در گفت و گو با مدیر کشت ‌و صنعت مزرعه نمونه مطرح شد؛

افزایش کمی و کیفی محصولات سالم در مزرعه نمونه

۱۳۹۹/۰۱/۰۵ - ۰۹:۱۹
حدود 50 سال از زمان تأسیس کشت و صنعت مزرعه نمونه می‌گذرد و اکنون پس از گذشت سال‌ها با مجموعه‌ای پیشرو، پیشران و الهام‌بخش در اقتصاد اسلامی روبرو هستیم.

کشت و صنعت مزرعه نمونه یکی از زیرمجموعه‌های شرکت کشاورزی رضوی بوده و کمتر کسی است که نام آن را به عنوان مجموعه‌ای موفق در حوزه‌های باغی، زراعی و دامپروری نشنیده باشد. از آنجا که فعالیت کشاورزی به طور مستقیم با بحث تولید غذا و امنیت غذایی جامعه ارتباط دارد، این کشت و صنعت تلاش کرده با تمرکز بر ارتقاء بهره‌وری و بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های روزآمد، محصولات تولیدی خود را به لحاظ کمی و کیفی ارتقاء دهد. در گفت و گو با حسن جمشیدی؛ مدیر کشت و صنعت مزرعه نمونه به مهم‌ترین فعالیت‌های این مجموعه در سال 1398 پرداخته‌ایم.


این کشت و صنعت با چه رویکردی فعالیت‌های خود را در حوزه‌های باغی و زراعی در سال 98 پیگیری کرد؟
مهم‌ترین رویکرد کشت و صنعت مزرعه نمونه تحقق اهداف پیش‌بینی شده در بودجه تعیین شده است که تمام اقدامات و فعالیت‌های سال 1398 همچون افزایش کمی و کیفی تولیدات کشاورزی و حرکت به سوی تولید محصولات سالم و ارگانیک با استفاده از نهاده‌های زیستی و روش‌هایی همچون مبارزه بیولوژیک با آفات و بیماری‌ها، در راستای برآورده‌سازی این هدف برنامه‌ریزی شده است. استفاده از جدید‌ترین فناوری‌های روز دنیا نظیر پهپاد و اجرای آبیاری زیرسطحی در باغات و زراعت یونجه، رویکرد مهم دیگری بود که برای مبارزه با آفات، بیماری‌ها، علف‌های هرز، محلول‌پاشی و صرفه‌جویی در مصرف آب عملیاتی شده است.


مهم‌ترین دستاوردهای این شرکت در سال 98 چه بوده است؟
دستاوردهای ارزشمندی در این سال توسط کشت و صنعت مزرعه نمونه به دست آمد که می‌توان به تولید بذر هیبرید ذرت علوفه‌ای با همکاری مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان رضوی، اجرای سیستم آبیاری زیر سطحی برای اولین بار در منطقه، آغاز عملیات اجرایی احداث شهرک گلخانه‌ای در مساحت 100 هکتار به صورت مشارکتی و کسب تقدیر‌نامه 2 ستاره از دبیرخانه جایزه تعالی و پیشرفت اشاره کرد. در سال 1398 همچنین رکورد تولید گندم به میزان 10 هزار 847 کیلوگرم در هکتار، تولید جو به میزان 7 هزار و 316 کیلوگرم در هکتار و رکورد تولید کلزا به میزان 5 هزار و 997 کیلوگرم در هکتار توسط این مجموعه ثبت شد.


در کسب این موفقیت‌ها چه عواملی موثر بودند؟
مهم‌ترین دلیل کسب این موفقیت‌ها برخورداری از کارشناسان مجرب، استفاده از نهاده‌های با کیفیت و انجام به موقع عملیات کشاورزی در مراحل مختلف از آماده‌سازی زمین تا کاشت و داشت و برداشت بوده است. ضمن این که استفاده از نیروی انسانی تحصیل کرده و با تجربه، بهره‌گیری از دانش روز و سرمایه‌گذاری در طرح‌های دانش بنیان و پیشرو از دیگر دلایل کسب این موفقیت‌ها به شمار می‌رود.


این مجموعه چه رویکردی را در خصوص شعار سال 1398 داشته است؟
کشت و صنعت مزرعه هم‌راستا با سایر موسسات فعال در بخش کشاورزی آستان قدس رضوی و در چهارچوب سیاست‌های سازمان اقتصادی رضوی در سال 1398 در قالب شرکتی با عنوان کشاورزی رضوی ادغام شد. هدف از این تجمیع در وهله نخست، مدیریت منابع به صورت یکپارچه بوده که در نهایت منجر به افزایش قدرت چانه‌زنی در بحث خرید و فروش محصولات و نهاده‌های کشاورزی، حذف واسطه‌ها شده است. علاوه بر این، با این یکپارچه‌سازی و کاهش سطوح تصمیم‌‌گیری، سازمان چابکتر و انعطاف‌پذیرتر از گذشته شده و در مجموع باعث رونق تولید در این کشت و صنعت شده؛ به طوری که نتایج آن در قالب افزایش سود خالص شرکت در سال 1398 به درستی نمایان است.


چه اقداماتی را در راستای تحقق رونق تولید و همینطور اشتغال‌زایی انجام شده است؟
صرف نظر از مشکلات موجود نظیر کمبود و گرانی نهاده‌های کشاورزی و عدم تناسب قیمت‌های خرید محصولات با هزینه‌های تولید که کماکان ادامه دارد، به منظور افزایش بهره‌وری و درآمدزایی، اقداماتی از قبیل توسعه سیستم‌های آبیاری تحت فشار، استفاده از بذور هیبرید و مرغوب، تغییر الگوی کشت از طریق کشت گیاهان مقاوم و دارای توجیه اقتصادی بالاتر در دستور کار قرار گرفته است. یکی از بارزترین فعالیت‌های انجام شده در این زمینه، عقد قرارداد مشارکت برای احداث مجتمع گلخانه‌ای 100 هکتاری است که در سایه توجهات خاصه ولی نعمتمان حضرت ثامن‌الحجج(ع) و با همت مدیران و کارکنان شرکت کشاورزی رضوی و مزرعه نمونه، عملیات اجرایی فاز یک آن در سطح 20 هکتار آغاز شده و در حال حاضر در مرحله تجهیز کارگاه می‌باشد و تأمین زیرساخت‌های لازم از جمله برق‌رسانی، گازرسانی، دیوار‌گذاری و... انجام شده است. پیش‌بینی می‌شود با راه‌اندازی  فاز نخست این مجتمع در سال 1399 و تکمیل آن در سال‌های آینده، سالیانه بیش از 30 هزار تن انواع صیفی‌جات تولید شده و برای بالغ بر 5 هزار نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم اشتغال ایجاد شود.


رونق تولید در این صنعت، مستلزم انجام چه اقداماتی است؟
تولید در بخش کشاورزی نیازمند سرمایه‌گذاری وسیع و وجود زیرساخت‌های لازم شامل آب، زمین، ماشین‌آلات و ادوات، نهاده‌های کشاورزی و نیروی انسانی است که مجموعاً عوامل تولید نامیده می‌شوند. از این عوامل، سرمایه مورد نیاز از طریق منابع داخلی و مشارکت‌ها قابل تأمین است. تأمین زمین و نیروی انسانی در منطقه در حد نیاز وجود دارد، هرچند که دستمزد نیروی انسانی به شدت افزایش یافته است، اما در بحث آب به دلیل افت شدید سطح سفره‌های زیرزمینی، افت کیفیت آب از طریق شور شدن تدریجی سفره‌های زیرزمینی و نیز محدودیت در برداشت آب از چاه‌ها برای تأمین آن به شدت دچار مشکل هستیم. در موضوع ماشین‌آلات و نهاده‌ها نیز تولیدات داخلی به لحاظ کیفیت ساخت و به روز بودن در سطح مطلوبی قرار ندارند و تجهیزات خارجی و مدرن نیز با فرض عبور از تحریم‌ها آنچنان گران هستند که توجیه اقتصادی برای واردات و استفاده ندارند، لذا در خصوص ماشین‌آلات نیز باید تمهیدات لازم توسط مسئولان وزارت جهاد کشاورزی در زمینه تقویت تولیدات داخلی و سپس واردات ادوات و تجهیزات مورد نیاز انجام شود. در بحث تأمین آب که امروزه تبدیل به چالش بزرگ بخش کشاورزی شده است، ضرورت دارد ضمن انجام مطالعات و برنامه‌ریزی‌های لازم، راهکارهای مناسب از جمله استفاده از پساب تصفیه شده شهری با همکاری شرکت آب منطقه‌ای اندیشیده شده و سرمایه‌گذاری لازم در این خصوص انجام شود.


با این اوصاف چه راهکارهای عملیاتی برای حل این مشکلات پیشنهاد می‌کنید؟
تدوین و پیاده‌سازی الگوی کشت مناسب هر منطقه به منظور تناسب سطح زیر کشت محصولات و تنظیم بازار، برنامه‌ریزی تولید بر اساس نیاز بازار، اصلاح قیمت‌های خرید تضمینی محصولات اساسی و برقراری تناسب آن با هزینه‌های تولید، برنامه‌ریزی کلان در خصوص مدیریت جامع سفره‌های آب زیرزمینی و مدیریت صحیح برداشت از منابع، تأمین سرمایه مورد نیاز در زمینه سیستم‌های نوین آبیاری از طریق رعایت اصول و استانداردهای علمی و فنی، حمایت دولت در زمینه افزایش سطح، شدت و نرخ مکانیزاسیون در بخش کشاورزی، تشکیل و حمایت از تشکل‌های مردم نهاد(NGO) در زمینه مدیریت منابع آب، مکانیزاسیون و خدمات کشاورزی و همچنین تأمین نهاده‌ها و ماشین‌آلات مورد نیاز از صنایع داخلی تولید‌کننده ماشین‌آلات، ادوات و نهاده‌های کشاورزی، می‌تواند در رفع این مشکلات بسیار کارگشا باشد. ایجاد و تسهیل در بازاریابی و امکان صادرات محصولات کشاورزی به کشورهای مختلف به منظور ایجاد و ارزش افزوده و فروش محصول به قیمت مناسب، بخشی دیگر از راهکارهایی است که می‌تواند در رونق بخش کشاورزی و سرمایه‌گذاری جدید موثر باشد. همچنین تکمیل زنجیره کامل فرآوری از طریق سرمایه‌گذاری در بخش صنایع غذایی و فرآوری محصولات خام کشاورزی نیز نقش موثری در ایجاد ارزش افزوده و اشتغال دارد.

تهیه و تنظیم: هدی زاهدی

پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود