مزرعه نمونه؛ پیشگام در تجهیز و توسعه نسل جدید سامانه‌های آبیاری

۱۳۹۸/۱۲/۰۵ - ۱۶:۲۹
چند سالی است که زنگ هشدار بحران آب در کشور به صدا در آمده است و همین امر باعث شده تا سامانه های نوین آبیاری جایگزین روش های سنتی شود.

گلوگاه تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک، کمبود آب است که با به کارگیری روش های علمی می شود بر بحران کم آبی غلبه کرد. به جز سامانه های آبیاری تحت فشار، سیستم های دیگری با عنوان زیرسطحی در کشور در حال توسعه است که از آن به عنوان نسل جدید سامانه های نوین آبیاری یاد می شود.
کشت و صنعت مزرعه نمونه آستان قدس رضوی زیرمجموعه شرکت کشاورزی رضوی به عنوان مجموعه ای پیشگام و پیشرو در تجهیز و توسعه اراضی و باغات به سامانه های نوین آبیاری، سال گذشته همزمان با ایام الله دهه فجر سیستم آبیاری زیرسطحی را برای نخستین بار در کشور در سطح 15 هکتار از باغات الگویی متراکم هلو و شلیل کلید زد.


استفاده‌از تکنولوژی‌های جدید آبیاری
کشت و صنعت مزرعه نمونه با هدف افزایش بهره وری آب در تولید، استفاده از تکنولوژی های جدید در آبیاری و مکانیزاسیون آبیاری به منظور کاهش هزینه های نیروی انسانی، اجرای سامانه زیرسطحی را در سطح باغات و مزارع خود اجرا کرده است.
حسن جمشیدی؛ مدیر کشت و صنعت مزرعه نمونه اعتبار پروژه تجهیز 15 هکتار باغات الگویی این مجموعه در سال گذشته را 6 هزار میلیون ریال عنوان می کند و می گوید: تمامی این هزینه از محل اعتبارات داخلی این کشت و صنعت تامین شده است، از آنجا که سیستم زیر سطحی می بایست قبل از کشت نهال انجام شود و احداث این باغ در دستور کار مزرعه نمونه بود، لذا بهترین گزینه برای آبیاری باغ، سامانه مذکور بوده است.


توسعه آبیاری زیرسطحی به28 هکتار
با توجه به اینکه ما در کشوری با آب و هوای خشک و نیمه خشک زندگی می کنیم و با محدودیت منابع آبی مواجه هستیم و اینکه سیستم های آبیاری تحت فشار بالاترین راندمان کاربرد در بین تمامی سیستم های آبیاری را دارند، راهی جز استفاده از سامانه های نوین آبیاری و توسعه آن ها در بخش کشاورزی وجود ندارد.
مزرعه نمونه سال گذشته کلید آبیاری زیرسطحی را در سطح 15 هکتار از باغات خود را زد و امسال نه تنها آن را ادامه داده، بلکه بخشی از اراضی زراعی خود را به این سیستم مجهز کرده است.
جمشیدی در این باره می‌گوید: در سال جاری با توجه به محدودیت منابع آبی در کشور، مساحت 15 هکتار از اراضی کشت و صنعت مزرعه نمونه به کشت یونجه با استفاده از سامانه آبیاری زیرسطحی اختصاص داده شده است.


افزایش 95 درصدی بهره‌وری آب
یکی از نکات درخور توجه در سیستم آبیاری زیرسطحی، بهره وری 95 درصدی آب در این روش است؛ اما در صورتی که باغات متراکم مزرعه نمونه به روش سطحی آبیاری می شد، بهره وری در بهترین حالت تنها 70 درصد می بود.
در واقع در این سامانه، ضمن کاهش 60 درصدی مصرف آب، شاهد حذف تبخیر آب از سطح مزارع و باغات هستیم که بخشی دیگر از مزیت های سیستم آبیاری زیرسطحی است.
جمشیدی درباره سایر مزیت های این سامانه تصریح می‌کند: سازگاری بیشتر با گیاه، کاهش مصرف کود، کاهش تنش گیاه، کاهش نمک ها به واسطه افزایش راندمان آبیاری و... تنها بخشی از این مزیت ها به شمار می رود.
وی ادامه می‌دهد: همچنین سیستم آبیاری زیرسطحی با پیشگیری از رشد علف هرز، باعث حذف علفکش در مزارع و باغات و نیز جلوگیری از حمله ریشه های گیاه و نهال به داخل سیستم بدون نیاز به مواد شیمیایی می شود.
مزیت های این سامانه بسیار است که در این بین، تولید غذایی سالم به واسطه کاهش استفاده از کودهای شیمیایی، افزایش عمر سیستم آبیاری و کاهش خسارات ناشی از آفات و ماشین آلات از جایگاه بالایی برخوردار است.


آبیاری 4000 هکتار با سامانه های نوین
با توجه به لزوم توسعه بیش از پیش سامانه های نوین آبیاری، کشت و صنعت مزرعه نمونه آستان قدس رضوی در حال حاضر 4 هزار هکتار از اراضی خود را به سیستم های نوین آبیاری مجهز کرده است که 174 هکتار از آن مربوط به باغات است.
مدیر کشت و صنعت مزرعه نمونه می‌گوید: این مجموعه درصدد است تا همه ساله مساحت بیشتری از اراضی و باغات خود را به سیستم های آبیاری جدید مجهز کند با بدین وسیله گامی هرچند کوچک در راستای صرفه جویی و مدیریت منابع آبی در کشور بردارد.


رونق تولید تا اقتصاد مقاومتی
توسعه سامانه های نوین آبیاری از جمله طرح های اولویت دار اقتصاد مقاومتی است که علاوه بر صرفه جویی آب، باعث افزایش تولید محصول به میزان ۲ تا ۲ و نیم برابر شده است.
در واقع اجرای سیستم های تحت فشار و همینطور زیرسطحی باعث شده تا علی رغم وجود کاهش منابع آبی و بحران خشکسال در کشور، تولید طی چند دهه گذشته نه تنها کاهش نداشته باشد، بلکه با افزایش روبرو بوده و حتی با همان میزان آب موجود، اراضی بیشتری به کشت انواع محصولات کشاورزی اختصاص داده شده است.

پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود