همراه دختران تازه مکلف مشهدی در آیین سوگواری حضرت رقیه(س)
۱۴۰۰-۰۶-۲۱

متفاوت‌ترین مجلس روضه

روز، روز شهادت شهید سه ساله قیام عاشورا است. در طول عمرمان، روضه‌های زیادی به نام و یاد این شهیده مظلوم با حضور مادران دلسوخته دیده‌ایم ولی کمتر شنیده‌ایم که کودکان به خصوص دختران، خود مهمان روضه‌ای برای این خانم کوچک باشند.

امروز به ابتکار مرکز امور بانوان و خانواده بنیاد کرامت رضوی، باغ اردوگاه خاتون جایی که چند سالی است به پاتوق مادران و جمع خانواده‌های مشهدی برای حضور در مراسم فرهنگی و آیین‌های مذهبی بدل شده، میزبان دختران تازه ملکف شده مشهدی است تا در مجلس روضه‌ای متفاوت، به سوگ دختر دردانه حضرت اباعبدالله الحسین(ع) بنشینند. 


 

یاران کوچک کربلا

  
یاران کوچک کربلا

مهمانان مراسم باغ خاتون، دختران 9 ساله شهر مشهد هستند. ولی همراه‌شان خواهر و برادرهای کوچکترشان هم حضور دارند. با پوشش و چادر مشکی، دست در دست مادرها وارد مجلس می‎شوند ولی تدارکی که برای مهمانان سوگوار این مراسم دیده شده، مثل دیگر روضه‌ها نیست. 
صندلی‌های جلوی مراسم مخصوص دخترکان چیده شده و این بار مادران باید در ردیف‌های عقب بنشینند. هر دختری وارد میشود، پرچم کوچکی به دستش می‌دهند که نام مبارک شهدای کربلا برای آن نقش بسته. وقتی همه سر جای خودشان قرار می‌گیرند، مثل دسته‌ای از یک سپاه به نظر می‌آیند که آماده همراهی‎‎‌اند. شاید کوچکتر از آن باشند که بخواهند قیامی را همراهی کنند، اما حضور همیشگی کودکان در این دست مراسم، نویدبخش نسلی است که خط نهضت حسینی را دنبال خواهد کرد. 
مثل همه بچه‌ها، آرام و قرار ندارند ولی وقتش که می‌رسد بلند صلوات می‎فرستند و به گرمی با مراسم همراه می‌شوند. حجت الاسلام تلافی به همراه دستیار هنرمندش مجلس را با یک نمایش قرآنی و سفری در آسمان شهر مشهد شروع می‌کند. بچه‌ها با اهدای چند سلام و ثواب قرائت حمد و سوره به ارواح طیبه شهدای سلامت که در 18 ماه اخیر، جان‌شان را تقدیم سلامت مردم شهرشان کرده‌اند و نیز شهدای امنیت کشورمان به خصوص سردار دلها و یاران شهیدش که آرامش و آسایش حضور در چنین مراسمی را به ما هدیه داده‎‌اند، با این سفر همراه ‌می‎‌شوند. 
اما قرائت صلوات خاصه حضرت رضا(ع) با صدای کودکانه آن‎ها حال و هوای معنوی به روضه می‌بخشد و همه را آماده شنیدن روایت جانسوز کربلا و شهید خردسال آن می‌کند. هر چند این مجلس، نام روضه دارد، ولی همه برنامه‎‌ها به شیوه‌ای مناسب کودکان تدارک دیده شده و زبانی شیرینی و شنیدینی دارد.

  
  
بابا جان سلام ... 
در این روضه، خبری از مداحی و روضه‎‌خوانی به شیوه‌های مرسوم نیست. یک گروه هم‎خوانی با حضور پسران هم‎سن و سال مهمانان، حواس‌ها را جمع می‎کنند. کوچکترین عضو گروه که صدایی خوش برای مرثیه‎‎‌خوانی دارد، چند بیت شعر را از زبان یک دختر سه ساله‌ می‌خواند. دخترکی که دلتنگ فراق پدر مهربانش شده: 
بابا بیا دور و برم را نگاه کن/  ویرانه‌ای که گشته حرم را نگاه کن/ گرمی شانه‎‌های تو را یادم نرفته است/ سنگی که زیر سرم هست را نگاه کن/ بابا سلام پس تو چرا دیر آمدی/ این پاره پاره پیرهنم را نگاه کن ... و بچه‎‌ها هم پرچم‎‌های کوچک‌شان را همنوا با مرثیه‎‌خوانی در هوا می‌چرخانند.    
 
 

روضه ای تماشایی

روضه‌ای تماشایی 
نوبت به اجرای پرده‌خوانی می‌رسد. هنری که شاید کمتر بروبچه‌های این نسل با آن آشنایی داشته باشند. پرده پر از تصاویر یک سفر است. سفری دور و دشوار از احرام مکه تا ویرانه‎‌های دمشق. بچه‎‌ها با تجربه چنین سفری آشنایی ندارند؛ چون هر آنچه از این لغت می‌دانند، مملو از شادی و شیرینی و خاطره است. برای همین لازم بود تا با کمک تصاویر با گوشه‌ای از مخاطرات سفر اهل بیت پیامبر(ص) آشنایی پیدا کنند. باید بدانند که برخی سفرها هدفی بیشتر از سرگرمی و تفریح دارند، حامل پیامی برای همه تاریخ هستند. 
حاج آقا تلافی و دستیارش با زبانی نمایشی ماجرای این سفر را از پای ناقه امام سجاد(ع) و اسرای پیاده کربلا آغاز کردند، از  حماسه حضرت زینب در طول این مسیر گفتند و تا ویرانه‌های شام پیش رفتند. جایی که به قول امام سجاد(ع) بیشتر از همه سختی‎‌های قیام حسینی، بر اهل بیت(ع) سخت گذشت. 
بعد از نمایش، نظر چند نفر از تماشاگران کوچک آن را می‎پرسم. مریم سادات که در حال بازی و چرخاندن پرچم در کنار خواهر کوچکترش است، می‌گوید: ‌من همیشه دوست دارم همراه مادرم به روضه‌ها بروم ولی این روضه را بیشتر دوست داشتم. چون خانم رقیه را تا حالا نمی‌شناختم و با داستان حاج آقا دیدم که چطور رقیه(س) همراه عمه و خانواده‌اش به کربلا رفتند و برگشتند. 
دخترک کنار دستی که این گفت‌وشنود را دنبال می‌کند، نظر را این طور به زبان می‌آورد: این برنامه برای من هم جالب بود. می‎پرسم کجایش جالب‌تر بود و او در جواب می‌گوید: بیشتر شعرخوانی گروه پسرها و از این نمایش هم خوشم آمد. کسی تا حالا شکل سفر کربلا را به ما نشان نداده بود! 
حمایت از فرودستان 
در همهمه بچه‌ها، از یکی دیگر از دخترها درباره این مجلس سوال می‌کنم که چادر گل‌گلی پوشیده و برادر شیرخواره‌اش را روی صندلی به زانو گرفته. مادرش ساره صدایش می‌زند و خیلی از کمک‌احوالی و اخلاق خوبش تعریف می‌کند. اشاره ضمنی می‌کند که ساکن حاشیه بلوار توس هستند و بچه‌هایش از خردسالی از سایه پدر بی بهره‌اند. 
ساره هم نظرش را به ما می‌گوید: من مثل رقیه(س) از سه سالگی پدر ندارم. می‌دانم که چقدر دلش برای امام حسین(ع) تنگ شده بود. من پدرم را زیاد یادم نمی‌آید ولی دل منم خیلی برایش تنگ می‌شود. برای اینکه یادش باشم، به عکسش نگاه می‌کنم ... دوباره مادرش می‌گوید: خیلی جای تشکر دارد که برای این بچه‌ها در این شرایط سخت کرونایی چنین مراسمی برگزار کردند که هم حال و هوای‌شان عوض شود و هم با مفاهیم و شعائر مذهبی بیشتر خو بگیرند. 
با تعداد بیشتری از حاضران که هم‌صحبت می‎شوم، برایم روشن می‌شود که مثل همه طرح‌های مرکز امور بانوان و خانواده آستان قدس، در این برنامه هم  بیشتر سعی شده خانواده‌های کم برخوردار حاشیه‌نشین و آنهایی که فرزندان‌شان از نعمت پدر محروم‌اند، مهمان مراسم شوند ولی از دیگر اقشار و گروه‌های اجتماعی هم حضور دارند. 
 
 

باغ اردوگاه خاتون

 

قدمی برای ساختن جامعه دینی 
در حاشیه این مراسم، باعدی مسئول باغ اردوگاه خاتون درباره کیفیت برپایی آن می‌گوید: به مناسبت فرا رسیدن شهادت حضرت رقیه(س)، مرکز امور بانوان و خانواده بنیاد کرامت رضوی مراسم سوگواره‌ای ویژه دختران تازه مکلف مشهدی در این باغ ترتیب داد. 
نام مراسم با توجه به مخاطبان آن، «روضه دخترونه» نامگذاری شد تا برای اولین بار در این مجموعه آستان قدس رضوی ویژه دختران تازه به سن تکلیف رسیده شهر مشهد، مراسمی فرهنگی و مذهبی برگزار شود. چون معتقدیم خاطرات این سن و سال بلوغ دختران، برای همه عمر در ذهن آنها می‌ماند و إن شاءلله آموخته‌‎های این نسل، منشأ خیرات و برکات برای جامعه دینی آینده ما شود. 
تلاش شده تا در این سوگواره به سبک و سیاقی نمادین و نمایشی به وقایع تلخ سفر اسرای کربلا پرداخته شود. 150 تن از دختران 9 ساله شرکت‌کننده در طرح «دختر ماه» به همراه مادران‌شان به این مجلس دعوت شدند. تاکنون حدود 2 هزار دختر تازه مکلف از سراسر کشور در این رویداد فرهنگی شرکت داشته‌اند که با ثبت‌نام در تارنمای طرح و دریافت بسته هدایا از دست خادمان و خادمیاران خواهر شامل چادر، سجاده،  كتاب‌های مرتبط با موضوع معارف سن تكليف، لوزام آذين‌بندی جشن تکلیف به جمع دختران ماه پیوسته‌اند. این طرح همچنان ادامه دارد و با همراهی پشتیبانان معنوی طرح با دختران و والدین آنان تا پایان سال استمرار خواهد داشت. 
 
لازم می‌دانم، تاکید داشته باشم که برای برگزاری این برنامه همه تدابیر بهداشتی لازم در نظر گرفته شد. حداقل مهمانان دعوت شدند و بزرگترها و کوچکترها به زدن ماسک و رعایت فاصله‎‌گذاری در زمان حضورشان در مراسم ملزم بودند. همچنین برای بهره‎مندی افراد بیشتری از اعضای طرح، برنامه به صورت مجازی هم قابل مشاهده بود. 
پایان مراسم، شاید بیشتر از دیگر بخش‌هایش برای بچه‌ها و بزرگترهایشان جالب و شیرین بود. یک مسابقه از موضوع نمایش بین تعدادی از حاضران برگزار شد و چند نفر سجاده هدیه گرفتند. البته دیگر حضار هم دست خالی نماندند و به همه دختران شرکت‌کننده، بسته‌ای از هدایای فرهنگی تقدیم شد. ولی خبر خوش، مهمان شدن بر سفره پر برکت حضرت ثامن الحجج(ع) بود که بچه‌ها همراه خانواده با چند بسته غذای متبرک و خاطره‌ای از یک روضه متفاوت راهی خانه خود شدند. 
گزارش: سارا صالحی
 

افزودن دیدگاه جدید:

متن ساده

HTML محدود

Image CAPTCHA
کاراکترهای نمایش داده شده در تصویر را وارد کنید

تولیت آستان قدس رضوی

همدلی تولیت آستان قدس رضوی با جاماندگان پیاده‌روی اربعین
با توجه به شرایط کرونایی و عدم امکان حضور پرشور زائران و دلدادگان حسینی در اجتماع اربعین حسینی، تولیت آستان قدس رضوی…

پخش زنده حرم مطهر