مدیر گروه حدیث پژوهی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی مطرح کرد:

احیای آثار ارزشمند و فاخر در گروه حدیث پژوهی بنیاد پژوهش‌های اسلامی

۱۳۹۸/۰۶/۲۴ - ۱۷:۰۱
بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با پیوندی که با ساحت قدسی عالم آل محمد، حضرت رضا(ع) دارد، تلاش می‌کند تا در حوزه‌های گوناگون علوم اسلامی و انسانی، بر جامعه علمی ایران و جهان اسلام تأثیرگذار باشد.

یکی از مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت این بنیاد پژوهشی، علوم حدیث است؛ ازاین‌رو، از قدیمی‌ترین گروه‌های پژوهشی این مرکز می‌توان به گروه حدیث پژوهی اشاره کرد. تشکیل گروه حدیث پژوهی در این بنیاد علمی را باید در پیوند با تلاش‌های مرحوم کاظم شانه‌چی دانست؛ نتیجه تلاش‌های وافر وی در سال ۱۳۶۲ به ثمر نشست و این گروه پژوهشی در بنیاد شکل گرفت. بعد از گذشت حدود ۳۵ سال از تأسیس این گروه و رسیدن به بلوغ نسبی، گروه حدیث دارای تجربیات فراوان ارزشمند و آثاری فاخر است؛ به همین بهانه مصاحبه‌ای کوتاه با حجت‌الاسلام حسین شانه‌چی مدیر گروه حدیث پژوهی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی داشته‌ایم که در ادامه می‌آید.


در ابتدا فعالیت‌های گروه حدیث و اقدامات آن در گذشته و حال را توضیح  دهید.
در دوره بلندمدت فعالیت گروه حدیث، در چندین حوزه، کارهای ارزشمندی صورت گرفته است؛ حوزه پژوهش‌های جدید حدیثی مانند کتاب «غریب‌الحدیث» در کتب اربعه شیعه که کار فاخری است و پس از سال‌ها تلاش تحت نظارت مرحوم شانه‌چی به چاپ رسیده است، نمونه‌ای از کارهای فاخر انجام‌شده درگذشته، توسط این گروه است.
حوزه موسوعه‌نگاری نیز ازجمله زمینه‌های فعالیت این گروه پژوهشی بوده است؛ در این گروه موسوعه‌هایی به چاپ رسیده است که اساتید بسیاری برای تدوین آن‌ها زمان‌های زیادی صرف کرده‌اند؛ از جمله آن می‌توان به موسوعه‌های گران‌قدر «سنن‌النبی» و «احادیث پیامبر(ص)» اشاره کرد؛ دریکی از این موسوعه‌ها، به احادیث فقهی پرداخته‌ شده و در دیگری، احادیث اعتقادی و اخلاقی گردآوری‌شده است.
حوزه دیگر فعالیت‌های گروه حدیث پژوهی، احیای آثار ارزشمند و فاخر است. از این دسته از فعالیت‌های این گروه پژوهشی، می‌توان به احیای آثاری همچون «هدایة الأمة إلی أحکام الأئمة علیهم السلام» شیخ حر عاملی و سایر آثار اشاره کرد.
حوزه دیگری که پژوهشگران در گروه حدیث‌پژوهی بنیاد نسبت به آن اهتمام ویژه داشته و دارند، ترجمه آثار حدیثی است؛ در این بخش نیز می‌توان آثار بسیاری را نام برد که توسط پژوهشگران و مترجمانی همچون استاد شیخی، استاد آژیر و صابری و دیگر عزیزان به انجام رسیده است. درمجموع می‌توان گفت در جایگاهی که ما ایستاده‌ایم، هم‌اکنون بیش از 100 عنوان کتاب حدیثی در 4 حوزه بیان‌شده چاپ و منتشر کرده‌ایم. در حال حاضر تعدادی اثر همچون «عیون اخبارالرضا(ع)» که اولین کتاب تخصصی حدیث در مورد امام رضا(ع) محسوب می‌شود، در حال تحقیق و همین‌طور «مسند احادیث امام رضا(ع)» که توسط مرحوم عزیزالله عطاردی به تحریر آمده، پس از تصحیح و تحقیق به چاپ مجدد خواهد رسید.

 

چه برنامه‌هایی برای آینده گروه برنامه‌ریزی کرده‌اید؟
از برنامه‌هایی که برای آینده گروه برنامه‌ریزی‌شده است، می‌توان به مواردی همچون تدوین راهبردهایی نوین برای دستیابی به نتایج بهتر اشاره کرد که راهبرد اول، تعامل حداکثری با گروه‌های علمی مشابه یا گروه‌های مرتبط همانند گروه‌های کلامی یا تاریخی است؛ دومین راهبرد، شناخت مخاطب امروزی و نیازسنجی اجتماعی است. درگذشته مخاطبین فعالیت‌های علمی، محدود بوده‌اند، درحالی‌که امروزه گستره وسیعی از مخاطبین همانند کودکان، نوجوان، افراد عامی، تحصیل‌کردگان در رشته‌های مرتبط و غیر مرتبط که علاقه‌مند هستند اطلاعات بیشتری از میراث گران‌بهای اهل‌بیت (ع) پیدا کنند، وجود دارند؛ نیازسنجی این مخاطبان امری ضروری است، لذا اتاق فکرهایی برای شناسایی مخاطبان و نیازهای آن‌ها تشکیل خواهد شد.
راهبرد بعدی پشتیبانی از فعالیت‌های حدیثی در مراکز آموزشی و پژوهشی است. در دانشگاه‌های مختلفی از ایران و دیگر کشورها رشته‌ای تحت عنوان حدیث وجود دارد که بسیاری از دانشجویان در آن به مرحله پایان‌نامه می‌رسند؛ درنتیجه به دنبال موضوعات مرتبط با حدیث‌اند که نیاز به پشتیبانی‌های علمی و موضوعی در منابع و دیگر موارد دارند؛ سعی می‌کنیم پشتیبانی از این فعالیت‌ها را در برنامه‌های آتی گروه در داخل و خارج از کشور داشته باشیم.
تمرکززدایی چهارمین راهبرد از برنامه‌های آتی گروه است. برای استفاده حداکثری از اساتید توانا در این حوزه از متمرکز کردن کار در بنیاد پژوهش‌ها باید پرهیز کرد و تا حد امکان، با واسپاری پروژه‌ها به اساتید کاربلد از فربه‌سازی سازمانی پیشگیری و به تولید حداکثری با حداقل نیروی متمرکز اقدام کرد.

 

 افق چشم‌انداز فعالیت‌های علمی پژوهشگران چه چیزهایی است؟
در راستای راهبردهای بیان‌شده افق‌هایی برای آینده گروه در نظر گرفته‌ شده است. اولین افق، ایجاد مرجعیت علمی در مباحث حدیثی برای گروه است که سعی می‌شود در چشم‌اندازی 10 ‌ساله به این مرجعیت برای استفاده محققان در داخل و خارج از کشور مبدل شد. تولید علم در حوزه علوم و متون حدیثی از دیگر افق‌های پیش روی گروه است. احیای آثار، ترجمه، بازنشر و موسوعه‌نگاری بسیار لازم است، اما تولید علم بیشتر از گذشته مورد نیاز جامعه است و این مهم، با جذب پایان‌نامه‌ها در مقاطع مختلف دانشگاهی و حوزوی و برگزاری سمینارها و مقالات پژوهشی امکان‌پذیر خواهد بود.

 

از طرح‌های جدیدی که در دست اقدام دارید بگویید.
برای انجام هرگونه طرحی جهت رسیدن به افق‌های ذکرشده، به طرح‌های زیرساختی و مبنایی نیاز است که باید نسبت به آن اهتمام داشت. اولین زیرساخت لازمه تدوین نظام جامع موضوعات حدیث در گروه است. پس ‌از این مرحله به تدوین جامع از اولویت‌های پژوهشی خواهیم پرداخت. بهره‌گیری حداکثری از تجربه و اندوخته‌های اساتید بزرگ حوزه حدیث و به‌کارگیری محققان جوان از دیگر زیرساخت‌های لازم برای رسیدن به افق‌های یادشده است.

 

آیا گروه حدیث پژوهشی تاکنون فعالیت‌های بین‌المللی داشته است؟
هرچند که در برنامه‌های آتی گروه، ارتباط و فعالیت‌های بین‌المللی گنجانده‌ شده است، اما تاکنون ارتباط مستقیمی در حوزه حدیث به‌صورت بین‌المللی نداشته‌ایم. همین‌طور لازم به ذکر است که تاکنون تمامی کتاب‌های منتشرشده در گروه حدیث تنها به دو زبان فارسی و عربی بوده است و چاپ این کتب برای دوستداران گنجینه‌های عمیق اهل‌بیت(ع) در اروپا و دیگر کشورها در لیست برنامه‌های گروه ترجمه قرار دارد.

 

این گروه چه اهدافی را در آینده دنبال می کند؟
خدمت‌رسانی علمی به محققان و دانشوران نقاط مختلف جهان در حوزه حدیث تولید دانش مورد نیاز جامعه از میراث عظیم حدیثی اهل‌ بیت(ع)، تأمین نیازهای فرهنگی مجموعه عظیم آستان قدس رضوی از احادیث اهل ‌بیت(ع)، از مهم‌ترین این اهداف کلان هستند.

 

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود