.

نقاره

نقاره در لغت به معنی نوبت است و نیز به معنی دو طبل کوچک متصل به هم، که یکی بزرگ‌تر با صدای بم‌تر و یکی کوچک‌تر با صدای زیرتر است.

1392/8/16 پنجشنبه

نقاره‌خانه:
محلی واقع در بلندی که از آن مکان هر صبح، قبل از طلوع آفتاب و هر شام، قبل از غروب خورشید، دهل و کوس و کرنا و نقاره و... می‌نوازند و پایان‌یافتن وقت شرعی را برای زائران اعلام می‌کنند.
نقاره‌خانه‌ای که در بالای ایوان شرقی صحن انقلاب واقع است، یکی از آثار زیبای معماری آستان قدس رضوی محسوب می‌شود.
نقاره‌زنی
در زمان‌های قدیم در دربار سلاطین برای اعلام حادثه‌ای خاص، نقاره‌زدن رسم بوده است. سوابق نقاره‌زنی در آستان قدس رضوی به قرن‌های هشتم و نهم برمی‌گردد. براساس مدارک موجود، نقاره در آستان قدس رضوی از اواسط قرن نهم نواخته می‌شده است و زمانی که میرزا ابوالقاسم بابر، نوه‌ی گوهرشاد از هرات به مشهد آمد، برای تجلیل از امام(ع) و یا به شکرانه‌ی حاجت‌گرفتن و رهایی از بیماری، نقاره را برپا کرد.
به نقل از تاریخ، وی در سال 960 که از هرات به قصد زیارت حضرت امام رضا(ع) به مشهد آمد، دستور داد در باغ حرم نقاره نواخته شود. در کتاب «مهمان‌نامه بخارا» مربوط به قرن نهم و دهم هجری به نقاره‌زنی در این عصر اشاره شده است. در تاریخ عالم آرای عباسی نیز به نقاره‌زنی در عهد صفویه اشاره شده است. از آن زمان، آیین نقاره‌نوازی در بارگاه رضوی (که سلطان سریر ارتضا است)، به نشانه‌ی شکوه و عظمت آن بارگاه و جهت رعایت احترام و تکریم مقام امام رضا(ع) معمول گردید و جزئی از رسوم آستان قدس شد. هم‌چنین نواختن نقاره در بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) در دو نوبت از شبانه‌روز، علاوه بر شکوه این مقامِ عالی جنبه‌ی آگاهی دارد و مؤمنان را متوجه آخرین فرصت برای انجام فرایض دینی می‌کند.
در سال 1282ه.ق بنای نقاره‌خانه در بالای ایوان شرقی صحن انقلاب ساخته شد. آن بنا که مدت‌ها بود از استحکام و کیفیت مطلوبی برخوردار نبود، در سال 1337ه.ش برچیده شد و ابتدا طاق سردر ایوان تعمیر اساسی یافت و پس از آن براساس نقشه‌ای تهیه شده با اصول صحیح معماری، ساختمان نقاره‌خانه تجدید و با بتون مسلح ساخته شد.
نقاره توسط نقاره‌چیان که در اصطلاح به آن‌ها «عمله‌ی شکوه» گویند، دو نوبت در شبانه‌روز، صبح و عصر قبل از طلوع و غروب آفتاب در آن محل نواخته می‌شود.
علاوه بر این، در اعیاد مذهبی، موالید ائمه(ع)، روز میلاد و بعثت پیامبراعظم(ص) و نیز هنگام بروز کراماتی از حضرت، نقاره‌ی شادمانی نواخته می‌شود. در ماه مبارک رمضان هم در دو نوبت موقع افطار و امساک، نقاره نواخته می‌شود و تنها در دو ماه محرم و صفر و ایام سوگواری نقاره نواخته نمی‌شود و نقاره‌خانه تعطیل است.
امروزه نقاره‌زنی به جز آستان قدس رضوی در جاهای دیگر ایران منسوخ شده است. لازم به یادآوری است نقاره‌زنی پیشینه‌ی بسیار قدیمی داشته و از روزگار باستان در ایران معمول بوده و در پایتخت‌ها و شهرهای والی‌نشین به حکام این امتیاز داده می‌شده است و درواقع با نواختن نقاره، خورشید را (که مظهر حیات و روشنایی است) استقبال و بدرقه می‌کردند و یا واقعه‌ی مهمی مانند: ادای احترام به ورود شاه‌زادگان و بزرگان را خبر می‌دادند که بعدها شلیک گلوله‌های توپ جای آن را گرفت و با عمومیت‌یافتن رادیو و تلویزیون، آن هم منسوخ گشت.
عکس : آئین سنتی نقاره‌نوازی در حرم مطهر رضوی
عکس : آوای ملکوت
عکس : ابزار و وسایل نقاره نوازی
عکس : ابزار و وسایل نقاره نوازی
عکس : نقاره خانه
عکس : نقاره‌خانه
صوتی : نقارخانه حرم

 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.