گزارشی از حال و هوای علمی و معنوی مدرسه تابستانه طلاب

دارالعلم؛ ضیافت تابستانی اندیشه‌ها در جوار بارگاه رضوی

گزارش_ در میان کوچه‌های آرام و دل‌نشین مشهدالرضا(ع)، جایی که نسیم خنک حرم مطهر، جان را صفا می‌بخشد، مدرسه علمیه میرزا جعفر، میزبان جمعی از دل‌های مشتاق و ذهن‌های پژوهشگر،است.

کد خبر: ۳۷۱۵۱۰

تاریخ: ۰۹ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۱:۲۲

به گزارش آستان نیوز، اینجا دارالعلم، مدرسه تابستانی علم و حکمت است؛ جایی که صدها طلبه و فاضل از سراسر کشور، در سایه بارگاه امام رضا(ع) گردهم آمده‌اند تا به پرورش فکری و معنوی خویش بپردازند.

فرقی نمی کند در میان حیاط و کنار حوض مدرسه ایستاده باشی یا در حجره ها و حتی مکاتب درسی، در گوشه گوشه اینجا صدای علم از هر باب دارالعلم، شنیده می شود.

برنامه‌ای منسجم برای افق‌های نو

مرتضی آبرین،کارشناس دبیرخانه دارالعلم، با شور و اشتیاق از این دوره ده روزه می‌گوید که در پنج مدرسه تخصصی فقه و اصول، قرآن و حدیث، منطق و علوم عقلی و ادبیات و زبان‌شناسی، برگزار می‌شود.

برنامه‌ای دقیق و فشرده که با حضور استادان برجسته و ظرفیت‌هایی بی‌نظیر، مسیر روشن‌تری را برای طلبه‌ها رقم می‌زند.کلاس‌ها از صبح تا عصر، با درس اخلاق، نشست‌های علمی و گعده‌های شبانه همراه است؛ فضایی زنده و پویا که تفکر را به عمل پیوند می‌زند.

صدای مرجعیت و مناظره‌های علمی

آیت‌الله سبحانی در هفته اول، و بزرگان اخلاق همچون آیت‌الله شب‌زنده‌دار و آیت‌الله سیدان در هفته دوم، با حضور خود شور و معنویت را در جمع طلبه‌ها جاری کردند. اما آنچه به مکاتب شور و هیجان می داد، مناظره‌های علمی بود؛ چالشی نو که در موضوعات مختلف صاحب نظران برجسته را به مباحثه وامیداشت و برای طلاب نیر فرصت تحلیل و توجه بر نظرات متفاوت را فراهم می کرد، مثل مناظره ای در خصوص تجربه‌های نزدیک به مرگ که از زوایای مختلفی چون عصب‌شناختی، الهیاتی و تجربی، توسط اساتیدی از قبیل حجت‌الاسلام سیدعلی طالقانی، محمدحسن مرصعی و عباس موزون، واکاوی شد.

چشم‌اندازی به آینده طلبگی

پیرامون حال و هوای مکتبی این چنین علمی و تخصصی، بی شک بهترین کلام مختص خود شرکت کنندگان و طلاب حاضر است.

حجت الاسلام قربانعلی محمدی، از استادان عالی حوزه علمیه خراسان، و یکی از شرکت کنندگان در طرح دارالعلم با نگاهی نقادانه اما پرامید، می‌گوید: دارالعلم فرصتی است تا حلقه‌های گمشده میان مدارس و مکاتب مختلف حوزه‌های علمیه پیوند خورده و طلبه‌ها از نزدیک با تنوع فکری، آشنا شوند.

او معتقد است چنین برنامه‌هایی، افق دید طلبه‌ها را فراتر از مکاتب درسی می‌برد و آنان را به اندیشه تمدنی دعوت می‌کند. همچنین بسیاری از مباحث ارائه‌شده مانند "منطقه‌الفراغ" شهید صدر توسط آیت‌الله درایتی، یا مباحث فلسفه تطبیقی استاد ارسطا، از سطح بسیار بالایی برخوردار بوده‌اند که امتیاز بالایی، برای دارالعلم، محسوب می شود.

خانم اسدپور نیز که یکی دیگر از طلبه های دعوت شده به دارالعلم است و در میان دغدغه‌های زندگی و کار، مرخصی گرفته‌ تا پای درس بنشیند که، نمایانگر پویایی این جمع است. او با رضایت از فرصت حضور مجازی در جلسات ابراز خرسندی می‌کند و پیشنهاد برنامه‌ریزی بهتر در ساعات جلسات را دارد. کلاس‌هایی که با مباحث فلسفی، روان‌شناسی تطبیقی و مکاشفات روحی،دل‌های مشتاق را به قول خود او،مقداری سیراب از پاسخ کرده است.

او از مباحث استاد قراملکی در فلسفه و استاد همتی درباره مکاشفات روحی و علوم جدید با لذت یاد می‌کند. کلاس‌هایی که نه‌تنها بر عقل، که بر دل نیز می‌نشست. به گفته او، «همه اساتید عالی بودند، اما بعضی مباحث مثل فلسفه ذهن، واقعاً آدم را،سر ذوق می‌آورد.»

گفت‌وگویی میان دین و علم

بی‌شک استادان مختلف نیز دیدی جامع و دقیق نسبت به این دوره و سطح علمی آن دارند: دکتر مرصعی، استاد فلسفه و اندیشه، و یکی از استادان مدرسه دارالعلم در گفت و گو با آستان نیوز، بر ضرورت پیوند علمی میان معارف دینی و یافته‌های علمی نوین تأکید می‌کند که مقداری از مسئولیت تحقق آن،بر دوش دارالعلم است.

او به یادآوری میراثی چون آیت‌الله مطهری اشاره کرده و راهی را پیشنهاد می‌دهد که به جای رد سریع نظریات علمی، با رویکردی دقیق و منصفانه، به فهمی ژرف‌تر دست یابیم ،همچون مباحثات و تأملات عمیقی که در دارالعلم بر مباحث مختلف علمی،صورت می‌گیرد.

همچنین او در امتداد جلساتی که در دارالعلم برای طلاب داشت به مقالات و کتاب هایی ازجمله The Cambridge Companion to Dualism و آثار هابرماس در باره فیزیکالیسم جهت مطالعه علاقه مندان اشاره می‌کند .

عباس موزون، یکی دیگری از استادان این دوره، در گفت وگو با خبرنگار ما، ضمن اشاره به صمیمیت موجود در برنامه می گوید: مطالب خیلی محکم بود، نقدها جدی بود و این نشان از عمق علمی و ژرفای مطالعه و دیدگاه عزیزان دارد؛ افراد خیلی با استحکام نقد می کردند و صراحت لهجه خوبی داشتند.وی با ابراز قدردانی از برگزار کنندگان محترم برنامه دارالعلم، می گوید: همچنین از استادانی که در کنار برنامه بودند و موضعشان، انتقادی و سازنده بود، تشکر می کنم.

در سایه بارگاه رضوی؛ تحقق آرزویی دیرین

حضور در این مدرسه، برای بسیاری تحقق رویایی است که سال‌ها در دل داشته‌اند؛ فرصتی برای نشستن در جوار بارگاه امام رضا(ع) و بهره‌مندی از محضر استادان برجسته.

قربانعلی محمدی که از میهمانان دارالعلم است ضمن بیان این نکته می گوید: اعتقاد دارم دارالعلم می‌تواند دوباره مشهد را به قطب علمی حوزه‌های علمیه بدل کند؛ عنوانی که پیش‌تر در طول تاریخ حوزه، زبانزد خاص و عام بوده است.

پایانی با طعم علم و امید

محمدحسین قیاسی، طلبه فارغ‌التحصیل سطوح تخصصی رشته فلسفه اسلامی از حوزه علمیه نواب، از ارتقای کیفیت و به‌روزرسانی مباحث در هر سال سخن می‌گوید و با اشاره به تجربه دو ساله اش از حضور در درالعلم تأکید می‌کند،نظرسنجی‌های مستمر،موجب رشد و ارتقای هرچه بیشتر دوره‌ها شده است.

او از حضور استادانی نامدار یاد می‌کند که فلسفه ذهن، روان‌شناسی تطبیقی و علوم جدید را، به عرصه عمل آوردند.

وی می گوید: اگرچه شرایط پیش آمده در کشور، برگزاری بخش بین‌الملل دارالعلم را با چالش مواجه کرد و طلاب خارجی نتوانستند حضور یابند، اما امیدها برای دوره‌های آتی و گسترش سطح بین‌المللی دارالعلم، پررنگ است.

فرصتی برای تنفس بین‌المدارس

همان‌طور که یکی از مدعوین دارالعلم اشاره می‌کند، این مدرسه تابستانی بستری برای پیوند میان مدارس و مکاتب مختلف حوزه‌های علمیه سراسر کشور است.

گویی دارالعلم تبدیل به فرصتی برای رفع «فقدان ارتباط میان مجموعه‌های طلبگی» شده است؛ برنامه‌ای که طلبه‌ای از قم، با طلبه‌ای از مشهد، تهران یا شیراز هم نشین می‌شود و با افق دیدی گسترده‌تر به جهان علم و دین، نگاه می‌کند.

سپاسگزاری و نگاه به فردا

در پایان، با توجه به اقدامات و تمهیدات کافی و وافی صورت گرفته و همچنین اذعان دست اندرکاران دارالعلم، باید گفت: حمایت‌های تولیت آستان قدس رضوی، تلاش پیگیر سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی و حوزه علمیه خراسان، به طور شایسته و جدی در خصوص برگزاری برنامه «دارالعلم» انجام گرفته و موجب اتفاقاتی مبارک در زمینه بسط و توسعه علمی طلاب کشور شده است.

دارالعلم، بیش از یک برنامه تابستانی، دریچه‌ای است به آینده‌ای روشن، برای حوزه‌های علمیه و طلبه‌هایی که می‌خواهند تنها به علم نرسند، بلکه علم را زندگی کنند.

گزارش _ امیرعلی مقدم