به همت اندیشگاه رضوی انجام شد

رونمایی و نقد کتاب «عکاسان ارض اقدس» در کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی

سی و چهارمین نشست اندیشگاه رضوی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، با همکاری اداره اسناد این آستان مقدس، با محوریت رونمایی از کتاب «عکاسان ارض اقدس(پیشینه عکاسی در حرم مطهر رضوی)» در کتابخانه مرکزی این بارگاه ملکوتی، برگزار شد.

کد خبر: ۳۶۴۵۳۴

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۳:۰۷

به گزارش آستان نیوز، این مراسم رونمایی و نقد کتاب با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید جلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، جمعی از مدیران و کارشناسان این سازمان، عکاسان پیشکسوت و جوان و تنی چند از اعضای صنف عکاسان مشهدمقدس، چهارشنبه، ۱۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۳، در تالار اندیشگاه رضوی(اتاق کنفرانس سابق) کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، اجرا شد.

در ابتدای این مراسم، رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با ذکر آیه‌ای از قرآن کریم با محوریت اهمیت علم و دانش، اظهار کرد: این سازمان، یک سازمان دانش محور و پیشران است که در سال‌های اخیر نگاه ویژه‌ای به اجرای برنامه‌های علمی اعم از رونمایی و معرفی نفایس گنجینه رضوی، برگزاری نشست‌های پژوهشی مختلف، انتشار کتاب و...، داشته است.

حسینی با اشاره به برخی دیگر از اقدامات انجام شده در این مسیر توسط بخش‌های مختلف این سازمان، ادامه داد: بی‌تردید رسیدن به مرجعیت علمی در آستان قدس رضوی در آینده نزدیک، دور از دسترس نیست.

دراین‌میان، کتابخانه این آستان مقدس، نقطه مزیتی برای مجموعه آستان قدس رضوی، محسوب می‌شود.

نقش مهم عکاسان در بازیابی هویت مشهد

در ادامه، مهدی حسامی دوغائی، نویسنده کتاب عکاسان ارض اقدس، بیان کرد: این کتاب حاصل تجربیات کاری و مطالعات جانبی‌ام در زمینه تاریخ هنر و صنعت عکاسی در خراسان به‌طور خلاصه و در مشهد و آستان قدس رضوی به‌طور مفصل، از دوره قاجار تا کنون، است.

وی با تأکید بر اینکه خراسان و مشهد پذیرای اولین عکاسان حرفه‌ای بوده و از طرف دیگر، عکاسان توانمندی در این خطه پرورش یافته‌اند، افزود: از این عکاسان، اسناد تصویری ارزشمندی در اداره اسناد آستان قدس رضوی به یادگار مانده است.

حسامی دوغائی با اشاره به نام برخی از این عکاسان، گفت: بی‌تردید عکاسان مشهد نقش مهمی در بازیابی هویتی و تاریخی این شهر مقدس داشته و دارند. به عبارتی، اگر تلاش و فعالیت این عکاسان نبود، اطلاعاتی از مشهد قدیم برای نسل امروز، باقی نمی‌ماند.

وی بیان کرد: 195 قطعه عکس نفیس، مربوط به سال‌های 1232 تا 1395 شمسی، از این عکاسان که در آرشیو عکس اداره اسناد آستان قدس رضوی وجود دارد که در کتاب عکاسان ارض اقدس، به چاپ رسیده است.

نویسنده کتاب عکاسان ارض اقدس در بخش دیگری از صحبت‌هایش، خاطرنشان کرد: بسیاری از عکس‌های موجود مربوط به دوره انقلاب اسلامی، مشخصات دقیقی نداشت و نام عکاس و تاریخ عکاسی مشخص نبود.

همچنین کتاب تدوین شده اولیه تعداد صفحات و عکس‌های بیشتری داشت که متأسفانه کتاب با حجم مطالب کمتری، به چاپ رسید.

لزوم توجه بیشتر به کیفیت هنری اثر

در ادامه حسن توکلی، عکاس پیش کسوت که به‌عنوان منتقد در این مراسم حضور داشت، انتقاداتی نسبت به کیفیت چاپ عکس‌ها در کتاب عکاسان ارض اقدس و عکس‌های انتخاب و چاپ شده در کتاب، وارد کرد.

وی بر لزوم حضور یک عکاس ناظر در چاپخانه برای ارتقای سطح کیفی عکس‌های کتاب و استفاده از نظر عکاسان مشهدی برای انتخاب عکس‌های چاپ شده در این اثر تأکید کرد و سپس به بیان خاطره‌ای از کرامات امام رضا(ع) در حین انجام کار عکاسی در حرم مطهر رضوی، پرداخت.

همچنین بهزاد نعمتی به‌عنوان دیگر منتقد حاضر در این مراسم رونمایی و نقد کتاب، اظهار کرد: منابع تصویری، از منابع مهم پژوهشی دوره معاصر به‌ویژه برای نگارش آثاری با محوریت تاریخ محلی در پژوهش‌های باستان‌شناسی، هنر و معماری و تاریخ اجتماعی، است.

کارشناس و پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی درباره کتاب عکاسان ارض اقدس نیز،گفت: تدوین و انتشار این اثر باید در قالب یک کتاب هنری تعریف می‌شد، اما متأسفانه اثر چاپ شده استانداردهای یک اثر هنری را ندارد.‌

نعمتی افزود: همچنین این کتاب را می‌توان گام اولی در انجام این حوزه پژوهشی دانست. دراین‌میان، انجام پژوهشی مستقل با محوریت هنرمندان عکاس معاصر آستان قدس رضوی و انتشار گزیده آثارشان در کتاب دیگری در آینده، ضرورت دارد.

وی تصریح کرد: بی‌شک، با توجه به محدودیت‌های موجود در چاپ کتاب، تلاش‌های نویسنده کتاب عکاسان ارض اقدس که با علاقه شخصی و در کنار انجام وظایف اداری خود به تألیف این کتاب پرداخته است، قابل تقدیر است.

نعمتی با تأکید بر اینکه کتاب دربردارنده اطلاعات مهمی است و عکس‌های جدیدی را برای نخستین بار در این اثر دیده است، ابراز امیدواری کرد که در آثار بعدی در این حوزه، عکس‌هایی با اطلاعات و دیدگاه خاص به به ویژه عکس هایی که داستان خاصی پشت آن‌ها نهفته است،از عکاسان چاپ و معرفی شود.

الهه محبوب فریمانی، رئیس اداره اسناد آستان قدس رضوی نیز در ادامه،با اشاره به منابع مختلفی همچون سفرنامه‌ها، تاریخ شفاهی و...، که حسامی برای تألیف این اثر تاریخی مطالعه کرده است، گفت: این اداره از انجام طرح‌های پژوهشی و انتشار کتاب با همکاری سایر نهادها استقبال می‌کند تا بتوان بودجه‌ لازم را برای ارتقای کیفی چاپ این گونه آثار تأمین و رضایت جامعه هنری را نیز،جلب کرد.

در این مراسم،تنی چند از حاضران به‌ویژه عکاسان  نیز به ارائه نظرات و پیشنهادات خود برای ارتقای انتشار چنین آثاری پرداختند.

علی سوزنچی کاشانی نیز که به‌عنوان کارشناس مجری در این مراسم حضور داشت، نکات ارزنده‌ای را درباره سوابق عکاسان حاضر در نشست، بیان کرد.

گفتنی است، کتاب عکاسان ارض اقدس با 277 صفحه و بهای 680 هزار تومان، در شمارگان 200 نسخه، از سوی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، در سال جاری،منتشر شده است.