌های بالا و پایین، رواق شیخ طوسی و رواق شیخ حر عاملی، دارالحکمه و برخی دیگر، بست‌ها، ورودی‌ها و خروجی‌های حرم مطهر که در حال حاضر زائرین از آن استفاده می‌کنند، حاصل خدمت در این سال‌ها بوده است.
طرح توسعه حرم مطهر و ساخت و سازهای داخل این مجموعه که تمام شد، از اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۷ به سازمان اقتصادی رضوی آمدم و تا حال حاضر مشغول به خدمتم، تا در آینده چه پیش ‌آید...

ضریح ۴۰ ساله دیگر پاسخگو نبود

گویا مسئولیت ساخت و تعویض ضریح مطهر رضوی هم با شما بوده است ؟
بله، آبان ماه ۱۳۷۹ در سازمان عمران و توسعه حریم حرم حضرت رضا علیه السلام مشغول به کار شدم و در دی ماه ابلاغ شد که مسئولیت تعویض ضریح و نصب ضریح پنجم به عهده من است.

دلیل اصلی تعویض ضریح مطهر چه بود؟
در واقع طرح تعویض ضریح از همان سال های ۶۰ و ۶۱ با دستور تولیت عظمی آستان قدس رضوی حضرت آیت ا... واعظ طبسی در دستور کار ‏قرار داشت که انفجار حرم و کهنه شدن و سائیدگی انجام را تسریع کرد. ضریح قبلی که توسط اصفهانی‌ها ساخته شده بود در زمان پهلوی نصب شده و موقع تعویض حدود ‏‏۴۰ سال عمر داشت و الان در موزه حرم قرار دارد.‏
بر اساس همین دلایل بود که ‏دستور داده شد طرح‌های متفاوتی آماده و یکی انتخاب شود. هنرمندان مختلفی طرح دادند برای شکل قلم زنی که در ظاهر دیده می‌شود. و از بین طرح‌های ارائه شده نهایتاً طرح آقای فرشچیان زیباتر و مناسب تشخیص داده شد و مورد استفاده قرار گرفت.
ضریح مطهر قدیمی (ضریح چهارم) از روزی که ساخته شد تا روزی که آن را عوض کردیم حدود ۴۰ سال قدمت داشت. ضمن این که در انفجاری ‏که در حرم اتفاق افتاده بود ضریح آسیب دیده بود، خصوصا درِ ضریح برای باز و بسته کردن و ‏غبار روبی مشکل داشت. بدنه ضریح هم که ورق قلم زنی شده نقره بود به لحاظ قدمت، خیلی از قسمت هایش رفته بود و تیز شده و دست زائران را زخمی می کرد. از طرف دیگر، ‏طهارت و کُر گرفتن آن ضریح هم کار سخت و مشکلی بود. اگر به عکس های قدیمی مراجعه کنید ‏آن قلم زنی خوب و برجستگی‌ها همه از بین رفته بود.
داخل این ضریح قبلی که ما برداشتیم ضریح دوم قرار داشت. واقف آن ضریح شاهرخ، فرزند رضا قلی میرزا، فرزند نادر شاه افشار و نوه شاه سلطان حسین صفوی است که وقف کرده بوده به نصب بر قبر مطهر و بر ‏همین اساس همان جا داخل ضریح بود و ضریح قبل را هم روی آن گذاشته بودند. خب ‏یکی از مشکلات کار، وقف بودن این ضریح بر مرقد مطهر بود که با توجه به نیت واقف مجبور بودیم آن را حفظ کنیم.
کما اینکه در مرتبه‌ی ‏قبلی نصب ضریح نیز چنین کرده بودند. ما هم با تدبیری که شد تصمیم گرفتیم فضایی را ایجاد کنیم و آن ضریح ‏فولادی را منتقل کردیم به طبقه زیرین و در سرداب مطهر حضرت رضا (ع) نصب است.

کمی از اتفاقات و وقایع روزهای تعویض ضریح برای‌مان تعریف کنید؟

ضریح قبلی (چهارم) را که برداشتیم، برای نصب ضریح جدید، کف روضه منوره ‏را جمع کردیم. بتن جدید ریخته شد و با توجه به ابعاد، وزن و فشارهایی که وارد می شود فونداسیون مناسب برای نصب ضریح جدید آماده شد. ‏سنگ های قدیمی باید برداشته می شد.‏ محدودیت ابزارآلات بنایی و نیز محدودیت زمانی و با توجه به اینکه مردم از زیارت حضرت رضا (ع) محروم بودند کار را خیلی سخت‌تر کرده بود.
چرا که مردم ‏می آمدند پشت دیوارها و صدای گریه و ضجه شان را می شنیدیم. برای ما که داخل بودیم و ‏صداها را می شنیدیم سخت بود. برای همین هم دوست داشتیم زودتر انجام می‌شد که شد. انجام کار در عرض ۵۵ روز، یک معجزه بود. اگر الان به من بگویند برای چنین کاری چقدر وقت لازم است می گویم ‏شش ماه.
همه چیز محدود بود، آوردن ماشین آلات در حرم محدودیت داشت و شاید امکان نداشت.
یک زمانی است که امکانات نداری ولی یک زمانی از امکانات نمی توانی استفاده کنی. برای ما استفاده از امکانات مقدور نبود. محدودیت‌ها کار را سخت می کرد. مثل درهای حرم که محدودیت اندازه دارند و یا اینکه از ‏روی سنگ‌های مرمر که نمی‌شود ماشین عبور داد چرا که می‌شکند.

خاطره‌ای از آن زمان به یاد دارید؟
اگر الان بگویم که هر لحظه آن روزها خاطره بود بیراه نیست. این یک اتفاق قابل تکرار نیست. یک اتفاق تاریخی است. اینکه در بین این همه مهندس و معمار مسلمان و شیعه در جهان این توفیق ‏ نصیب من شد خود مسئله مهم و بزرگی است.
زمانی که کار بتن‌ریزی و کف‌سازی روضه منوره به اتمام رسید، قبل از نصب اسکلت ضریح مطهر، لازم بود سنگ مضجع شریف که از مرمر یکپارچه تهیه شده و حدود ۳ تا ۵/۳ تن وزن داشت، بر روی مرقد مطهر نصب شود.
با تأکید تولیت محترم، همه کسانی که در این پروژه همکاری داشتند باید با وضو سر کار حاضر می‌شدند و با سکوت و کمترین حرف به انجام وظیفه مشغول می‌شدند. جز صدای ابزار و وسایل صدای دیگری در فضا نبود.
برای نصب این سنگ، تولیت عظمای آستان قدس رضوی از مقام معظم رهبری دعوت کردند که در این مراسم حضور داشته باشند.
روز نصب سنگ مضجع، رهبر معظم انقلاب اسلامی، تولیت عظمای آستان قدس رضوی و جمعی از دست اندرکاران حضور داشتند. سکوت خاصی حکمفرما بود.
در حضور ایشان نصب سنگ مضجع انجام شد و رهبر انقلاب هم پس از زیارت تشریف بردند.
بهترین خاطره من هم مربوط به آن روزی است که قرار بود ضریح جدید افتتاح شود. خیلی ها فکر می ‏کردند که به آن ساعت مقرر نخواهد رسید. البته کارها همه بر اساس زمان بندی و ساعت به ساعت تعریف شده بود.
بخشی از نصب کتیبه «هل اتی» باقی مانده بود و نصب درب ضریح مطهر جزو کارهای آخر بود. برای خیلی‌ها غیر قابل باور بود که قبل از مراسم افتتاح که روز عید قربان و مصادف بود با ۱۶ اسفند، تا قبل از اذان صبح کارها انجام شود. به لطف خدا همه کارها انجام شد.
بعد که همه رفتند بیرون گل‌های بالای ضریح را گذاشتیم و در ضریح مطهر را قفل کردم و نماز صبح را خواندم و بعد نماز شکر هم به جا آوردم که هم توفیق‌اش نصیب شد و هم این که به موقع تمام شد‏ و با دعوتی که از قبل شده بود، با حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی، تولیت عظمی آستان قدس رضوی و بزرگان نظام درب روضه منوره به روی زائران مشتاق باز شد.

از کارهای غیرممکن وسختی‌های تعویض ضریح بگویید، شد که خسته شوید؟
خیر این طور نبود، هر مسئله‌ای بود خود حضرت کمک می کردند. یکی از آن کارها آوردن سنگ یک تکه مضجع شریف، آن هم از صحن جمهوری اسلامی بود. شما حساب کنید که این سنگ به این بزرگی و با وزن ۳.۵ تن را چطور از این پله‌ها و درها عبور دادیم.
چوب گذاشتیم زیرش، غلتاندیم و هل دادیم و در حقیقت با کارهایی ابتدایی سنگ را به مقصد رساندیم. نه اینکه امکانات نبود، بلکه در آن شرایط و با آن وضعیت امکان استفاده از آن‌ها نبود. کدام موتور و ماشینی را از پله‌ها و درهای رواق‌های منتهی به روضه منوره می توانستیم بیاوریم داخل؟
زمانی اهرام ثلاثه مصر را که در فیلم‌ها می‌دیدم می‌گفتم آن‌ها چه عقل‌هایی داشته‌اند که توانسته‌اند این سنگ‌ها‌ را در سطح صاف حمل کنند و سخت تر اینکه به ارتفاع بالا ببرند. ما هم با بالابر و جرثقیل نمی توانستیم سنگ‌ها را به حرم ببریم. سقف ضریح مطهر را نگاه کنید، می بینید یک کار هنری است و این سقف حدود یک و نیم تا دو تن وزن دارد . این سقف باید در ارتفاع ۴ و نیم متری نصب می شد و برای همین داربستی را نصب کردیم و به کمک بالابرهای زنجیری ۱۵ نفر ۱۵ تا زنجیر را هم زمان کشیده‌اند و سانتیمتر به سانتیمتر بالابرده‌اند. با این ابتکارها توانستیم کارهایی هم که نمی‌شده را انجام دهیم. همه کارها ابداعی بوده به طوری که گاهی بدون ابزار و برخی اوقات با استفاده از ابزار موجود کارها انجام شده و در وقت مناسب هم به اتمام رسیده است.
ادامه دارد...
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
اساس کار روابط عمومی، استفاده از هنر است
تاکید بر تداوم تسریع در اجرای پروژه های مورد نیاز زائران
برنامه‌های پیشنهادی آستان قدس رضوی برای «مشهد ۲۰۱۷»
آیین تجلیل از دانشجویان ساعی آستان قدس رضوی برگزار شد
انتظار از دانشگاه امام رضا(ع)، تربیت نیروهای متخصص و متعهد است
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.