آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع)‌، قطب فرهنگی در طبس

۱۳۹۹/۰۴/۰۸ - ۱۴:۰۲
روز پنجم ذی القعده و پنجمین روز از دهه کرامت با عنوان «امامزادگان، الگوی تمدن دینی و ولایت پذیری» در تقویم رسمی کشور به عنوان روز بزرگداشت و تجلیل از امامزادگان و بقاع متبرکه نامگذاری شده است.

تکریم امامزادگان به منزله ابراز محبت به پیامبر اکرم(ص) است و روز ملی بزرگداشت امامزادگان عظیم الشأن در کشور، فرصت مناسب برای معرفی سیره و شخصیت امامزادگان و تبیین معارف شیعی و تکریم مودت اهل بیت(ع) است. بی تردید وجود این بزرگواران، ظرفیت عظیمی برای ایران اسلامی و جهان اسلام به شمار می ‌رود و از تأکیدات بزرگان ماست که ​با تبدیل بقاع متبرکه به قطب فرهنگی آستان مقدس امامزادگان فعالیت ‌های متنوع فرهنگی، ​مذهبی و قرآنی در این مکان‌ های معنوی منشاء خدمات اجتماعی و فرهنگی شود. بر اساس اسناد تاریخی، ۸ هزار و ۱۶۷ امامزاده در ایران ثبت شده است. یکی از این قبور متبرک که همه ساله مطاف ده‌ ها هزار زائر و میهمانان امام هشتم(ع) است، حرم شریف و بارگاه حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) برادر گرامی هشتمین پیشوای شیعیان جهان در شهر طبس است. حسین بن موسى الکاظم(ع) از جمله امامزادگانى است که مورخان او را از فرزندانِ بلافصل امام کاظم(ع) دانسته اند و از مقام بلندى برخوردار بوده است. مقبره این امامزاده واجب التعظیم در شهر طبس قرار دارد و از قدیم الایام مورد توجه شیعیان و دوستداران اهل بیت(ع) بوده است‌. اداره این امامزاده در سال ۱۳۶۳ حسب فرمان مقام معظم رهبر به آستان قدس رضوی واگذار شده است و در حال حاضر توسط موسسه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی آستان قدس رضوی اداره می‌شود. به مناسبت گرامیداشت روز امامزادگان به سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدجواد رئوف سیدنژاد  مدیر عامل موسسه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی آستان قدس رضوی رفتیم تا با جایگاه فعلی این امامزاده و اقدامات فرهنگی و مذهبی مجموعه میقات الرضا(ع) بیشتر آشنا شویم.

 

 

بارگاه منور حضرت حسین بن موسى الکاظم(ع) قبل از واگذاری به آستان قدس رضوی چگونه بوده است؟

از کیفیت بناى بقعه قبل از قرن پنجم مدرکى به دست نیامده است. نظر به برخى از اسناد، بناى اولیه آن متعلق به قرن پنجم هجرى بوده است. در آن زمان آرامگاهى با شکوه، داراى اماکن و بیوتاتِ متعدد به فراخور شأن فرزند موسى بن جعفر(ع) ساخته شده بود. مقبره امام زاده حسین بن موسى الکاظم(ع) در طبس از قدیم مورد توجه و استقبال مردم بوده و در طول سال ها به سعى و کوشش ارادتمندان به امامت و ولایت، توسعه یافته و تأسیسات جانبى به فضاى سبز در آنجا ایجاد شده بود، اما متأسفانه در زلزله ویرانگر طبس به سال ۱۳۵۷ شمسى این بنا به کلی ویران شد. در این تخریب، قسمت اعظم منابع درآمد آستانه امامزاده نیز از بین رفته بود و بازسازى بقعه و اماکن جوار آن نیاز به هزینه اى سنگین داشت، پس از آن آستان قدس رضوى، با مساعدت کامل، اقدام به بازسازى آن بقعه مبارکه و رواق هاى اطراف کرد و به سبکى بسیار عالى، بنایى کاملاً مطلوب و در خور شأن این امامزاده لازم التعظیم و برای رفاه حال زائران با به کارگیرى طرحى جامع، احداث کرد.

 

 

بناى کنونى امامزاده چگونه است؟

در  بناى جدید که به مدیریت توانمند آستان قدس رضوی بنا و حراست می شود مانند همه بناهاى آرامگاهى، مرقد امامزاده، هسته اصلى و مرکب از اتاقى مربع با پوششى گنبدى شکل است. مرقد امامزاده در وسط این اتاق، زیر گنبد قرار گرفته و بر روى آن ضریحى نصب شده است. در دوره ضریح، سنگ قبرى از سنگ مرمر اعلاء و بسیار ممتاز به ابعاد ۲۶۷در۱۱۶ سانتی متر و حدود یک متر ارتفاع دیده می شود. پیرامون این ضریح، رواق هایى قرار دارد که ایوان هایى با سردرهاى بلند آن ها را از صحن مزار جدا می سازد. گنبد مزار نیز بسیار زیبا و آراسته به کاشى معرق است. چهار گلدسته کوچک به عنوان برج ساعت، هر کدام به ارتفاع شش متر در چهار گوشه پشت بام حرم، زیبایى خاصى به مجموعه حرم داده است. هشت رواق مربع شکل، به ابعاد ۹در۹ نیز در گرداگرد حرم قرار دارد و چهار رواق به صورت هشتى به مساحت ۷۸ متر مربع، در فاصله میان رواق ها ساخته شده است. گرداگرد بقعه، ایوان ها و حجره ها و تأسیسات زیادى براى رفاه زائران و دیگر هدف هاى مذهبى و فرهنگى ایجاد شده و مساحت زیادى به فضاى سبز در اطراف بقعه اختصاص داده شده است.

 

 

در خصوص معماری و فضاسازی حرم حضرت حسین‌ بن موسی الکاظم(ع) منطبق با معماری اسلامی توضیح دهید.

شاخصترین عنصر تزئینی در معماری اسلامی آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع)، کاشی کاری با سبک و معماری مبتنی بر نقوش اسلامی و آیات قرآنی است. آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) طبس تنها امامزاده ای است که تمامی اسماء خداوند در دعای جوشن کبیر بر آن نقش بسته است. آینه کاری ساده، آینه کاری به صورت نقاشی، گچ‌بری روی آینه، ترکیب گچ و آینه، گلبوته و رسم و مقرنس، 6 نوع آینه کاری به ‌کار رفته در حرم مطهر حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) است که طرح بیشتر آینه‌کاری ‌ها هندسی، اسلیمی و خطایی است. آینه کاری ساده، آینه کاری به صورت نقاشی، گچ‌ بری روی آینه، ترکیب گچ و آینه، گلبوته و رسم و مقرنس، 6 نوع آینه کاری به‌ کار رفته در حرم مطهر حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) است و طرح بیشتر آینه‌ کاری ‌ها هندسی، اسلیمی و خطایی است.

 

 

فعالیت‌ های قرآنی، فرهنگی و مذهبی در آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع)  بر چه محوری است‌؟ آیا طرح استعدادپروری و تربیت نخبگان قرآنی و مذهبی نیز دارید؟

محوریت برنامه های فرهنگی موسسه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی آستان قدس رضوی، معرفت افزایی دینی و ایجاد روحیه معنوی در مناطق موقوفه دار و محروم شهرستان های تابعه است. در تمامی برنامه های فرهنگی  این موسسه، اصل استعدادیابی و پرورش استعدادهای مختلف مورد تأکید است و به همین منظور کارگاه های آموزشی قرآن و نهج البلاغه در طول سال و کارگاه های آموزشی با حضور استادان برجسته در مراسمات ملی برگزار می شود. برپایی کلاس های اوقات فراغت با محوریت آموزش های دینی و قرآنی در سطح موسسه و برگزاری کلاس های مهدالرضاها و دبستان هوشمند شکوفه های رضوی با تأکید بر اصل آموزش قرآنی نونهالان و دانش آموزان از دیگر برنامه های مذهبی فرهنگی این موسسه است. همچنین کلاس های آموزش تجوید و تفسیر قرآن کریم به صورت منظم همه روزه در آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) توسط امام جمعه و اساتید برجسته شهرستان برگزار می شود.

 

 

امامزاده‌ها در کاهش اسیب های اجتماعی و پرداختن به مشکلات فرهنگی و اجتماعی خانواده ها و جوانان بسیار موثر هستند. در این خصوص چه اقدامی در آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) انجام می شود؟

از آن جایی که  ایجاد مراکز تربیتی و مشاوره علاوه بر ظرفیت‌های معنوی و روحانی زیارت امامزادگان سبب سلامت و تندرستی روانی جامعه اسلامی می‌شود. آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) به عنوان پناهگاه مردم در حل مشکلات، اقدامات مشاوره ای رایگان در طول سال و مناسبت های ویژه با حضور اساتید و کارشناسان مشاوره برجسته کشوری برگزار می کند که مهم ترین آن ها برگزاری کارگاه مشاوره خانواده است که متقاضیان می توانند به صورت رایگان خدمات مشاوره ای دریافت کنند. برگزاری کلاس های قرآنی و هنری ویژه جوانان و نوجوانان همراه با برگزاری اردوهای فرهنگی از دیگر برنامه های موسسه مرتبط با جوانان و نوجوانان است.

 

 

در خصوص ظرفیت های فرهنگی و معنوی امامزاده حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) در تبدیل شدن به قطب فرهنگی توضیح دهید.  با توجه به این اماکن مورد توجه مردم بوده و نقش سازنده ای در گسترش معنویت در جامعه دارد برای مقابله با تهاجم فرهنگی چه برنامه هایی اجرا می کنید؟

اماکن مقدس جزیی از بنیان ‌ها و ستون‌ های مهم فرهنگی به حساب می ‌آیند و نقش بسیار مهمی در حفظ و تقویت ارزش ‌های فرهنگی و مصونیت از تهاجم و تعرض فرهنگی نیز دارد و از آنجا که با حضور مستمر مردم در این اماکن و تقویت ارتباط معنوی آنان، گرایش آنان به فرهنگ بیگانه کمتر می شود، بهترین عامل برای دفع هجوم دشمنان به شمار رفته و این فرصت را به وجود می ‌آورند تا به عنوان مراکز فعال برای مقابله با هجوم فرهنگی  و جنگ نرم دشمنان تلقی شوند. از این  رو موسسه بقاع متبرکه و اماکن مذهبی آستان قدس رضوی با توجه به مسائل و مشکلات روز برای مقابله با پدیده های نوظهور در سطح ملی و تهاجم فرهنگی، برنامه های مختلفی را در حرم مطهر حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) برگزار می کند که در قالب این برنامه ها هویت دینی مردم تقویت  می شود. در این زمینه می توان به برگزاری مسابقات کتابخوانی، سخنرانی، نمایشگاه های کتاب و نمایشگاه مصور با موضوعات مختلف از جمله شعار سال اشاره کرد. برگزاری مراسمات ویژه در مناسبت های مذهبی و ملی در آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) طبس و سایر اماکن مذهبی زیر نظر این موسسه از جمله زیارتگاه شهید مدرس(ره) کاشمر، مجموعه فرهنگی خواجه ربیع مشهد مقدس و فرهنگسرای حضرت امام رضا(ع) سبزوار و برنامه های قرآنی، فرهنگی و مذهبی موسسه همراه با حضور سخنرانان و ذاکرین برجسته کشوری در شهرستان های تابعه و مناطق موقوفه دار و محروم، برگزاری مراسم ترتیل خوانی قرآن کریم از جوار بارگاه منور حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع) و پخش زنده از شبکه های بین المللی سحر، سراسری دو سیما و بازپخش از شبکه استانی خاوران از جمله برنامه های شاخص فرهنگی این موسسه است. از دیگر برنامه های شاخص این موسسه می توان به برگزاری سلسله جشن های دهه نورانی دهه کرامت رضوی، دهه اول محرم، دهه پایانی صفر، دهه ولایت و امامت و ایام تعطیلات نوروز اشاره کرد.

 

تهیه و تنظیم: وجیهه تقی زاده

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید