پای سخن دکتر محمدرضا مدرسی رئیس بنیاد بیماری CF کشور

شرکت داروسازی ثامن در مسیر تولید سبد دارویی بیماری CF پیگیر و توانمند است

۱۳۹۸/۰۶/۱۲ - ۱۰:۳۱
مجموعه آستان قدس رضوی بر پایه سرمایه‌های مردمی دلداگان شمس الشموس(ع) شکل گرفته است. این مجموعه در راستای خدمت به مردم در حوزه‌های مختلف از جمله تولید دارو فعالیت می‌کند و توانسته با بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های داروسازی زیر مجموعه سازمان اقتصادی رضوی خدمات ارزنده‌ای به بیماران صعب‌العلاج کشور ارائه دهد.

شرکت داروسازی ثامن یکی از این شرکت‌ها است که به تازگی تولید سبد دارویی بیماران CF را به سبد محصولات خود افزوده است و در این راستا موفق به اخذ پروانه تولید انبوه نخستین داروی این سبد در دهه کرامت 1398 شد. در این مجال با دکتر محمدرضا مدرسی فوق تخصص ریه کودکان، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس بنیاد بیماری CF کشور به گفت‌وگو نشستیم. مشروح گفتگوی اختصاصی ما را در ادامه می‌خوانید. 

 

بیماری CF چیست؟
CF مخفف Cystic Fibrosis است. بیماری CF یک بیماری مادرزادی است و کودکان با ارث یک ژن از مادر و یک ژن از پدر به این بیماری مبتلا می‌شوند. این بیماری جزء شایع‌ترین بیماری‌های ارثی مغلوب در دنیا است. عوارض این بیماری از بدو تولد و گاهی از قبل تولد نوزاد ممکن است آغاز شود. ترشحات داخل ریه این نوزادان بسیار غلیظ و چسبناک می‌شود. با بالارفتن سن، عفونت هم افزوده می‌شود. این ترشحات غلیظ و چسبناک و همچنین عفونتی که به آن افزوده می‌شود، موجب تخریب تدریجی ریه می‌شود تا جایی که ریه عملکرد خود را از دست داده و بیمار فوت می‌کند. البته عفونت ریه بیماران CF به افراد سالم سرایت نمی‌کند، اما امکان واگیر این عفونت‌ها از این بیماران به یکدیگر وجود دارد. همچنین در این بیماری، چند عضو دیگر مانند دستگاه گوارش، دستگاه تناسلی و سینوس‌ها درگیر می‌شوند، اما مهم‌ترین عضو ریه است.

 

آیا آمار دقیقی از تعداد بیماران مبتلا به CF در ایران وجود دارد؟
 تصور می‌شد تعداد این بیماران در کشور محدود است یا اصلاً وجود ندارد. در حال حاضر نیز آمار دقیقی از تعداد این بیماران در کشور وجود ندارد. اما با تصور اینکه شیوع آن در اروپا، یک در هر دو هزار و 500 تولد زنده است و همچنین توجه به داروهایی که در کشور مصرف می‌شود می‌توان گفت تقریباً بین پنج تا شش هزار بیمار CF در ایران وجود دارد. هر روز نیز به تعداد بیماران شناخته‌شده افزوده می‌شود. همچنین بسیاری از بیماران CF، قبل از تشخیص نوع بیماری آنان فوت می‌کنند. امیدوارم در آینده بتوانیم آمار دقیقی از تعداد این بیماران کشور داشته باشیم. 

 

تفاوت طول عمر این بیماران در ایران با کشورهای پیشرفته چقدر است؟ چرا؟
بیماری CF یک بیماری صعب‌العلاج است و عمر این بیماران در کشورهای پیشرفته از سال 1960 میلادی که چهار تا پنج سال بوده در حال حاضر به حدود 43 تا 50 سال رسیده است. به‌طور مثال این بیماران در کانادا 50 سال به بالا عمر می‌کنند. آمار دقیقی از طول عمر بیماران CF در ایران وجود ندارد، اما حدس زده می‌شود متوسط عمر آنان بین 8 تا 12 سال است. این تفاوت طول عمر بیماران CF ایران با کشورهای پیشرفته به‌دلیل عدم دسترسی این بیماران به داروهای مورد نیاز خود است. خانواده این بیماران در کشور اگر هم به داروهای این بیماری دسترسی داشته باشند، با صرف هزینه‌های بسیار بوده است.

 

درباره داروهای بیماری CF  و چگونگی تأمین آنها توسط خانواده این بیماران بیشتر بگویید. 
 قریب به اتفاق داروی این بیماران از جمله آنتی‌بیوتیک‌های استنشاقی مثل توبرامایسین(Tobramycin) استنشاقی وارداتی است. دورناز آلفا(Dornase Alfa) داروی دیگری است که از آن برای تکه کردن ترشحات ریه کودکان و خروج آنها با اخلاط و سرفه استفاده می‌شود. به سدیم کلراید استنشاقی 7% (سالین هایپرتونیک) یا آب نمک غلیظ 7% نیز می‌توان به عنوان یک داروی مؤثر دیگر اشاره کرد. داروهای جدید دیگری مانند آنتی‌بیوتیک‌های بسیار مؤثر نیز برای درمان این عفونت‌ها در دنیا ساخته شده است، اما متأسفانه در ایران وجود ندارد یا بسیار گران‌قیمت است. به‌طور مثال برای مصرف یکی از داروهای وارداتی مؤثر و موجود در بازار کشور، هر بیمار CF مجبور به پرداخت مبلغ 15 میلیون تومان به‌صورت یک ماه در میان است. البته دولت آن را در پوشش بیمه‌ای با مبلغ پنج میلیون تومان قرار داده است، اما باز هم مبلغ دو و نیم میلیون تومان در هر ماه هزینه گزافی برای خانواده بیماران است. گاهی نیز از داروهای مشابه که ارزان‌تر است بیماران استفاده می‌کنند که تأثیر کمتری دارد. از سویی دیگر، تمامی داروهای بیماری CF داروهایی هستند که توسط بیمار به صورت مادام‌العمر باید مصرف شود. بنابراین متأسفانه بیشتر خانواده‌های این بیماران قادر به تهیه این داروهای گران‌قیمت نیستند. 

 

نخستین محصول سبد دارویی بیماری CF شرکت داروسازی ثامن دارای چه امتیازاتی است؟
همان‌طور که بیان شد علت تخریب ریه بیماران CF در اثر دو عامل اصلی اتفاق می‌افتد. نخست در اثر ترشحات غلیظ و چسبناک که موجب مسدود کردن راه هوا و تخریب تدریجی ریه می‌شود. دوم اضافه شدن عفونت به این ترشحات است. بنابراین سبد دارویی این بیماری در راستای اصلاح این دو امر است. به عبارتی باید داروهایی برای رقیق شدن ترشحات بیمار و همچنین آنتی‌بیوتیک‌هایی برای مهار عفونت او تجویز شود. تاکنون بیماران CF ایران از سرم‌های تزریقی 5% استفاده می‌کردند. این سرم‌ها با سرنگ کشیده می‌شد و در دستگاه ریخته و توسط بیمار بخور و وارد ریه می‌شد. در این روش درمانی، علاوه بر اینکه بیمار اذیت می‌شد، امکان آلودگی هم وجود داشت. از طرف دیگر این سرم‌ها ویژه بیمارستان‌ها بود و در دسترس بیماران قرار نمی‌گرفت. در این میان، بنیاد بیماری CF کشور حدود پنج سال است با شرکت داروسازی ثامن همکاری و مذاکره دارد. خوشبختانه این شرکت به تازگی موفق به ساخت سدیم کلراید استنشاقی 7%(آب نمک غلیظ 7%) در ویال‌های 4 میلی‌لیتری برای رقیق شدن این ترشحات شده است. امکان استفاده از این دارو برای بیماران CF بسیار آسان است. داخل دستگاه گذاشته شده و نیازی به کشیدن آن با سرنگ نیست. همچنین شرایط استریلیته به‌طور کامل رعایت می‌شود و امکان ابتلا به عفونت از محیط اطراف در این بیماران مستعد عفونت وجود ندارد. این دارو بر روی بیماران CF بسیاری آزمایش شده و نسبت به داروی قبلی بسیار مؤثر بوده است. برای رقیق شدن این ترشحات علاوه بر سدیم کلراید 7%، داروی دورناز آلفا نیز وجود دارد که امیدواریم شرکت داروسازی ثامن بر روی تولید آن نیز سرمایه‌گذاری کند. چراکه اثرات این دارو به مراتب بیشتر از سدیم کلراید 7% است. سدیم کلراید 7% پس از ورود به ریه از طریق بخور بر روی ترشحات ریه نشسته و موجب جذب آب و رقیق شدن ترشحات و خروج آنها می‌شود، اما داروی دورناز آلفا پس از ورود به ریه از طریق بخور مانند قیچی ترشحات را تکه تکه کرده و به آسانی آنها را از ریه تخلیه می‌کند. بدین‌ترتیب تخریب ریه را به تعویق انداخته و نفس بیمار نیز بهتر می‌شود. متأسفانه امکان جلوگیری از تخریب ریه این بیماران وجود ندارد، اما می‌توان این امر را به شدت کند کرده تا راه درمان اصلی این بیماری در دنیا کشف شود. بی‌شک ورود این شرکت به سنتز داروی گران‌قیمت دورناز آلفا برای بیماران مبتلا به CF از یک طرف می‌تواند از خروج ارز از کشور جلوگیری کند و از طرف دیگر امکان خرید این دارو را برای بیماران که توان پرداخت هزینه‌های بالای مصرف این دارو را ندارند، فراهم کند. 

 

چرا شرکت داروسازی ثامن ظرفیت تولید سبد دارویی بیماری CF را در کشور دارد؟
شرکت‌های مختلفی با بنیاد بیماری CF برای تولید داروهای مورد نیاز این بیماران در ارتباط بودند، اما این قابلیت در شرکت داروسازی ثامن به چند علت دیده شد. نخست متخصصان این شرکت به ویژه در واحد تحقیق و توسعه( R&D) آن بسیار پیگیر هستند و بنیاد بیماری CF رها نمی‌کنند. این امر روایت‌گر پیگیری شرکت داروسازی ثامن تا کسب موفقیت است؛ به‌طور نمونه تولید داروی سدیم کلراید استنشاقی 7%  با نام تجاری «ثاموسالین» اگرچه زمان‌بر بود، اما با این پیگیری‌ها عملی شد. همچنین مسئولان این شرکت بسیار دلسوز هستند و هدف اصلی آنان بهبودی بیماران به‌ویژه کودکان معصوم است. البته همچون هر شرکتی باید منافع اقتصادی خود را هم در نظر بگیرند. شرکت داروسازی ثامن از نظر علمی نیز بسیار توانمند است. بنابراین طی بررسی‌های چند سال اخیر به این نتیجه رسیدیم که شرکت داروسازی ثامن می‌تواند در این حوزه دارویی سرمایه‌گذاری کند و حتی یک نفس هم شده به نفس بیماران CF اضافه کند. از سویی دیگر دست‌اندرکاران پیگیری مسیر تولید داروهای این بیماران، توجه به حضرت رضا(ع) دارند. ما معتقد هستیم توجه و عنایت این امام همام شاید از طریق شرکت داروسازی ثامن که وابسته به بارگاه ملکوتی رضوی است، جاری شود. بی‌شک این امر بسیار نویدبخش است. به عبارتی ما شاهد جریانی برای حل مشکل بیماران CF کشورمان هستیم. این بزرگترین انگیزه برای فعالیت ماست تا عمر این بیماران در ایران نیز مانند بیماران آمریکا افزایش یابد و شاهد موفقیت این کودکان بیمار در کشورمان باشیم.

 

نظرتان درباره ورود شرکت‌های دارویی وابسته به آستان قدس رضوی به حوزه تولید دارو برای بیماری‌های صعب‌العلاج چیست؟
ورود به حوزه تولید داروهای بیماری‌های صعب‌العلاج که داروهای خاصی است و از عهده هر شرکتی برنمی‌آید، بسیار ارزشمند است و ابهت و توانمندی آن شرکت را نشان می‌دهد. به‌طور مثال شرکت سامان داروی هشتم سابقه تولید اولین فاکتور هشت انعقادی نوترکیب ایرانی را برای بیماران هموفیلی دارد. از طرف دیگر، طبق بررسی‌های انجام شده یک بیمار مبتلا به بیماری CF در ایران ماهانه باید مبلغ هفت میلیون تومان برای هزینه‌های درمانی خود پرداخت کند تا همچون بیماران ساکن اروپا و آمریکا بتواند عمر بیشتری کند. بی‌شک پرداخت چنین هزینه‌ای از توان خانواده این بیماران در ایران خارج است. در این شرایط خیریه‌ها و موقوفاتی مانند شرکت داروسازی ثامن که تنها به دنبال منافع مالی خود نیستند باید به حوزه درمان این بیماران وارد شوند. چراکه هدف اصلی و نخست چنین نهادهایی خدمت به بیماران است. با ادامه این روند، این شش هزار بیمار مبتلا به CF ساکن ایران در چند سال آینده می‌توانند در حد بیماران سایر کشورها و حتی بیشتر عمر کنند و نقش اثرگذاری در پیشرفت جامعه بگذارند. 

تهیه  و تنظیم: آرزو مستأجر حقیقی
 

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود