عضو هیئت‌علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی:

زیارت جامعه کبیره منشور هویت اعتقادی، سیاسی و اجتماعی شیعه است

عضو هیئت‌علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، گفت: زیارت جامعه کبیره، تنها یک متن عبادی نیست، بلکه مجموعه‌ای جامع از معارف اعتقادی، سیاسی و اجتماعی شیعه را، در خود، جای‌داده است.

کد خبر: ۷۰۲۷۳۵

تاریخ: ۰۲ دی ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۹

به گزارش آستان نیوز، حجت‌الاسلام‌والمسلمین المسلمین رضا وطن‌دوست، عضو هیئت‌علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، به مناسبت شهادت امام هادی (ع)، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما گفت: این واقعیت را نباید از نظر دور داشت که شیعه از فرهنگ ادعیه و زیارت بسیار غنی برخوردار است و هیچ‌یک از فرق اسلامی از این میزان دعا و زیارت بهره‌مند نیستند.

این امر نشان‌دهنده عرفان ناب شیعی است که خلوص دینی و تزکیه نفس را در جامعه تشیع تقویت می‌کند.

وی با اشاره به جایگاه زیارت جامعه کبیره، افزود: نمونه‌ای روشن از این عرفان ناب را می‌توان در زیارت جامعه کبیره مشاهده کرد که امام هادی (ع) بخشی از معارف بلند شیعی را در آن بیان کرده است.

این زیارت‌نامه افزون بر آنکه رازونیاز با خداوند و وسیله برقراری ارتباط انسان با پروردگار است، بازتاب‌دهنده مجموعه‌ای از مسائل معنوی، سیاسی و اجتماعی نیز است؛ مسائلی که در حیات سیاسی شیعه تأثیرگذار بوده و مفاهیم بنیادینی را به جامعه تشیع منتقل کرده است.

حجت‌الاسلام وطن‌دوست به تبیین برخی از مفاهیم بلند مطرح‌شده در زیارت جامعه کبیره پرداخت و تصریح کرد: یکی از آموزه‌های مهم این زیارت، عدم جدایی دین از سیاست است. امامان معصوم (ع) تنها رهبران دینی نبودند، بلکه به زندگی سیاسی مردم نیز توجه داشتند و امام هادی (ع) در زیارت جامعه، آنان را «ساسة العباد» معرفی کرده است.

وی ادامه داد: از دیگر مفاهیم اساسی، حجت بودن خاندان عصمت در دنیا و آخرت است؛ به‌گونه‌ای که اهل‌بیت (ع) نه‌تنها در دنیا، بلکه در آخرت نیز حجت الهی بر مردم هستند، چنان‌که در این زیارت آمده است: «وحجج الله علی اهل الدنیا والآخرة.»

این پژوهشگر حوزوی با بیان اینکه اهل بیت (ع) امن‌ترین و کوتاه‌ترین راه رسیدن به خداوند هستند، گفت: در زیارت جامعه تصریح شده است که هرکس قصد تقرب الهی دارد، باید حرکت خود را از مسیر اهل بیت (ع) آغاز کند؛ مفهومی که در عبارت «من اراد الله بدأ بکم» متجلی است.

وی افزود: امام هادی (ع) در این زیارت، هم امکان معرفت به خدا را تبیین کرده و هم مسیر آن را منحصر در اهل‌بیت (ع) دانسته است؛ چنان‌که آنان را «محال معرفة الله» معرفی می‌کند.

حجت‌الاسلام وطن‌دوست، با اشاره به نقش اهل‌بیت (ع) در نجات انسان از انحرافات فکری و عملی اظهار کرد: در زیارت جامعه، خاندان عصمت معیار تشخیص سعادت و شقاوت انسان‌ها معرفی شده‌اند و پذیرش ولایت آنان موجب نجات و روی‌گردانی از ایشان سبب هلاکت است.

وی دشمن‌شناسی را از دیگر آموزه‌های مهم این زیارت دانست و گفت: امام هادی (ع) در زیارت جامعه، معیار‌های روشنی برای شناخت دشمنان اهل‌بیت (ع) ارائه می‌دهد؛ از انکارکنندگان حق آنان گرفته تا غاصبان، تردیدکنندگان و منحرفان از مسیر ولایت.

عضو هیئت‌علمی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در ادامه خاطرنشان کرد: در زیارت جامعه کبیره، اهل‌بیت (ع) واسطه فیض و رحمت الهی معرفی شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که نزول باران، حفظ آسمان و استمرار نظام‌آفرینش به برکت وجود آنان است.

وی با بیان اینکه اهل‌بیت (ع) چراغ‌های هدایت و نجات‌بخش انسان‌ها از پرتگاه‌های هلاکت هستند، افزود: این خاندان، عامل رشد فکری، اصلاح امور دنیوی و آشنایی انسان با معارف ناب دینی به شمار می‌آیند.

حجت‌الاسلام وطن‌دوست در پایان تصریح کرد: امام هادی (ع) در زیارت جامعه کبیره، رضایت و بخشش الهی را در گرو رضایت اهل‌بیت (ع) دانسته و آنان را برترین بندگان خدا و تنها شفیعان حقیقی در روز قیامت معرفی کرده است؛ جایگاهی که عظمت و نقش بی‌بدیل اهل‌بیت پیامبر (ص) را در هدایت و سعادت بشر آشکار می‌سازد.