در دویست و شصت و چهارمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی انجام شد

رونمایی از قدیمی‌ترین اسناد خشکسالی ایران در کتابخانه رضوی

کد خبر: ۷۰۰۹۶۷

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۴ - ۱۰:۰۸

دویست و شصت و چهارمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، با محوریت رونمایی از قدیمی‌ترین اسناد خشکسالی در ایران، در کتابخانه مرکزی این آستان مقدس، برگزار شد.
به گزارش آستان نیوز، این برنامه امروز، ۲۹ مهر، با حضور محمد علایی کاخکی، رئیس کمیسیون آب و محیط‌زیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید جلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و جمعی از مدیران، کارشناسان و همچنین مصاحبه‌شوندگان بخش تاریخ شفاهی این سازمان، در تالار اندیشگاه رضوی کتابخانه مرکزی حرم مطهر حضرت رضا (ع)، اجرا شد.
از جمله این اسناد تاریخی موجود در آرشیو اداره اسناد آستان قدس رضوی می‌توان به عناوینی همچون «دریافت وجوهات نقدی و جنسی حاصل زراعات و باغات مشهد مقدس و مخارج صورت‌گرفته از محل آن به علت خشکسالی، متعلق به سال 1090 قمری» و «هزینه‌های آستان قدس از بابت تخفیف به مستأجر مزرعه جعفرآباد، موقوفه آستان قدس، به علت کم‌آبی و کم‌شدن محصول آن مزرعه، متعلق به سال‌های 1090 و 1091 قمری»، اشاره کرد.
همچنین می‌توان از سندی با عنوان «هزینه‌های آستان قدس از بابت نگهداری و تعمیر قنات مزرعه سمزقند، موقوفه این آستان مقدس، به علت خشکسالی»، متعلق به سال‌های 1096 تا 1097 قمری، نام برد.
سندهای «کتابچه جمع و خرج موقوفات آستان قدس با احتساب خشکسالی واقع شده، متعلق به سال 1288 قمری» و «عریضه رعایای سلطان‌آباد، موقوفه آستان قدس، به نیابت تولیت در خصوص خشکسالی و تعدی رعایای رباط سفید نسبت به آب مزرعه مذکور و مکاتبات مربوط به آن، متعلق به سال 1306 شمسی»، از دیگر عناوین آثار رونمایی شده در این مراسم، بود.
همچنین همراه با این اسناد تاریخی اداره اسناد آستان قدس رضوی، از 7 قطعه عکس با محوریت موضوعی خشکسالی، تغییر اقلیم و بحران آب در منطقه نهبندان،  واقع درخراسان جنوبی ، رونمایی شد.

لزوم توجه ایرانیان به فرهنگ دیرینه مقابله با خشکسالی

محمد علایی کاخکی، رئیس کمیسیون آب و محیط‌زیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی، در این مراسم، با اشاره به اهمیت توجه ایرانیان در ادیان مختلف به آب، در طول تاریخ، گفت: همواره اسراف آب و آلودگی آب، از بزرگ‌ترین گناهان در میان ایرانیان بوده است چنا‌ن‌که در دین مبین اسلام نیز به این موضوع، تأکید شده است.
وی، اضافه کرد: ایران در کمربند خشک کره زمین قرار دارد و از آن می‌توان به‌عنوان یک کشور کم‌آب، نام برد. در این میان، دامنه تغییرات میزان بارندگی در کشور نیز بالاست، به عبارتی کشور میانگین بارندگی ثابتی در طول زمان ندارد که این به معنای بروز خشکسالی است.
علایی کاخکی در ادامه، با ذکر مثال‌هایی در خصوص توجه ایرانیان به اهمیت آب در سده‌های گذشته، اظهار کرد: اگرچه مقابله با خشکسالی همواره در فرهنگ و تمدن چندهزارساله کشور وجود داشته است، اما متأسفانه امروزه ایرانیان به این پیشینه تمدنی خود، توجه ندارند.
وی با اشاره به برخی از اشتباه‌های تاریخی در کشور در حوزه آب همچون احداث برخی سدها، حفر چاه‌های غیرمجاز، عدم لایروبی کاریزها، بریدن درختان کوه‌ها و...، افزود: باید بحران آب و خشکسالی و نتایج آن همچون فرونشست زمین را در کشور از جمله در شهر مشهد، بسیار جدی گرفت.

نقش اثرگذار تک، تک افراد در مقابله با بحران آب

رئیس کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی، تصریح کرد: بی‌تردید ایرانیان، فرهنگ، تمدن و باورهای ارزشمندی داشته و دارند که حافظ این سرزمین، درطول قرون گذشته بوده است،در واقع، تک تک افراد جامعه کنونی باید برای مقابله با بحران آب، وارد عمل شوند.
علایی کاخکی با اشاره به برخی از طرح‌های مؤثر در حوزه تأمین آب همچون استفاده از فاضلاب تصفیه شده و جایگزینی آن با چاه‌های کشاورزی، گفت: از سویی دیگر، مصرف درست آب در منازل را، باید عملی کرد وبی‌شک، بانوان با توجه به نقش تربیتی که در خانواده دارند، می‌توانند در این حوزه بیشتر از مردان، اثرگذار باشند.
وی همچنین در این برنامه، مطالبی با محوریت تاریخ وقف آب در حرم مطهر رضوی، معرفی برخی از کشورهای پرآب جهان، میزان آب مصرفی برای تولید محصولات کشاورزی و...، بیان کرد و به پرسش‌های تنی چند از حاضران، پاسخ داد.