به همت بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی؛

کرسی نقد و بررسی «دایرةالمعارف آستان قدس رضوی» برگزار شد

۱۳۹۸/۰۷/۲۳ - ۱۳:۴۶
به همت گروه فرهنگ و سیره رضوی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی کرسی نقد و بررسی «دایره‌المعارف آستان قدس رضوی» برگزار شد.

به گزارش آستان‌نیوز، بهزاد نعمتی پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در ابتدای این نشست به نحوه نگارش و تدوین دایره‌المعارف آستان قدس رضوی پرداخت و عنوان کرد: در ابتدا برای تدوین این اثر، پرداختن به موضوعات منحصر به آستان قدس رضوی و مدخل‌یابی آغاز شد.
وی گفت: دایرة‏المعارف آستان قدس رضوی تنها مرجع علمی است که مجموعه آستان قدس را به طور دقیق و با آخرین شیوه‏های پژوهشی روز، بر اساس منابع و اسناد و همچنین پژوهش‌های تازه معرفی می‏کند و حاصل ده سال کار جمعی بیش از 150 پژوهشگر و نویسندۀ صاحب‏ نظر است.
این پژوهشگر ادامه داد: این کتاب در دو جلد با 826 مقاله تدوین شده که جلد اول آن با 426 مقاله‌(از حرف آ تا حرف س) در آبان ماه 1393 مصادف با آغاز چهارمین دهه تأسیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی منتشر شد و جلد دوم آن نیز‌(از حرف ش تا حرف ی) به زودی در اختیار علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.
وی خاطر‌نشان کرد: اگر آستان قدس رضوی را نهاد اداره‌کننده حرم و مالک املاک حرم بدانیم که مجموعه بناها، موسسات و تشکیلات را در اختیار دارد، این مجموعه یک موضوع خاص است و این اثر با محورهای، رجال، القاب، موضوعات و مشاغل، مکان‏ها، مکتوبات، نفایس موزه، سازمان‏ها، آستان قدس رضوی را معرفی می‏کند.
نعمتی تصریح کرد: مقالات به شیوه الفبایی تنظیم و تدوین شده و به این ترتیب، هر موضوعی که به آستان قدس رضوی ارتباط داشته باشد، در این کتاب معرفی شده ‏است. این معرفی نه تنها یک توصیف ساده بلکه شرح زمینه تاریخی موضوع و پیشینه آن از ابتدای شکل‌گیری حرم مطهر رضوی تا کنون است و تماماً با روش کاملاً علمی و دور از قالب‏های تبلیغی، صرفاً بر اساس اسناد و مدارک معتبر تاریخی و معاصر و یا مشاهده و مصاحبه‏ های روش‏مند انجام گرفته است. این کتاب از جهات گوناگون ساختاری، محتوایی، ظاهری و روند تولید و تدوین ویژگی‏های منحصر به فردی دارد.
وی عنوان کرد: برای تدوین این اثر، اسناد تاریخی در اختیار ما قرار گرفت اما این اسناد و تحقیقات بسیار کم بود؛ از این رو 15 سال زمان برد تا دسترسی محققان به اسناد آسان‌تر شود و منابع و احاطه و اشراف موضوع هم برای ما کم‌کم شکل گرفت.

دایره‌المعارف‌ها جامع تمام نظریات کهن هستند
دکتر علیرضا واسعی عضو هیئت علمی گروه هنر و تمدن اسلامی پژوهشکده اسلام تمدنی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، نیز در ادامه این جلسه به نقد دایره‌المعارف آستان قدس رضوی پرداخت و عنوان کرد: انجام چنین کار سترگی جای تقدیر و تشکر دارد و چنین کارهایی سخت، دیربازده و پر مشکل است. از این رو به هر نحوی که ارائه شود جای نقد، اشکال و خرده‌گیری دارد زیرا این‌گونه کارها بزرگ است.
وی با بیان اینکه در اروپا تحول فکری را به عصر دایره‌المعارف‌نویسی یا دانشنامه‌نویسی پیوند می‌زنند، خاطر‌نشان کرد: برای اینکه دانشنامه‌ها این خصوصیت را دارند که همه نظریات پیشین را جمع می‌کنند و در دل آن یک نظریه نو متولد می‌شود، در واقع دایره‌المعارف‌ها جامع تمام نظریات کهن هستند.
واسعی ادامه داد: دانشنامه‌ها در عین جامع بودن خلاصه و مختصر هستند و بحث متقن بودن مقالات دانشنامه‌نویسی، بی طرفی و غیر ارزشی‌نویسی از ویژگی‌های دایره‌المعارف‌ها و دانشنامه‌نویسی است.
وی افزود: دایره‌المعارف‌هایی که در ایران نوشته شده زمان‌های بسیاری به طول انجامیده است؛ اما انتشار جلد نخست دایره‌المعارف آستان قدس رضوی در سال 93 و چاپ دومین جلد این اثر در آینده نزدیک جای تقدیر و تشکر دارد اما در چاپ این اثر باید یک بازنگری جزیی شود.

تعیین اهداف در تدوین دایره‌المعارف مهم است
حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی الهی خراسانی معاون سابق آموزشی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، نیز دیگر منتقد این اثر بود که به حوزه مقدمات کار و زیرساخت‌های آن اشاره کرد و گفت: در فرایند طولانی تدوین این اثر جا به جایی اهداف و قلمروها اتفاق افتاده است.
وی ادامه داد: مراد از دایره‌العارف تشکیلات آستان قدس رضوی نبوده بلکه مجموعه این بارگاه منور است. تعیین اهداف در این دایره‌العارف لازم است و به لحاظ فرایندها و زیر‌ساختی نیز باید معلوم شود این فرایندها چه مراحلی را طی کرده‌اند.
الهی خراسانی به یکی دیگر از نقدهای وارد بر این اثر اشاره کرد و گفت: کنترل فرایند بر پایش این مجموعه به سیستمی نیاز دارد و پیش‌بینی منابع مالی و درآمدی در این اثر مشاهده نمی‌شود که باید به چنین نکاتی توجه شود.

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود