خادمان امام رضا(ع) به پیشواز زائرانش آمدند

به آستان جانان قدم به عشق گذارید

میهمانی روش دارد و میزبانی طریق، سفر اسباب می خواهد و تکریم آداب خودش را دارد، وقتی قرار است میهمان یا میهمانانی نازنین از راه برسند، هر چه منزلت و شأن میزبان بالاتر باشد، میهمان با کرنش بیشتر وارد می شود؟ دیده‌اید وقتی به مهمانی می‌روید همه‌ ذوق و لذتش به استقبال میزبان است؟ دیده‌اید وقتی درِ خانه باز می‌شود و صاحب‌خانه با آغوش باز به شما خوش‌آمد می‌گوید چه حس شیرینی دارد...

کد خبر: ۳۴۰۵۸۴

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۹:۳۰

حالا فکرش را کنید که آمده‌اید مشهد. از هواپیما پیاده شده‌اید. حتی تصور هم نمی‌کردید اینجا و در این شهر غریب، کسی سراغ‌تان را بگیرد اما درِ سالن را که باز می‌کنند، دو ردیف از خادم‌های سلطان طوس را می‌بینید که با لباس‌های سورمه‌ای خادمی و عطر عود و سلام و صلوات به استقبالتان آمده‌اند. برخلاف همه رسوم میهمان و میزبانی، اینجا شأن میزبان سر به آسمان می ساید اما برخلاف همه میزبانی ها، تواضع از آن خادمان است که مقابل میهمانانِ از راه رسیده خضوع می کنند و متواضعانه راه مشایعت میهمانان را می دانند.

هر که باشی قدمت بر سر چشم
راستش اینجا دیگر کسی غریب نیست، چون شاه خراسان هوای میهمان‌هایش را دارد. چون قبل از اینکه خودشان بروند زیارتش، خادمانش را به استقبالشان رهسپار کرده تا پیش از خشک شدن عرق سفرشان به آن‌ها خوش‌آمد بگویند. و در این حال و هوا دیگر چه فرقی دارد از تهران آمده باشی یا زاهدان و یا شاید هم مثل «نادیه العالی» از بحرین! هرچه که هست این است که مرزهای جغرافیایی در مملکت شاه خراسان، بی‌معناست و زائران علی بن موسی(ع)، جهان وطن‌اند.

نادیه العالی؛ بحرین
نادیه مانتوی بلندی پوشیده و یک دستش نبات را گرفته و توی دست دیگرش، گوشی هنوز روی حالت فیلم‌برداری است. چشم‌های کشیده‌اش از رد اشک‌ها می‌درخشند. جلو می‌روم و به فارسی می‌گویم: «چه حسی داشتی وقتی خادم‌ها رو دیدی؟» با همان چشم‌های خیس می‌خندد و می‌گوید فارسی بلد نیست!
به عربی که حال و احوال می‌کنیم بیشتر سر ذوق می‌آید. هنوز باورش نشده که خادمان حرم به استقبالش آمده‌اند و پر از حرف است. بسته‌ نبات را می‌بوسد و به چشم‌های نم‌دارش می‌کشد. التماس دعا می‌گویم. انگار که مسخ شده باشد، با سرگیجه راه می‌رود و فقط یک چیز می‌گوید: «هنوز باورم نشده! حتی فکرش را هم نمی‌کردم این‌طور استقبال شوم.»

منا حسینی؛ زاهدان
برمی‌گردم جلوی در. «منا حسینی» از زاهدان آمده، دختر سه ساله‌اش پیرهن آستین حلقه‌ای خنک و سفیدی پوشیده و از در سالن که می‌گذرند صف خادم‌ها را با ورجه وورجه‌هایش به هم می‌ریزد. خادم‌ها می‌‌خندند و سرش را می‌بوسند. سهم‌شان دو تا نبات متبرک می‌شود. یکی برای خودش و یکی برای مادرش.
دنبال‌شان می‌دوم. اشک‌های منا مثل رودی که تازه از دل کوه جوانه زده، جاری‌ست و روی گونه‌هایش شیار انداخته. دخترش هم بسته‌ی نباتش را باز کرده. می‌گویم خبرنگارم. هنوز شوکه‌ است و می‌لرزد. دستش را می‌گیرم: «خوبی خانم حسینی؟» بغضش می‌ترکد: «این بسته نبات رو با دنیا عوض نمی‌کنم! می‌بینی امام رضا (ع) چی برام فرستاده؟ خدایا من لیاقت این همه محبت رو ندارم!»

شاباز؛ سیستان
منا و دخترش که می‌روند، «شاباز» با قد چهار شانه و صورت آفتاب سوخته‌ و سبیل پرپشت و زغالی‌اش درست کنار پله‌ها و پشت سرم، آرام و قرار از کفش می‌رود. ساک دستی طوسی‌اش را روی زمین گذاشته و جلیزقه‌اش را درآورده. هوای سالن فرودگاه خنک است اما صورتش گر گرفته. انگشت‌های پهن و بلند و محکمش را با تمام جانش روی بسته نبات تبرکی محکم بسته و تقلا می‌کند که کسی اشک‌هایش را نبیند. جلو که می‌روم سرش را می‌چرخانَد. معلوم است از آن‌هایی‌ست که سرشان برود نمی‌گذارند کسی اشکشان را ببیند.
می‌گویم: «دل‌تان با دیدن خادم‌ها لرزید؟» اخم می‌کند. چشم‌هایش از حلقه‌های اشکی که اجازه نمی‌دهد بیرون بریزند سرخ شده. «خبرنگارم. وقتی خواستم قصه امروزِ شونه‌های یه مرد چهارشونه‌ی سیستانی که از عشق امام رضا (ع) تو فرودگاه لرزید و چشماش بارونی شد رو تعریف کنم، اسمش اون مرد رو چی بنویسم؟»
دستارش را پایین می‌کشد و نباتی را که توی جیبش گذاشته بود را روی سینه‌اش فشار می‌دهد: «بنویس شاباز! غلامِ غلامان رضا (ع).»

احمد شاکر؛ عراق
روی صندلی می‌نشینم تا نفسی چاق کنم که دومین اتوبوسِ چهارمین پرواز، تازه می‌رسد. اولین مسافری که پیاده می‌شود احمد شاکر است. انگشتر و ساعت طلایی پوشیده و از همان فاصله‌ ده متری برق می‌زند! از صحبت‌هایش با آدم پشت گوشی و لهجه غلیظ بصره‌ای‌اش معلوم می‌شود عراقی‌ست. مندیل بخور خادم‌ها را که می‌بیند سرش را به عطر عود می‌سپارد. از ریش‌های آنکارد کرده‌ و کیف چرم‌اش معلوم است برای کار مهمی آمده.

سلام می‌دهم اما هنوز دارد عطر عود را به سر و گردنش می‌کشد. به عربی می‌گویم: «سلام ما رو به اباعبدالله (ع) می‌رسونید؟» کیف چرمش را روی زمین می‌گذارد و یک دست را روی چشمش می‌کشد و با دست دیگرش روی سینه می‌کوبد. می‌گویم: «چی دیدید؟» بین خادم‌ها چشم می‌گردانَد و سر تکان می‌دهد: «ما رأیت إلا جمیلا. ما رأیت إلا جمیلا»
احمد شاکر دست تکان می‌دهد و مستقیم می‌رود حرم. می‌گوید: «قبل از رفتن عطر عود می‌خواهم ضریح ابومحمد ‌(عراقی‌ها امام رضا را به اسم پسرش این‌گونه لقب داده‌اند) را ببوسم، خوب نیست وقتی خادم‌هایش را فرستاده زودتر نروم پابوس.»

کجای دنیا؟
خادم‌ها هنوز ایستاده‌اند. بی هیچ گلایه‌ای از خستگی. انگار نه انگار که از صبح علی الطلوع یک نفس اینجا رفته‌اند و آمده‌اند و به زوار شاه خراسان خوش‌آمد گفته‌اند. خنده‌ام می‌گیرد از کار روزگار. اصلا کجای دنیا را دیده‌ای که شاه برای رعیت دعوت‌نامه بفرستد؟ کجای دنیا شاه به مسافران سرزمینش خوش‌آمد می‌گوید؟ و به خودم نهیب می‌زنم: «مشهد!»
اینجا و در این بقعه مبارکه تمام مرسومات جهان تغییر می‌کند. اینجا شاه به استقبال می‌آید و شرمنده‌مان می‌کند. اینجا هیچ‌کس غریبی نمی‌کند. هیچ‌کس تنها نمی‌شود. هیچ‌کس دلش نمی‌گیرد مگر اینکه امام رئوف، برایش گره‌گشایی می‌کند. خزانه‌ی کَرَم این سلطان تمام شدنی نیست و صاحب رأفت عالم‌گیر، دنبال بهانه می‌گردد برای بخشیدنِ به من و تو و نادیه و منا و شاباز و احمد. دفترم را درمی‌آورم. درست وسط فرودگاه. و شروع به نوشتن می‌کنم اما چشم‌هایم از رد پای آدم‌هایی که به شوق عطر حرم تا فرودگاه بین‌المللی شهید هاشمی نژاد مشهد کشیده شده‌اند، کنده نمی‌شود.
گزارش: حنانه سالمی