حجت الاسلام و المسلمین مهدی شریعتی تبار:

روز مباهله حقانيت اسلام و منزلت اهل‏‌بيت(ع) را آشكار ساخت

۱۳۹۸/۰۶/۰۴ - ۱۶:۳۴
بیست و چهارم ذی الحجه در تقویم تاریخ اسلام روز بسیار با اهمیتی است. روزی است که پیامبر عظیم الشان اسلام حضرت محمد(ص) به همراه چهار نفر از اهل بيت(ع) خویش با روسای مسيحيان نجران مباهله کرد.

این رویداد نزد مسلمانان اهمیت خاصی دارد، زیرا گواه حقانیت دین مبین اسلام و دعوت حضرت خاتم الانبیاء محمد مصطفی(ص) و عظمت و منزلت اهل بیت(ع) مکرم ایشان است. برای آشنایی بیشتر با روز مباهله و تبیین دستاوردها و شان نزول آیه مباهله با حجت الاسلام و المسلمین مهدی شریعتی تبار؛ مدیر گروه فقه و اصول بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی به گفت¬وگو نشستیم که ماحصل آن را در ادامه می‌خوانید.

 

روز مباهله برای مسلمان یک حادثه بسیار عظیم و پر اهمیت است. چه اتفاقی رخ داد که این جریان ماندگار و مهم شد؟
بدون شک این حادثه یکی از حوادث و واقعیات مسلم تاریخ اسلام به شمار می‌آید که بسیاری از مورخان و مفسران به وقوع آن صحه گذاشته و این جریان را نقل کرده‌اند. جریان از آنجا شروع می‌شود که پیامبر اسلام(ص) برای ابلاغ رسالت خویش به بسیاری از سران ممالک نامه نوشتند و رسالت الهی خویش را به آنان عرضه کردند. در راستای این جریان، نامه‌ای نیز به سران مسيحيان نجران ارسال کردند و ساکنان این منطقه را به آیین اسلام دعوت فرمودند. اما بزرگان نجران این دعوت را نپذیرفتند و صحبت‌های پیامبر با آنان بی نتیجه ماند و در نتیجه هر دو طرف تصمیم گرفتند تا در وقت معینی با یكدیگر مباهله نموده و از خداوند بخواهند دروغگو را هلاک و نابود كند. پیامبر اسلام(ص) از میان مسلمانان و بستگان خود، فقط چهار نفر را به واسطه پاکی نفس و ایمان راسخشان برگزید و آن نفرات کسی جز علی بن ابی طالب(ع)، حضرت فاطمه(س) و حسنین(ع) نبود. در این هنگام سران نجران زمانی که پيامبر اسلام را مشاهده كردند که چگونه عزیزان خود را در معرض خطر آسمانی و الهی قرار داده‌اند از موضع خود عقب نشینی کردند و به بیانی از این همه اعتقاد راسخ ترس و خوف به دلشان افتاد و از رسول اكرم(ص) تقاضاي مصالحه و بخشش كردند.  

 

چرا این واقعه مهمترین رخداد تاریخ اسلام به شمار می‌آید؟
اين جريان در واقع حقانيت اسلام و منزلت اهل‏بيت(ع) را آشكار می‌کند و از جهات مختلفی حائز اهمیت است. این اتفاق بیان جایگاه بسیار ممتاز و برجسته حضرت امیرالمومنین(ع)، حضرت زهرا(ع) و حسن و حسین(ع) نزد پیامبر(ص) را روشن می‌کند، این افراد مقرب‌ترین و با فضیلت‌ترین بستگان پیامبر هستند و در عالم هستی و نزد خداوند نیز محبوب‌ترین افرادند. همچنین نزول آیه 61 سوره آل عمران که معروف به مباهله است مشخص می‌کند که خداوند پیامبر(ص) را مأمور ساخت تا با كسانی كه با او مجادله می كنند و حق را نمی پذیرند، به مباهله برخیزد، تا حقیقت آشکار و دروغ گو رسوا شود.

 

دستاورد این حادثه چه بود ؟
رخداد مباهله یک مبارزه معنوی است که جمعی به درگاه خداوند تضرع می‌کنند و از خداوند مسئلت دارند تا کاذبین و افرادی که در برابر حق و حقیقت می‌ایستند مورد لعن قرار گیرند. اینکه پیامبر اکرم(ص) برای حضور در این آوردگاه مهم و حساس بهترین خویشان خود را به عنوان شریک احضار می‌کند، نشان می‌دهد که این عزیزان مقرب‌ترین اشخاص عالم هستند و در واقع اقتضای مباهله این است که عزیزترین و شایسته‌ترین افراد احضار شوند. به تعبیر علامه طباطبایی آیه شریف مباهله نشان دهنده این است که امیرالمومنین(ع) و حضرت زهرا(س) و حسنین(ع) شریک پیغمبر در دعوت به توحید هستند و اثبات کننده حقانیت پیامبر و دین مقدس اسلام و نفی شرک و تسلسل عقاید مسیحیان نجران است.

 

این رخداد چه دلیلی بر فضیلت اهل بیت(ع) دارد؟
بدون تردید این آیه بهترین دلیل بر ولایت امیرالمومنین(ع) و جانشینی ایشان دارد. به تعبیر حضرت رضا(ع) آیه مباهله بهترین دلیل بر خلافت امیرالمومنین است. امام رضا(ع) استدلال می‌کند که امیرالمومنین جان و نفس پیغمبر هستند و اگر پیامبر اکرم(ص) افضل‌ترین پیغمبر هستند، امیرالمومنین نیز شایسته‌ترین جانشین ایشان هستند و بنابراین این حق امت است تا امامشان بعد از پیغمبر صالح‌ترین افراد باشد و امامت و ولایت به دست فاضل‌ترین و صالح‌ترین شخص قرار می‌گیرد.

 

بدون شک عظمت حادثه مباهله آن را به عنوان یکی از ماندگارترین حوادث تاریخ اسلام قرار داد. اما آنچنان که نیاز است حقیقت و جایگاه این روز برای مردم تبیین نشده است.
 بله همین طور است. جریان مباهله اگر از جهاتی از جایگاه غدیر بالاتر نباشد پایین تر نیست، بنابراین نیاز است تا توجه مردم را به این روز جلب کرد و برای نشان دادن اهمیت و آداب و اعمال این روز فرهنگ سازی صورت بگیرد. با این هدف بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی برای روشن ساختن ابعاد و جنبه‌های مختلف این واقعه، کتابی با عنوان «مباهله» با هدف ترویج معارف اهل بیت به ویژه عنایت حضرت رضا(ع) منتشر کرده است تا چراغ راهی برای متفکران و محققان باشد.

 

 چه مباحثی در این کتاب مطرح شده و ویژگی‌های این اثر چیست؟
این کتاب مشتمل بر 10 مقاله است و در آن زوایای مختلف واقعه مباهله تبیین شده است؛ تفسیر آیه مباهله در کلام امام رضا(ع)، بحث مباهله در متون تفسیری کهن، چیستی مباهله، مباهله از منظر متکلمین، مباهله در شعر و ادب عرب و فارسی، آداب روز مباهله و غیره بخشی از مقالاتی است که در این اثر بدان پرداخته شده. به اعتقاد بنده کار علمی خوبی صورت گرفته و موضوع این کتاب موضوعی است که به اندازه کافی به آن پرداخته نشده است، از این جهت ضرورت دارد تا به همگان معرفی شود و در معرض استفاده عموم قرار بگیرد.

 

 تقاضا برای این کتاب چگونه بوده؟
این کتاب برای بار نخست در 3500 جلد به چاپ رسیده است و بخشی از آن در اختیار ائمه جمعه سراسر کشور قرار گرفته است و با توجه به تقاضای بالا قرار است به چاپ دوم نیز برسد.

 

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود