به بهانه انتخاب کتاب «ستاره من» در جشنواره کتابخوانی رضوی

من ستاره او هستم

۱۳۹۹/۰۴/۱۲ - ۱۶:۲۱
سیب نیم خورده را از آب گرفت و به آن نگاه کرد. یکی از یاران که چهره امام را گرفته دید، پرسید: «آقا! چه شده؟ چرا ناراحت هستید؟» این میوه را چه کسی خورده است؟ و بدون آن که منتظر جواب بشود، از جایش بلند شد و با گله مندی گفت: «چرا اسراف می کنید؟ چرا به نعمت های خداوند بی اعتنایی می ورزید؟ مگر نمی دانید که خداوند اسراف کاران را به سختی کیفر می دهد؟» مردی که این کار را کرده بود، صورتش از خجالت سرخ شد.

حرف های امام مثل نغمه خوش آهنگ نهر آب در جانش نشست. امام با مهربانی ادامه داد: «وقتی به چیزی نیاز ندارید، بیهوده آن را مصرف نکنید. هیچ چیز را بی خودی تلف نکنید. اگر خودتان به آن نیاز ندارید، آن را در اختیار نیازمندان قرار دهید.» آثار زیادی در باب سیره و فرهنگ رضوی نگارش یافته که در هر یک از آنان سعی شده گوشه ای از سجایای اخلاقی حضرت رضا(ع) بیان شود. یکی از این آثار که توانسته با بیان حکایات و داستان هایی سرشار از درس و پند عرفانی و عبرت آموز بر جان و اندیشه نوپای کودکان رسوخ  کند و آنان را با گوشه ای از رفتار، کردار و سخنان وجود آسمانی حضرت رضا(ع) آشنا سازد، کتاب «ستاره من» نوشته ناصر نادری است که به عنوان یکی از منابع دهمین جشنواره کتابخوانی رضوی انتخاب شده است. فرصتی دست داد تا با نویسنده این اثرکه تا کنون بیش از ۱۰۰ اثر در حوزه ادبیات دینی کودکان و نوجوانان به رشته تحریر در آورده است به گفتگو بنشینیم که در ادامه می خوانید.

 

ایده نوشتن کتاب «ستاره من» چگونه شکل گرفت؟ 
من یک دهه از عمرم را راجع به ۱۴ معصوم و ۴۰ روایت مربوط به این بزرگواران به تحقیق پرداختم که کتاب «ستاره من» یکی از نتایج این تحقیقات است. تحریر این کتاب برای من به نوعی تجربه محسوب می‌ شود و از این جهت خوشحال هستم که کاری هر چند کوچک را به پیشگاه حضرت رضا(ع) تقدیم کردم. من در این اثر سعی داشتم جنبه‌ های جزیی و رفتاری این امام مانند وجهه اخلاقی ایشان به عنوان عنصری سالم‌ ساز و تکامل ‌بخش که به شدت در جامعه امروز و زندگی تمام افراد کم شده را در متن کتاب بگنجانم.


مهم ترین ویژگی و پیامی که این اثر به مخاطب القا می کند، چیست؟
این کتاب حاوی ۴۰ قصه و حکایت بازآفرینی شده از ۴۰ روایت سیره و زندگی امام‌ رضا(ع) است، در حقیقت مبنای انتخاب روایات نیز این بوده است که درون مایه حکایات اخلاقی با سن و شناخت مخاطب این کتاب مناسب و با زندگی و الگوی امروزه بچه‌ ها سازگار باشد. یکی از نکات مثبت کتاب «ستاره من» این است که به اخلاق فردی حضرت رضا(ع) به ویژه در مناسبات فردی و اجتماعی ایشان اشاره دارد. تمام داستان های این اثر، در بردارنده صفات و ویژگی های اخلاقی حضرت رضا(ع) است. همه داستان ها مانند «قطره های باران» از «آسمان معنویت» و «معرفت امام رضا(ع)» باریده است و برکه ای را تشکیل داده که مخاطب می تواند از زیبایی و معنویت و معرفت آن برای زندگی خود الگوبرداری کنند.


روایات این کتاب بر چه مبنایی انتخاب شده است؟
در انتخاب روایات، سعی شده بر اساس متون معتبر تاریخی عمدتا کتاب‌ های درجه اول و بسیار مهم در سیره ائمه مانند اصول کافی، مفاتیح ‌الجنان، آثار شیخ صدوق و کتاب ‌های مطرح در حوزه تاریخ اسلام مقتضای نیاز کودکان و نوجوانان انتخاب شود و به لحاظ جنبه روان شناختی مورد اقبال بچه ها باشد. در انتخاب روایات وفادار بودیم به اخلاق فردی امام رضا(ع). هم جنبه شخصی رفتار ایشان از جمله عبودیت، خداشناسی و خداباوری و  هم جنبه های اجتماعی رفتار حضرت رضا(ع) همچون مهربانی، عطوفت، بخشش، ایثار که در زندگی ایشان موج می زد. 


با توجه به اینکه کتاب ستاره من در سه نوبت تجدید چاپ شده است، چه بازخوردی از کتاب گرفتید؟ 
یکی از حلقه های مفقوده در صنعت نشر کشور، عدم ارتباط نویسنده با مخاطب است که امکان پایش و بازخورد از مخاطب وجود ندارد. به جهت علاقه و محبت ایرانی ها  و کودکان و نوجوانان ما به حضرت رضا(ع) و رعایت اصول حرفه ای در چاپ این کتاب توسط انتشارات وزین به ‌نشر، این اثر با گرایش و استقبال خوب افراد مواجه شده است. به تازگی این اثر به عنوان یکی از منابع دهمین جشنواره کتابخوانی رضوی انتخاب شده است که امر نیز در اقبال مخاطبان به کتاب تاثیرگذار است.


با توجه به اینکه عنوان هر کتاب بر مبنای نمادهایی از متن انتخاب می شود، عنوان این کتاب بر چه مبنایی انتخاب شده است؟   
 نام این کتاب بر اساس یک روایات انتخاب شده که در متن کتاب این گونه آمده است: شخصی از اهل خراسان به امام رضا(ع) گفت‌: ای فرزند رسول خدا من پیامبر(ص) را در خواب دیدم که فرمود: ستاره من در خاک شما غروب می کند. امام رضا فرمود: من ستاره او هستم. این روایت از کتاب «من لا یحضره الفقیه» شیخ صدوق جلد دوم صفحه ۳۵۴ انتخاب شده است.

 
یکی از مهم‌ترین اصول تربیتی مسلمانان، آشنا کردن کودکان با منش ائمه معصومین(ع) است، با چه روش هایی می شود کودکان و نوجوانان را با سیره اهل بیت(ع) آشنا کرد؟ 
جامعه امروزی بیش از هر زمانی به بازگشت به سیره ائمه(ع) و مفاهیم ناب اخلاقی نیاز دارد. آشنایی کودکان و نوجوانان در ابتدای زندگی با مبانی حیات بخش زندگی ائمه اطهار(ع) در شکل گیری جامعه ای ارزشی و اخلاقی تاثیرگذار است و نگارش کتاب در فضای کودکانه با هدف الگوسازی مفاهیم اخلاقی در کودک و نوجوان می تواند بسیار اثرگذار باشد.


به عنوان یک نویسنده که در حوزه ادبیات دینی کودکان و نوجوانان کار می کند چه راهکارهایی برای علاقه مند کردن این قشر به کتابخوانی پیشنهاد می دهید؟
شرایط فعلی کشور متفاوت از دوره های گذشته است. در حال حاضر رسانه های دیداری شنیداری زیادی از جمله تلویزیون، بازی های رایانه ای، شبکه های اجتماعی و شبکه های ماهواره‌ای و... وجود دارد که با کتاب رقابت می کند. باید کتاب نیز جذاب باشد. ادراک حسی بچه ها را به خود معطوف کرده و روح جستجوگر کودکان و نوجوانان را اغنا کند. رسانه های نوشتاری همچون کتاب در شرایط امروزی علاوه بر آموزندگی باید گوارا و شیرین باشد . محتوا و زبان شناسی کتاب متناسب با نیاز سنی کودکان و نوجوانان بوده و در بسته بندی زیبا و جذاب و با طراحی و تصویرگری مناسب در اختیار کودکان و نوجوانان قرار بگیرد. مجموع این ها عواملی است که در کتابخوان شدن کودکان و نوجوانان موثر است. هر تلاشی در جهت آشنایی کودکان و نوجوانان با فرهنگ مطالعه ارزشمند است. معمولا همه ما بر اساس انگیزه های درونی خود در حوزه های مختلف فعالیت می کنیم و علاقه به کتاب نیز از انگیزه های درونی نشأت می گیرد. فعالیت هایی از قبیل مسابقات کتابخوانی، چاپ کتاب های مناسب کودکان با تصویرگری خوب و موضوعات متنوع و برگزاری جشنواره های مختلف کتابخوانی به عنوان یک عامل محرک بیرونی، در توسعه و ترویج فرهنگ مطالعه و تعمیق انگیزه ها و علاقه های شخصی و درونی در کودکان و نوجوانان موثر است.


یک اثر دینی برای کودکان و نوجوانان باید چه ویژگی های داشته باشد که آن ها را جذب کند؟ 
 در حوزه ادبیات دینی کودکان و نوجوانان، علاوه بر اینکه آثار باید تمام ویژگی های یک اثر خوب از جمله محتوا و ظاهر زیبا و تصویرگری مناسب داشته باشد، زبان شناسی اثر متناسب با کودکان و نوجوانان نیز حائز اهمیت است. اثر باید بر اساس متون دست اول و معتبر دینی نوشته شود. خلق آثار در حوزه ادبیات دینی پیچیدگی بیشتری نسبت به سایر آثار دارد ؛ چرا که در عین التزام به جنبه های دین شناسی، ادامه تخیل در آثار محدود است. با در نظر گرفتن مسائلی از جمله ایده شناسی مسائل دینی، رعایت جنبه های زبان شناسی، توجه به شکل و قالب ارائه آثار، چاپ کتاب متناسب با سلیقه  کودکان و... می توان آثاری را تولید و منتشر کرد که جوابگوی نیاز و سلیقه کودکان و نوجوانان امروزی باشد.


به نظر شما، به نشر(انتشارات آستان قدس رضوی) به عنوان یک ناشر کتاب های مذهبی در کشور طی چند دهه فعالیت در حوزه چاپ کتاب ویژه کودکان و نوجوانان چگونه عمل کرده است؟ 
به نشر، ناشری ریشه دار و اصیل است و به صورت حرفه ای کار می کند. این انتشارات با استفاده از برخی عناصر از جمله ویرایش خوب، بهره گیری از تجربیات گرافیست ها و تصویرگران خوب، به کار گیری تیمی متخصص و کارآزموده توانسته آثاری را منتشر کند که بیشتر آنان در جشنواره ها و محافل مختلف ادبی خوش درخشیده اند.
 

تهیه و تنظیم: وجیهه تقی زاده

افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید