گفت‌وگو با واقف فرهنگ‌دوست شهر سوق استان کهگیلویه و بویراحمد

وقتی بهترین لحظه زندگی یک واقف رقم می‌خورد!

۱۳۹۸/۱۰/۱۱ - ۰۸:۰۵
فرهنگ‌دوستان بسیاری با دغدغه حفظ فرهنگ و تمدن این سرزمین، زیر آسمان ایران اسلامی زندگی می‌کنند. جمعی از این افراد با مشارکت در سنت حسنه وقف و اهدای آثار نفیس خود مانند نسخه خطی، کتاب چاپ سنگی، اسناد و نشریات تاریخی، سکه، تمبر، اشیای هنری و... به مراکزی همچون موزه‌های کشور توانسته‌اند قدمی تحسین‌برانگیز و ارزشمند در مسیر حفظ میراث فرهنگی زیر نظر کارشناسان و متخصصان خبره بردارند.

چنانکه موزه‌ها و کتابخانه‌های آستان قدس رضوی مملو از اشیای کوچک و بزرگی از دوره‌های مختلف تاریخی است که به پشتوانه ارادت فرهنگ‌دوستان و مجموعه‌داران به بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) به این مجموعه بزرگ موقوفاتی تقدیم شده است. سیدعلی موسوی‌نژاد سوق، فرهنگی بازنشسته اهل شهر سوق استان کهگیلویه و بویراحمد، از جمله این بزرگ‌مردان است که در مسیر حفظ میراث فرهنگی جنوب و جنوب غربی کشور گامی فراتر از اهدای مجموعه شخصی خود به آستان قدس رضوی برداشت. با این واقف بارگاه منور امام هشتم(ع) که متولد 1334 و دارای مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد مدیریت است، به گفت‌وگو پرداختیم که ماحصل آن را در ادامه می‌خوانید.

 

ابتدا از فعالیت‌های فرهنگی خود بگویید.
من حدود پنجاه سال است فعالیت فرهنگی انجام می‌دهم. صاحب حدود 40 اثر تألیفی در داخل و خارج کشور هستم. بیش‌تر فعالیت‌های تخصصی‌ام در حوزه انساب یعنی شجرنامه امام‌زادگان و سادات در ایران و خارج از کشور صورت گرفته است. همچنین توانسته‌ام کتابخانه‌ای مملو از چند هزار کتاب و سند تاریخی(از دوره آل بویه تا عصر حاضر) در طول این نیم قرن جمع‌آوری کنم. در واقع، پدرم در خانه خود که ساختمانی سنتی داشت، اتاق کوچکی در اختیارم گذاشته بود و من از سال 1352، اشیا، اسناد و کتاب گردآوری و در آن نگهداری می‌کردم. این مجموعه آثار به نمایش گذاشته می‌شد و علاقه‌مندان از کتاب‌های آن استفاده می‌کردند. خودم دوربین نیز داشتم و از این آثار فیلم‌برداری و عکس‌برداری می‌کردم.

 

چه گام بزرگی در مسیر حفظ این میراث فرهنگی برداشتید؟
همواره دغدغه و استرس این موضوع را داشتم که ممکن است مجموعه اسناد و مدارکی که از سطح کشور در دوران جوانی‌ام جمع‌آوری کردم و گنجینه و میراث فرهنگی مردم ایران و اسلام محسوب می‌شود، پس از درگذشت من از بین برود. از این رو پیشنهاد خود مبنی بر اهدای خانه پدری‌ام به بارگاه ملکوتی آقا علی بن موسی الرضا(ع) را با اعضای خانواده‌ام در میان گذاشتم. آنان همگی این موضوع را پذیرفتند و در مسیر این وقف فرهنگی با من همکاری کردند. البته از سال 1390 پیگیر پذیرش این وقف فرهنگی بودم. متأسفانه پذیرش آن با وجود تلاش‌های مسئولان امر به‌دلیل برخی از ضوابط آستان قدس رضوی با مشکلاتی همراه بود و در طول این سال‌ها میسر نشد. سرانجام دستور موافقت با پذیرش این وقف به لطف خدا و با توسلم به حضرت رضا(ع) یک ماه قبل از سال 1397 صادر شد و توانستم شش دانگ عرصه و اعیان این منزل مسکونی در سه طبقه در شهر سوق را به همراه متعلقات آن؛ اعم از آثار فرهنگی و... برای راه‌اندازی موزه، کتابخانه و مرکز اسناد بر بارگاه ملکوتی رضوی وقف کنم. این وقف در سال گذشته به ثبت رسیده است و بدین‌ترتیب «مجتمع فرهنگی، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد امام رضا(ع) سوق، جنوب و جنوب غرب کشور» وابسته به آستان قدس رضوی در سال 1397 تأسیس شد.


از حال و هوای درونی‌تان در روز پذیرش این وقف چه خاطره‌ای دارید؟
روزی‌ که از پذیرش این وقف مأیوس شده بودم، با ناامیدی به کنار ضریح حرم مطهر رضوی رفتم و به امام هشتم(ع) متوسل شدم. در دل به ایشان گفتم: «یا امام رضا(ع) شما غریب بودی، اما دیگر غریب نیستی چراکه شیعه مرتضی علی(ع) در کنار ضریح‌تان دور می‌زند. الان من غریبم. من فقط می‌خواستم هر چه دارم به خاطر مردم به شما ببخشم. اما می‌گویند نمی‌شود. شما دستورش را بدهید». سپس تصمیم گرفتم به شهرم بازگردم. وقتی در حال سوار شدن اتوبوس در باند اصلی فرودگاه مشهد بودم، یکی از مسئولان موقوفات آستان قدس رضوی با من تماس گرفت و بهم تبریک گفت. من با ناراحتی و نگرانی پرسیدم: «خیر باشه؟» مسئول مورد نظر جواب داد: «دستور پذیرش وقف‌تان داده شد». من در آن لحظه از شوق اشک ریختم. چراکه امام رضا(ع) من بنده گناهکار را مورد لطف و عنایت قرار داده بودند. این جریان باعث شد احساس مسئولیت بیشتری نیز کنم. آن زمان، بهترین لحظه زندگی‌ام بود و احساس فخر و خوشحالی می‌کردم.

 

این مجتمع فرهنگی، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد چه جایگاهی در سوق و کشور دارد؟
ابتدا باید بگویم که بیشتر ساکنین شهر سوق از اولاد علی بن موسی رضا(ع) و منتسب به امام جواد(ع) هستند. این شهر بهترین نخبه‌های استانی و کشوری را دارد و شهر علما و دارالمؤمنین است. وجود این موقوفه نیز ضمانتی برای حفظ تمام گنجینه و میراث فرهنگی مردم جنوب کشور است. از طرف دیگر، این موقوفه موجب آشنایی بیشتر مردم استان کهگیلویه و بویراحمد و حوزه زاگرس جنوبی با جایگاه وقف و تشویق آنان به فعالیت در مسیر وقف بر آستان قدس رضوی در آینده می‌شود. همچنین این مجتمع با استفاده از مجموعه آثار خود از حدود هشت استان جنوب کشور حمایت فرهنگی می‌کند. به عبارتی علما، استادان، دانش‌جویان و دانش‌آموزان به صورت حضوری از منابع اطلاعاتی آن برای تدوین پایان‌نامه و سایر فعالیت‌های علمی و پژوهشی خود استفاده می‌کنند. البته مراحل بازسازی و تعمیرات ساختمان آن از سال جاری در حال پیگیری است. دو طبقه این ساختمان از قبل آماده بود و طبقه سوم نیاز به ساخت و ساز دارد. طبقه پایین(منهای یک) به موزه و مرکز اسناد و طبقه همکف به کتابخانه و سالن مطالعه اختصاص یافته است و طبقه بالا به سالن نمایش و... تبدیل خواهد شد. در طبقه پایین به منظور حفظ و حراست آثار موزه‌ای و اسناد طبق نظر کارشناسان آستان قدس رضوی تغییراتی در حال انجام است. رونمایی رسمی این مجتمع در آینده انجام خواهد شد.

 

نگاه مردم حوزه زاگرس جنوبی به وقف فرهنگی چگونه است؟
از آنجایی که در طول پنجاه سال گذشته، منطقه به منطقه در حال تحقیق بوده‌ و در ابعاد جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی و فعالیت‌های اسنادی فعالیت کرده‌ام، شاهد بودم فرهنگ اهدای آثار در منطقه ما جا افتاده است و اگر مردم اشیا یا اسناد فرهنگی داشته باشند، اهدا می‌کنند. به یاد نمی‌آورم فردی به من سندی داده باشد و در قبال آن پولی گرفته باشد. آنان این کار را در راه خدا انجام می‌دهند. در حال حاضر نیز فرهنگ‌دوستان با اهمیت نگهداری این آثار آشنا شدند و آنها را به منظور حفظ به این مجتمع فرهنگی اهدا می‌کنند. یکی از شرایط این موقوفه نیز حراست و نگهداری آثار در این مکان است، به عبارتی آثار به مراکز مربوطه آستان قدس رضوی برای ثبت، مرمت و تهیه میکروفیلم ارسال می‌شود، سپس اصل اثر به این مجتمع در سوق بازگردانده می‌شود.

 

تهیه و تنظیم: آرزو مستأجر حقیقی

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید