جلوه‌های شعر و ادب فارسی در آثار کتابخانه و موزه ملی ملک

به مناسبت 27 شهریورماه، روز ملی شعر و ادب فارسی، کتابخانه و موزه ملی ملک، موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در تهران، منتخبی از آثار نفیس این موقوفه را، معرفی کرد.

کد خبر: ۳۷۳۸۰۲

تاریخ: ۲۷ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۵

به گزارش آستان نیوز، ایران از دیرباز مهد شعر و ادب بوده و آثار ارزشمندی از شاعران در قالب نسخه‌های خطی و کتاب‌های چاپ سنگی و سربی، در کتابخانه‌ها و موزه‌های این مرز و بوم به یادگار مانده است. کتابخانه و موزه ملی ملک نیز، از جمله این مجموعه‌هاست که در پرتوی نیک‌اندیشی حاج حسین آقا ملک، بنیان‌گذار و واقف این مجموعه و اهل ادب، دارای گنجینه نفیسی از آثار شاعران و ادیبان دوره‌های مختلف تاریخی است.
در واقع، کتابخانه ملی ملک به‌عنوان یکی از 6 کتابخانه مهم کشور در حوزه نسخه‌های خطی، دارای آثار بی‌بدیلی از شاعران کهن پارسی است که از جمله این نفایس می‌توان به بوستان، گلستان و کلیات سعدی، دیوان‌ حافظ، رباعیات خیام، پندنامه، اسرارنامه، الهی‌نامه، تذکره الاولیا و منطق الطیر عطار و...، اشاره کرد.

3 نسخه خطی منتخب

نسخه خطی شاهنامه فردوسی به شماره «6031.1» که در سال 833 هجری قمری به‌خط محمدبن مطهربن یوسف‌بن ابی‌سعید قاضی نیشابوری برای بایسنغر میرزا، شاهزاده تیموری در هرات، کتابت شده و به شاهنامه بایسنغری معروف است، از جمله آثار منتخب کتابخانه و موزه ملی ملک در حوزه شعر، به شمار می‌آید.
همچنین می‌توان از نسخه خطی دیوان رودکی سمرقندی با شماره «5622» نام برد که در قرن 13 هجری به‌خط مصطفی قلی آشتیانی، نوشته شده است.
نسخه مثنوی معنوی مولوی با شماره «5974.1»، از دیگر آثار خطی این موقوفه در حوزه شعر فارسی است که در سال‌های 808 تا 809 قمری به‌خط عبدالقادربن محمد بدرالاسترآبادی، کتابت شده است.

تمبرهای بزرگداشت استاد شهریار

کتابخانه و موزه ملی ملک، علاوه‌بر برخورداری از آثار نفیسی از شاعران کهن زبان فارسی، دارای آثار ارزشمندی مرتبط با شاعران معاصر نیز است. دراین‌میان و به مناسبت 27 شهریورماه، روز بزرگداشت استاد سید محمدحسین شهریار، می‌توان به «تمبر 80 ریالی کنگره بزرگداشت استاد شهریار» که در آذرماه سال 1371 منتشر شده و همچنین «تمبر 20 ریالی بزرگداشت استاد شهریار و نقش آرامگاه و چهره وی» که در شهریورماه 1403 منتشر شده است، اشاره کرد.

چگونگی دسترسی به آثار

نسخه‌های خطی ادبی کتابخانه و موزه ملی ملک در حوزه‌های مختلف از جمله قدمت تاریخی، نوع کاغذ، جلدسازی، کتابت توسط خوشنویسان برجسته و آرایه‌های هنری نظیر تذهیب و مینیاتور، قابل پژوهش و بررسی است.
تعدادی از این آثار، با توجه به نفاست خاصی که دارند، به همت کتابخانه و موزه ملی ملک به شیوه چاپ نفیس عکسی(فاکسی میله) بازنشر شدند و در دسترس علاقه‌مندان، قرار گرفتند.
این موقوفه، نفایس ادبی خود را همچون سایر آثار خطی و چاپ سنگی‌اش، مستندنگاری کرده و نسخه دیجیتال و پشتیبان آنها را برای استفاده محققان، تهیه کرده است.
همچنین کتابخانه و موزه ملی ملک در سال‌های گذشته، کلیپ‌هایی با محوریت بعضی از این آثار همچون شاهنامه چاپ سنگی علی قلی خویی، تهیه کرده است.
منتخبی از نفایس ادبی این مجموعه فرهنگی نیز، در تالار «هزار داستان» موزه ملک در معرض دید عموم فرهنگ‌دوستان قرار دارد. همچنین تعدادی از مرقعات خوشنویسی این موقوفه که توسط خوش‌نویسان برجسته ایرانی به اشعار شاعران کشور، مزین شده است، در تالار «خوشنویسی و نگارگری» موزه، به نمایش گذاشته شده است.
گفتنی است، کتابخانه و موزه ملی ملک در سال 1316 شمسی، وقف بارگاه ملکوتی رضوی شده است و در حال حاضر به نشانی «تهران، خیابان امام خمینی(ره)، خیابان سی‌تیر، خیابان یارجانی، خیابان ملل متحد(میدان مشق)»، پذیرای علاقه‌مندان است.