تبدیل وقف به موضوع جاری و روز جامعه

۱۳۹۸/۰۶/۱۷ - ۱۲:۱۳
سنت حسنه وقف یکی از مصادیق بارز احسان و خیرخواهی و دارای فضیلت‌های بسیاری است، در وقف، ارزش‌ها و فضایل اخلاقی از جمله نوع‌دوستی، خیرخواهی و مردم‌گرایی به اوج می‌رسد.

آثار و بركات موقوفات در لایه‌های مختلف جامعه ایران اسلامی به خصوص در مسائل فرهنگی و گسترش آموزه‌های قرآنی مشهود است اما می‌توان از این ظرفیت ارزشمند حسنه در راستای موضوعات نوپدید اجتماعی و مهار و كنترل آسیب‌ها بهره برد كه این مهم نیاز به فرهنگ‌سازی و تشریح این مهم برای واقفان دارد. در همین راستا بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی که یکی از رسالت‌هایش پرداختن به امور مستحدثه و روز جامعه است، به مسئله وقف و احکام آن پرداخته و اقدام به انجام پژوهش‌ها و برگزاری همایش‌ها و نشست‌های تخصصی با این محوریت کرده است.

 

بررسی «مسئله‌شناسی پژوهشی وقف و نذر در آستان قدس رضوی»
بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، نشست تخصصی را با موضوع «مسئله‌شناسی پژوهشی وقف و نذر در آستان قدس رضوی» با حضور محمد مهدی‌نژاد نوری معاون علمی آستان قدس رضوی، مرتضی رجوعی رئیس دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع)، مصطفی احمدزاده مدیر کل اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی و جمعی از روسای دانشگاه‌های رفسنجان و کرمان و مسئولان حوزه وقف و نذر برگزار کرد تا مسائل مختلف در حوزه وقف و نذر تبیین و بررسی شود.

 

رویکردهای جدید در حوزه وقف و نذر
حجت‌الاسلام سید محمود مرویان حسینی مدیر عامل بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، در ابتدای این مراسم یکی از مهم‌ترین منابع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و هنری جامعه را مسئله وقف و نذر برشمرد و گفت: «باید تلاش کنیم مسئله وقف و نذر را به موضوع جاری و روز جامعه مبدل کنیم».  این مقام مسئول ادامه داد: «از آنجایی‌که مسئله وقف و نذر از مسائل جدی جامعه است، بیش از 20 اثر در عرصه‌های فقهی، مالی، اجتماعی و اسناد تاریخی وقف و نذر به همت بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی منتشر و روانه بازار نشر شده است». وی با بیان اینکه این نشست تخصصی در راستای دست‌یابی به یک مسئله‌شناسی تخصصی در موضوع وقف و نذر برگزار شد، ادامه داد: «ما به دنبال رویکردهای جدید و نو در خصوص پرداختن به حوزه وقف و نذر و پاسخ به نیازهای این مقوله مهم هستیم».

 

ضرورت برگزاری نشست‌های تخصصی وقف و نذر
حجت‌الاسلام دکتر رضا دانشور ثانی از دیگر شرکت‌کنندگان این نشست بود که تداوم برگزاری این‌گونه نشست‌ها را ضروری برشمرد و گفت: «در معاونت حقوقی و موقوفات آستان قدس رضوی، شورای فقهی وجود دارد که در این شورا، نظارت و بررسی کامل بر موضوعات پیرامون موقوفات و احکام فقهی مرتبط با این موضوع صورت می‌گیرد؛ این شورا همکاری لازم را با مسئولان بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در بحث مسئله‌شناسی پژوهشی وقف و نذر دارد تا ضمن رفع نواقص علمی این حوزه، شاهد مدیریت بهتر در بحث موقوفات باشیم». وی ادامه داد: «حدود 600 وقف‌نامه با بیش از 3 هزار رقبه و 26 سرفصل در این معاونت به ثبت رسیده است؛ بخشی از سرفصل‌های موقوفات به ثبت رسیده در معاونت حقوقی و موقوفات آستان قدس رضوی با موضوع عزاداری ائمه اطهار(ع) به‌ خصوص حضرت سیدالشهداء(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) بوده و بالغ بر 90 وقف‌نامه در این موضوع به ثبت رسیده است؛ همچنین برخی دیگر از موقوفات مربوط به ولادت‌ها است که در روزهای 13 رجب، 27 رجب، 3 شعبان و دیگر مناسبت‌ها طبق نیات واقفان نیک‌اندیش هزینه می‌‌شود».

 

پرداختن به وقف به ‌صورت ریشه‌ای و عمقی    
حجت‌الاسلام امان‌الله علی‌مرادی، عضو مجلس خبرگان رهبری از دیگر مهمانان این مراسم گفت: «در این برهه از زمان علاوه بر رسالت ملی، یک رسالت الهی نیز بر عهده داریم و آن اینکه هویت اسلامی را حفظ کنیم و نه تنها در حفاظت آن تلاش داشته باشیم بلکه این هویت را جلو ببریم و زمینه تمدن نوین اسلامی را فراهم آوریم؛ انقلاب اسلامی ایران در راستای ایفای همین رسالت به وجود آمد». وی با بیان اینکه باید به موضوع وقف و نذر به‌صورت ریشه‌ای و عمقی پرداخته شود، افزود: «مسئله وقف و نذر که ریشه در فطرت، عقل، جان و روح انسان دارد، پاسخ مثبتی برای جاودانگی، خیرخواهی و پرستش بشر است و از این رو باید کارهایی علمی در راستای مسئله وقف صورت گیرد». علی‌مرادی تصریح کرد: «باید نهادهای دانشگاهی آستان قدس رضوی و سازمان اوقاف و امور خیریه با مشورت و رایزنی‌ها در عملیاتی کردن مقوله وقف و نذر کوشا باشند و تمام این نهادها در این راستا به اقیانوس بیکران علمی آستان قدس رضوی بپیوندند».

 

برگزاری کمیسیون‌های تخصصی در حوزه وقف 
برگزاری سه کمیسیون با موضوعات «وقف و نذر در فرهنگ رضوی»، «بهره‌وری وقف و وقف‌های نوین» و «وقف و مدیریت آن از منظر فقه و اصول» از دیگر برنامه‌های این نشست تخصصی بود. تبیین مصداق‌های متولی، تبدیل وقف به احسن با رویکردهای جدید، مصادیق تبدیل به احسن، حق تقدیمی در موقوفات، حق‌التولیه، حق حقیقی یا حقوقی، احیاء شورای فقهی وقف در آستان قدس رضوی، ماهیت جدید وقف‌ها، حرکت به سوی وقف‌های خرد و مشارکتی، مدیریت وقف مطابق با نیت واقفان و... برخی از موضوعات مطرح شده در  کمیسیون «وقف و مدیریت آن از منظر فقه و اصول» بود. همچنین مطالعات پیرامون وقف چارچوب بیانیه گام دوم انقلاب، بازمهندسی تعاملات داخل و خارج سازمانی آستان قدس رضوی، پیوست‌نگاری اجتماعی، فرهنگی و خدماتی وقف، تبیین مبانی فقهی در وقف‌های نوین، طراحی برنامه جامع بهره‌وری موقوفات، چرایی گرایش عموم مردم به نذورات به جای وقف و... از مباحثی بود که در کمیسیون «بهره‌وری وقف و وقف‌های نوین» مورد نقد و بررسی قرار گرفت. در سومین کمیسیون با عنوان «وقف و نذر در فرهنگ رضوی»، نیز موضوعاتی همچون، تبیین موضوع وقف و نذر با رویکردهای فلسفی، فقهی و مطالعات تطبیقی، شناسایی آسیب‌ها و فرصت‌های عرضه گسترده وقف در گذشته با تاکید بر وقف رضوی، تحلیل و  تبیین کارکردهای وقف و نذر در عصر حاضر و ... مطرح شد.

گزارشگر: اعظم صاحب علم
 

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود