دست خط منسوب به امام موسی کاظم(ع) در گنجینه آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود؛
۱۴۰۰-۰۵-۰۹

از کاظمین تا خراسان؛ یادگاری از پدر در حرم پسر

باب الحوائج، امام هفتم شیعیان که هیچ سائلی دست خالی از در خانه او نمی‌رود، برای زائران بارگاه ملکوتی فرزندش نیز نسخه‌ای از کلام الهی به دست خط مبارک خود به یادگار گذاشته تا شیفتگان زیارت حرمش با نظر به آن حظی معنوی ببرند.

به گزارش آستان نیوز، گنجینه رضوی یک نسخه قرآن خطی از جنس پوست را که براساس دست‌نوشته شیخ بهایی، به خط امام موسی کاظم(ع) منسوب شده است در دل خود نگهداری می کند.
به گفته سیدمحمدرضا فاضلی، مسئول امور ارزشیابی نسخ خطی آستان قدس رضوی این نسخه یکی از کهن‌ترین و نفیس‌ترین مصاحف خطی مجموعه نسخ خطی آستان قدس رضوی به شمار می رود که در سال ۱۰۰۹ هجری قمری توسط شاه عباس صفوی به آستان حضرت علی بن‌موسی‌الرضا(ع) وقف شده است.  
این قرآن فوق‌العاده نفیس در قطع بیاضی و به خط کوفی کهن مشکی مایل به قهوه‌ای ۶ سطری در ۸۳ برگ بر روی پوست کتابت شده شامل جزء ۳ قرآن کریم است که از ابتدای آیه ۲۵۳ سوره بقره شروع شده و با آیه ۹۰ سوره آل‌عمران خاتمه می یابد؛ در صفحه پایانی این نسخه در میان جداول زرین و گره‌بندی با قلم زر تحریردار، در دو سطر این‌گونه کتابت شده است: «کتبه موسی‌بن‌جعفر».


افزودن آرایه های هنری در دوره قاجار
جلد این اثر در دوره قاجار صحافی و ایجاد شده و دارای دو رویه است که بیرون آن، تیماج روغنی زرکوب و دارای کتیبه با طرح ترنج و سرترنج است و عبارات «لَا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ»، «خط مبارک امام مفترض‌الطاعه موسی‌بن‌جعفر (ع) » و «تَنزیلٌ مِن رَّبّ العالمین» در آن نقش شده است.
بنا به گفته عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، این نسخه به عنوان یکی از قرآن‌های گران‌قیمت و نفیس اواخر قرن دوم یا اوایل قرن سوم هجری ارزیابی شده و مرمت اساسی و جلدسازی آن در دوره قاجار انجام و احتمالا جدول‌کشی و آستربندی نیز در دوره قاجار افزوده شده است.
مهدی صحراگرد در خصوص انتساب برخی قرآن های موجود در موزه رضوی به ساحت اهل بیت(ع) معتقد است: درباره قرآن‌های منسوب به ائمه اطهار(ع) بحث‌های زیادی است و برخی معتقدند این رقم‌ها (کتبه فلان‌بن فلان) جعلی است، اما همان‌طور که ۱۰۰ درصد نمی‌توان انتساب آن‌ها را به دست خط ائمه اطهار(ع) پذیرفت، ۱۰۰درصد هم نمی‌توان آن را رد کرد.


کلام معصوم راه رسیدن به کمال
گنجینه ای از نفایس خطی در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی راه هر جستجوگر علم و کمال را به سوی خود کج می کند تا آنچه از کلام معصوم با حفظ سلسله روایات برجای مانده است را دراین مرکز تورق کند.
مرکز نسخ خطی سازمان کتابخانه ها موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی نیز با دارا بودن ۲۲هزار قرآن و جزوه قرآنی از صدر اسلام تاکنون، یکی از مراکز مهم نسخ خطی قرآنی در جهان به شمار می‌رود که محققان زیادی از دریای خروشان آن بهره‌ها برده‌اند.
افزون بر قرآن‌های ‌منسوب به دست‌خط ائمه اطهار(ع)، وجود جزوات قرآنی «کشواد بن املاس»، «ابن سیمجور»، «ابن‌کثیر» و «ابن‌ورّاق غزنوی» و همچنین قرآن‎های «یاقوت مستعصمی»، «بایسنغرمیرزا» و «ابن طباخ هروی» در این گنجینه که علاوه بر قدمت، دارای آرایه‌های هنری و تذهیب و تزئینات کم‌نظیر هستند، بر نفاست این مجموعه افزوده است.
مجموعه پشتوانه تمدن اسلامی در این مرکز، نسخی ارزشمند که بازگو کننده کلام موسی به جعفر(ع) را در خود جای داده است که بیان کننده سیره آن حضرت در دعوت به میسر الهی است.
ابوالفضل حسن آبادی؛ رئیس مرکز نسخ خطی این کتابخانه نیز به اثر ارزشمند «عیون اخبارالرضا» به عنوان یکی از این آثار اشاره دارد که فقط 70 نسخه نفیس از آن در گنجینه کتب خطی موجود است.
از جمله مسائلی که در عیون اخبار الرضا بدان اشاره شده، نصّ امام کاظم(ع) درباره امامت، وصیت امام موسی کاظم(ع)، امام کاظم(ع) در عصر هارون الرشید، و صحت وفات موسی بن جعفر(ع) است.
وی به دو نسخه دیگر با موضوع زندگانی امام موسی بن جعفر(ع) اشاره دارد که در قرن سیزدهم تألیف و کتابت شده و بیان می کند: «سرور المؤمنین» تألیف احمدبن محمد اردکانی یزدی و کتابت محمد تقی بن ابی الحسن یزدی به کتابت 1294 ه.ق، و «ذیل سرور المؤمنین» کتابت احمد بن حسن واعظ یزدی به کتابت 1267 ه.ق است.
حسن آبادی از شرح قصیده لامیه در مدح موسی بن جعفر(ع) یاد کرده و در خصوص آن می گوید: متن آن از عبدالباقی افندی و شرح از کاظم بن قاسم رشتی در قرن سیزدهم است و نسخه‌ای از آن با عناوین و نشان‌ها به شنگرف کتابت شده است.
وی همچنین به نسخه ارزشمندی با عنوان مسائل علی بن جعفر اشاره دارد که توسط مقام معظم رهبری به گنجینه کتب خطی اهدا شده و شامل پرسش‌های علی بن جعفر و پاسخ‌های موسی بن جعفر(ع) در موضوع فقه است که نسخه موجود در کتابخانه آستان قدس به خط محمود بن احمد کاشانی در سال 1309 ه.ق در کربلا به خط نسخ بر کاغذ نخودی کتابت شده و بر روی برخی عبارات آن به سرخی خط کشیده شده است.

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید

تولیت آستان قدس رضوی

همدلی تولیت آستان قدس رضوی با جاماندگان پیاده‌روی اربعین
با توجه به شرایط کرونایی و عدم امکان حضور پرشور زائران و دلدادگان حسینی در اجتماع اربعین حسینی، تولیت آستان قدس رضوی…

پخش زنده حرم مطهر