به یاد مرحوم یدالله صفدرزاده از واقفان بزرگ موزه فرش رضوی

در اعماق لچک ترنج باغ مرجان ها و دنیای ماهی ها

۱۳۹۹/۰۴/۱۰ - ۱۹:۰۱
استاد یدالله صفدرزاده حقیقی متولد سال 1306 یكی از چهره‌ های سرشناس و تولید قالی در اصفهان بود. وی که یکی از بزرگترین اهداکنندگان فرش های نفیس به بارگاه ملکوتی ثامن الحجج بود، در بهار 1399 ندای حق را لبیک گفت و تار و پود زندگی را به جهان ابدی بافت.

مرحوم صفدرزاده یکی از ایده پردازان بزرگ اصفهان در طرح نقش رنگ فرش بود و نقاشان زیادی با او همراهی می‌کردند تا ایده‌هایش طراحی شود و سپس بافندگان بتوانند آن را به فرش تبدیل کنند. ناگفته نماند که او در کنار خلاقیت بر حفظ اصالت فرش اصفهان نیز تأکید بسیار داشت. قالی ­های این هنرمند با ‌طرح های اصیل، دربردارنده معانی و تفاسیر عرفانی و ادبی است. هارمونی رنگ ها به ویژه رنگ های شاد در طیف های تیره و روشن، توازن و تنوع رنگ ها از ویژگی های قالی های استاد است كه در نوع خود كم‌ نظیر و زیباست. از استاد قالی های نفیسی در معتبرترین موزه ها نگهداری می‌ شود. فرش «ثارالله» که هم ‌اکنون در موزه کربلا نگهداری می‌ شود، از ایده های این هنرمند قالی باف بود که در طراحی این اثر از استاد فرشچیان کمک گرفت و آقای دشتیان نیز چندین ماه روی آن کار کرد. این اثر بی‌ نظیر که هیچ‌ کس نمی‌تواند قیمتی برای آن تعیین کند داستان عاشورا را با گل و برگ و رنگ بیان می‌ کند، یکی از اهدایی های این هنرمند به بارگاه منور حسینی(ع) است. از این هنرمند واقف که عشق به ولایت و امامت حضرت ثامن الحجج علیه السلام را در دل می پروراند، شش تخته قالی ظریف و زیبا به گنجینه فرش آستان قدس رضوی اهدا شده است كه هر بیننده ای را به تفكر و تعمق وا می‌ دارد. قالی هفت شهر عشق، قالی دیدار با خالق یكتا(مكه المعظمه)، قالی رمز هستی(مدینه منوره)، قالی بهشت، قالی باغ مرجان ها، قالی دنیای ماهی ها نام آثاری است که از این مرحوم در موزه فرش آستان قدس رضوی نگهداری می شود.

 

 

باغ مرجان ها

قالی باغ مرجان ها یکی از آثار وقفی مرحوم صفدرزاده است که به تازگی در موزه فرش رضوی به نمایش در آمده است. حاج یدالله صفدرزاده حقیقی و سید بهاءالدین دامادزاده، طراحان این فرش زیبا هستند که در سال 75 در اصفهان بافته شده است. عبدالحسين ملك جعفريان مسئول گنجینه فرش موزه حرم مطهر در خصوص طرح این قالب می گوید: «این قالی، منظره ای از اعماق اقیانوس است که در آن تصاویری از انواع مرجان ها، ماهی ها و موجودات دریایی بافته شده است. حاشیه آن به رنگ مشکی مزین به مرجان های درختچه ای با گل های سفید است. در ابتدای متن قالی دو مرجان بزرگ و زیبا با ماهیانی در اطراف دیده می شود. متن به رنگ آبی تیره تا روشن، نشان دهنده اعماق دریا تا سطح آب مزین به تپه ها و درخت های مرجانی است. در مرکز قالی نقش یک ستاره دریایی در زمینه مشکی است که گرداگرد آن ماهیان درچرخش و حرکتند. نورهایی که از سطح به اعماق دریا می تابد؛ منظره زیبایی به قالی بخشیده است و همچنین دو ماهی بزرگ در گوشه های بالای فرش که به صورت آرام و بی حرکت است و در نهایت پس از سطح آب، آسمان و مرغان دریایی خیلی زیبا و طبیعی به تصویر کشیده شده است.»

 

 

دنیای ماهی ها  

این اثر نیز از دیگر فرش های وقفی مرحوم صفدرزاده است که به تازگی در موزه فرش به نمایش در آمده است. فرش دنیای ماهی ها با طراحی حاج یدالله صفدرزاده حقیقی و سید بهاءالدین دامادزاده در سال 1373 بافته شده است. ملک جعفریان قالی دنیای ماهی ها را از جمله قالی های نفیس موزه فرش آستان قدس رضوی عنوان می کند. وی می گوید: «این قالی با ترکیب صدها رنگ متنوع و زنده و از بهترین مواد اولیه زیر نظر استاد حاج یدالله صفدرزاده حقیقی بافته شده است». در طراحی این قالی با همه تازگی و بداعتش، سعی شده طرح کلاسیک قالی حفظ گردد. یعنی قالی دارای حاشیه های کوچک و بزرگ و همچنین لچک و ترنج است. نقوش حواشی کوچک؛ ماهی های تزیینی و آکواریومی و نقوش حاشیه بزرگ تصاویر ماهیان رودخانه ای، آب های شیرین و گیاهان زینتی است. متن قالی منظره ای از اعماق دریا تا سطح آب است که با رنگ های آبی تیره و روشن مشخص شده اند و ماهی ها در اعماق مختلف دیده می شوند. تصویر قطب جنوب با تصاویر دو خرس قطبی، تعدادی پنگوئن و یک دلفین سربرآورده از یخ در مرکز در حکم ترنج است و حیوانات عظیم الجثه قعر اقیانوس ها، لچک ها را تشکیل می دهند. در واقع هدف اصلی از طراحی قالی های باغ مرجان ها و دنیای ماهی، نمایش جلوه ای از جمال و قدرت لایزال الهی در آفرینش موجودات و زیبایی­هاست. موزه فرش آستان قدس رضوی، که در مجاورت موزه مرکزی قرار گرفته در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 8 تا 12:30، پنج شنبه ها از ساعت 8 تا 11:30 و جمعه ها و ایام تعطیل از ساعت 8 تا 12، پذیرای زائران و مجاوران است.

 

 

گزارشگر: فاطمه باغشاهی

برچسب ها:
پیوست ها:
منابع:
افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید