نسخه آزمایشی
آیت‌الله مروجی طبسی:
۱۴۰۰-۰۳-۱۶
مبارزه امام صادق(ع) در نهضت علمی و فکری ایشان نمود یافته بود/ امام (ع)هرگز در برابر طاغوت کوتاه نیامد
استاد تاریخ اسلام با بیان اینکه امام صادق(ع) هرگز با طاغوت زمان کنار نیامدند، گفت: موضع‌گیری‌های ایشان نسبت به حکومت بسیار تندتر و کوبنده‌تر از مضامین زیارت عاشورا است؛ ایشان در دوران سختی به سر بردند و به ناچار از شیوه خاصی بهره بردند که با کمترین آسیب، مکتب و معتقدان را حفظ کرده و اعتقادات را نشر دهند.  

به گزارش آستان نیوز، به مناسبت فرا رسیدن 25 شوال، سالروز شهادت امام جعفر صادق(ع) و به منظور بررسی سیره سیاسی رئیس مذهب با آیت الله نجم‌الدین مروجی طبسی، استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه و کارشناس برجسته تاریخ اسلام گفتگویی داشته ایم که در ادامه مشروح آن تقدیم حضورتان می شود:

 

آیت الله مروجی طبسی با بیان اینکه عمر بابرکت امام صادق(ع) همزمان و معاصر با دو حکومت و چند حاکم بود، اظهار کرد: معاصرت با حکومت امویان و خلافت ابراهیم بن ولید و بعد از وی مروان، و بعد از آن سقوط حکومت ننگین اموی و روی کار آمدن عباسیان در سال 132 هجری از جمله این اتفاقات است، ایشان روی کار آمدن ابوالعباس سفاح (چهار سال و اندی) و بعد از او حکومت ابوجعفر منصور دوانیقی (21 سال و چند ماه) را درک کردند که در حکومت وی امام صادق(ع) را با خوراندن زهر، به شهادت رساندند.

 

این استاد تاریخ اسلام ادامه داد: امام صادق(ع) 12 سال از امامت حضرت سجاد(ع) و بعد از آن 19 سال امامت پدرشان امام باقر(ع) را درک کردند و سپس امامت خودشان آغاز شد و 34 سال زعامت شیعه را بر عهده داشتند و فراز و نشیب های بسیار را از سر گذراندند. سفاکی و جباری خلافت اموی و دشمنی آشکارشان با اهل بیت(ع) بر کسی پوشیده نیست که اوج این دشمنی در کربلا و در عاشورای سال 61 هجری رخ داد و بعد از آن برخورد با اهالی مدینه در سال 63 هجری و... ؛ حکومت عباسیان هم هر چند با شعار «اَلرّضا مِنْ آلِ مُحمّد» وارد عرصه سیاست شدند اما هرگز سیاست‌شان در جنگ و تضاد با اهل بیت(ع) ذره ای با سیاست بنی امیه تفاوت نداشت، بلکه به قول نویسنده معروف مصری «محمد کامل حسین»، سیاست هر دو یکی بود و عباسیان هم پیرو امویان بودند و همان روال آنها را در پیش گرفتند و در کشتار و تحقیر اهل بیت(ع) دست‌کمی از امویان نداشتند و در سرلوحه برنامه آنها کوچک جلوه دادن علی‌بن ابیطالب(ع) و فضایل اهل بیت(ع) بود و جو بسیار شدیدی علیه اهل بیت(ع) به راه انداختند و حتی از سایه اهل بیت(ع) می‌ترسیدند.

 

امام صادق(ع) در ظاهر قیام نکردند اما ...

وی با بیان اینکه امام صادق(ع) در چنین شرایطی بر قلوب حاکمیت می کردند، تصریح کرد: بر اثر همین هراس ها بود که منصور دوانیقی چند بار امام صادق(ع) را از مدینه به عراق احضار کرد و چند بار قصد شهادت حضرت(ع) را داشت اما حضرت(ع) با عنایت خدا از آنها مصون ماندند. اگرچه امام صادق(ع) به حسب ظاهر در عملیات براندازی و ضدیت با حکومت جبار عباسی دخالت نمی کردند بلکه حتی در ظاهر قیام های قبل از ظهور امام عصر(عج) را نهی می کردند (البته مربوط به پرچم های خاص آن دوران) اما در باطن با امامت خویش با دستگاه خلافت و جنایات آنان در مبارزه بودند.

 

آیت الله مروجی طبسی با اشاره به خفقان و فشار شدید حکومت بنی عباس بر خاندان امامت و ولایت، بیان کرد: مرحوم آیت الله خوئی در جلد 19 کتاب رجال خود صفحه 298 به نقل از مرحوم کشی آورده که: عباسیان از بردن نام ائمه(ع) و حتی سایه آن حضرات(ع) می ترسیدند چنان که وقتی مومن الطاق و هشام بن سالم بعد از شهادت امام صادق(ع) به مدینه رفته و سراغ امام بعد از امام صادق(ع) را گرفتند، ابتدا عبدالله فرزند ارشد امام صادق(ع) را به آنها معرفی کردند اما چون او را ناتوان از پاسخگویی به سوالات شرعی خود یافتند، مغموم گشتند و نهایتا یکی از جاسوسان بنی عباس منزل امام کاظم(ع) را به آنها نشان داد ... اما حضرت(ع) مستقیما به امامت خود اشاره نکردند بلکه با تقیه سخن گفته و تاکید داشتند که مبادا دعوت به من را افشا کنید!! این نبود مگر به دلیل خفقان و فشار سیاسی اجتماعی بالا که بر امام صادق(ع) و دیگر ائمه(ع) روا داشته می شد.

 

امام صادق(ع) هرگز با طاغوت زمان کنار نیامدند

این استاد حوزه علمیه ابراز کرد: علی رغم همه فشارها و فضای خفقانی که وجود داشت، امام صادق(ع) هرگز با طاغوت زمان کنار نیامدند بلکه همیشه با آن در مبارزه بودند اما نه در قالب قیام، چون رژیم، بسیار سفاک و جنایتکار بود؛ نقل است: سدیر صیرفی به محضر امام صادق(ع) رسید و عرضه داشت: چرا با اینکه در شرق و غرب عالم محبانی دارید، قیام نمی کنید؟ حضرت صادق(ع) به گله ای که 17 راس گوسفند داشت اشاره کردند و فرمودند: اگر یارانی مخلص به این تعداد داشتم، قیام می کردم!

 

وی تاکید کرد: مرجعیت معنوی و حاکمیت قلبی امام صادق(ع) به گونه ای بود که انتظار می رفت ایشان قیام کنند اما یاران و مریدان پای کار که تا پای جان در رکاب حضرت(ع) باشند، کم بودند و اجازه قیام را به حضرت(ع) نمی دادند، اما ایشان در مخالفت با خلافت عباسی، حرکاتی را طراحی و جریان هایی را حمایت می کردند تا به حکومت ضربه بزنند تا حکومت جائر احساس آزادی مطلق و بدون معارض و مخالف نداشته باشد. ایشان نمی توانستند مستقیماً از قیام ها حمایت کنند چنان که نسبت به زید شهید موضع مثبتی داشتند و می فرمودند: نگویید زید قیام کرد پس ما هم باید قیام کنیم، زید عالم بود، صادق بود و هرگز مردم را به سوی خود دعوت نکرد بلکه به سوی رضایت از آل محمد(ص) دعوت کرد و اگر پیروز می شد قطعا وفا می کرد و حکومت را به اهل آن می سپرد، اما به صورت علنی و آشکارا نمی توانست از قیام زید حمایت کند.

 

وی اضافه کرد: امام صادق(ع) در مسائل سیاسی به حسب ظاهر مخالفتی نمی کردند تا دستاویزی برای حکومت نباشد اما باز هم وجودشان را تحمل نکردند و ایشان را به شهادت رساندند. رئیس مذهب تشیع در مقابل، به فعالیت های فرهنگی و کادرسازی پرداختند و تفکر اهل بیت(ع) را به افراد در رشته های مختلف فقه، کلام و ... منتقل کردند؛ بنابر نقل تواریخ ایشان چهار هزار شاگرد داشتند که در مکتب علمی حضرت(ع) پرورش یافتند چنان که در مسجد کوفه 900 طلبه گرداگرد نشسته و روایات حضرت(ع) را بیان می کردند.

 

نعمتی که در قیامت از آن سوال می شود!

آیت الله مروجی طبسی در ادامه بیان کرد: گام دوم ایشان، مقابله و منازعه و شکست جریان های انحرافی در فقه، مسائل اعتقادی و ... بود چنان که صوفیه را شکست دادند و فرمودند این لباس پشمینه برای فریب مردم است در حالی که زیر آن حریر بر تن دارید!؛ ایشان همچنین با برخی مدعیان فقه در عراق و نیز با مروجان تفکر اموی که ریشه تفکرات وهابیت است بحث و منازعه داشتند، و تاکید کردند شما معنای قرآن را درک نکرده اید. ایشان این جریان های انحرافی را رد کردند. زمانی که عباسیان امیرمومنان(ع) را سب و لعن کرده و ولایت را تحقیر می کردند امام صادق (ع) می فرمودند: نعمتی که در قیامت از آن سوال می شود، ولایت است؛ ما هستیم که به شما بینش و بصیرت دادیم و شما را از جهالت خارج کردیم.

 

وی با بیان اینکه مکان قبر مطهر امیرمومنان(ع) در زمان امام صادق(ع) و توسط ایشان مشخص شد، ابراز کرد: قبر مطهر امیرالمومنین امام علی(ع) به دلیل ترس از بنی امیه، بنی مروان و خوارج تا آن زمان مخفی مانده بود، امام صادق(ع) وقتی به نجف رسیدند در کنار قبر مقداری از خاک برداشته و بوئیدند و فریاد زدند و از هوش رفتند ... راوی می گوید: گویی امام(ع) از دنیا رفتند و پس از آنکه به هوش آمدند، فرمودند: والله! اینجا قبر امیرالمومنین(ع) است و نماز شب را آنجا می خواندند، پای برهنه در کنار مزار رفته و صورت بر خاک می نهادند ... هنگام وداع نیز عقب عقب رفته و فریاد می زدند یا جداه! امیدوارم این آخرین زیارت من نباشد و نصیبم شود کنار حرمت باشم و در قیامت نیز با تو باشم، سلام بر تو و خاندانت. این شیوه وداع یعنی عقب عقب رفتن سیره اهل بیت(ع) و امام صادق(ع) است.

 

آیت الله مروجی طبسی با بیان اینکه امام صادق(ع) بر جریان عاشورای امام حسین(ع) تاکیدی ویژه داشتند، گفت: با همه وجود از کربلای حسینی دفاع و برای آن تبلیغ و مردم را به خواندن مراثی و اشعار و شرح واقعه تشویق می کردند، چون به کربلا رفتند و نگاهشان به فرات افتاد، گریستند و فرمودند: شرم نمی کنی هنوز جریان داری و جدم در اینجا با لب تشنه به شهادت رسید؟! ایشان دعایی را نیز برای قنوت نماز روز عاشورا توصیه کردند. 

 

وی ادامه داد: موضع گیری های امام صادق(ع) نسبت به حکومت و حاکمیت بسیار تندتر و کوبنده تر از مضامین زیارت عاشورا است؛ ایشان در دوران سختی به سر بردند و به ناچار از شیوه خاصی بهره بردند که با کمترین آسیب، مکتب و معتقدان را حفظ کرده و اعتقادات را نشر دهند چنان که امروز 80 درصد روایات ما از امام صادق(ع) و امام باقر (ع) است. امام خمینی(ره) در وصیتنامه خود فرمودند: افتخار می کنیم که شیعه امام صادق(ع) هستیم. مهم آنکه نه فقط 500 میلیون شیعه بلکه اهل سنت حتی متعصبان آنها همچون ذهبی و... برای امام صادق(ع) احترام خاصی قائل هستند و کتب رجالی آنها پر از مطالب حضرت(ع) است.

آیت الله مروجی طبسی در پایان خاطرنشان کرد: بیشترین روایات درباره مهدویت بعد از نبی اکرم(ص) از امام صادق(ع) است که نشان از اهمیت مسئله مهدویت در نگاه و اندیشه رئیس مذهب دارد.

گفتگو از آمنه مستقیمی

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید

تولیت آستان قدس رضوی

حضور تولیت آستان قدس رضوی در مناطق محروم حاشیه شهر مشهد
تولیت آستان قدس رضوی همزمان با ایام دهه کرامت از مناطق حاشیه شهر مشهد بازدید و ضمن گفت‌وگو با ساکنان این مناطق از نزدیک…