.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمصباح عاملی در گفت وگو با آستان نیوز:

انفاق و نیکوکاری راه نجات از هلاکت فردی و جمعی است

در هر جامعه، دو نیاز شخصی و اجتماعی وجود دارد. هر انسانی در بعد فردی تلاش می‌کند نیازهای مادی و معنوی خویش را در تعامل با دیگر افراد اجتماع تأمین کند. یکسری از نیازها هم اجتماعی هستند که برآورده کردن بخشی از آن‌ها، به شخصیت‌های بزرگ و تاریخ‌ساز اختصاص می‌یابد که در مسیر تأمین این نیازها قدم می‌گذارند و از آنچه دارند انفاق می‌کنند.

 1395/6/8 دوشنبه
  
2016-08-29T09:19:05+04:30

گوهرشاد بیگم معروف به گوهرشاد آغا، یکی از این چهره‌های برجسته ملی است. به همت آستان قدس رضوی و به منظور بازشناسی جایگاه و تأثیر این بانوی جلیل‌القدر بر فرهنگ کشورمان، کنگره‌ای بین‎المللی‌ در شهر مشهد، با تجلیل از بانوان نیکوکار تدارک دیده شده است. به همین بهانه، سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمصباح عاملی، مدیر حوزه‌های علمیه خراسان و عضو شورای عالی حوزه رفتیم تا با ایشان در این رابطه به گفت‌وگو بنشینیم.

• در ابتدا شخصیت بانو گوهرشاد آغا را معرفی کرده و به برخی از انواع خدمات ارزنده ایشان اشاره نمایید.
بانو گوهرشاد یکی از شخصیت‌های بزرگ تاریخی هستند که همسر شاهرخ میرزا(پسر تیمور گرگانی) و یکی از بانوان سیاست‌مدار، ثروتمند و بانفوذ دربار ایران است. وی با تربیت مادرش خان‌زاده بیگم، زنی ادب‌دوست، خیّر و هنرپررور رشد پیدا کرد. به نقل از حاج ملاّهاشم خراسانی، این بانوی مخدرّه شیعه بوده و در کمال اخلاص و حسن عقیده، مسجدی را در مشهد بنا نهاد. همچنین با حمایت ایشان، زبان فارسی و فرهنگ ایرانی به جایگاهی برتر ارتقاء یافت.
وی و همسرش، از طریق جذب هنرمندان و ادبا به دربار تیموری، تحولی در ادبیات، معماری، شعر و فلسفه به وجود آوردند. بسیاری از نمونه‌های معماری، کتب خطی، مینیاتور و خوشنویسی و دیگر آثار صناعی آن دوران، از برجسته‌ترین آثار هنری جهان محسوب می‌شود که ایشان نقش مؤثری در خلق این آثار ایفا کرده است.

• چرا ایشان ساخت مسجد را در قالب هنر ایرانی ـ اسلامی برای انتقال تفکرش انتخاب کرد؟
خاصیت بسیاری از هنرها، تنها نمایش یک فعالیت هنری و زیبایی صرف است که تأثیرگذاری زیادی ندارد. اما ساخت مساجدی از این قبیل، فقط یک کار هنری دوست‌داشتنی نیست که به آن افتخار کنند. هنر هم مانند علم می‌تواند نافع یا بی‎فایده باشد. البته هر دو نوع هنر، ارزشی ذاتی دارد. ولی هنر نافع، حائز ارزش کاربردی نیز هست. مساجد و ابنیه گوهرشاد آغا، به جز یک اثر هنری تاریخی، پایگاه عبادت و میعادگاه نمازگزاران، مرکز کتاب‌خوانی و مطالعه، محل درس و بحث طلاب و علماء بوده و چندین قرن است به همین منوال مورد بهره‌برداری علمی، عبادی، سیاسی، هنری و پژوهشی قرار می‌گیرد.

• مسجد گوهرشاد، به عنوان شاخص‎ترین وقف گوهرشاد آغا مطرح است. تأثیر این کانون فرهنگی ـ مذهبی را در مجموعه روضه منوره و شهر مشهد چگونه ارزیابی می‌کنید؟
مسجد جامع گوهرشاد، از دیرباز مرکز تحولات و رویدادهای بزرگ دینی و تاریخی در کشورمان بوده است. جای‌گیری این مسجد در کنار حرم رضوی، تصویری زیبا آفریده است. همان‌طور که آیت‌الله بروجردی احساس کرد، بارگاه حضرت معصومه(س) نیاز به تکمیل شدن دارد لذا در کنار آن، مسجد اعظم قم را بنا کردند. مسجد گوهرشاد، پاتوق و پایگاه علماء و اندیشمندان و نیز طلاب علوم دینی است که بر شکوه شهر مشهد بیش از پیش افزوده است.

• نقش حوزه‌های علمیه را در معرفی شخصیت این بانوی نیک‌اندیش و اشاعه فرهنگ نیکوکاری میان بانوان چگونه می‌بینید؟ 

حوزه‌ها، نقش اساسی در تبلیغ و اشاعه پیام‌های سازنده و پاسخگویی به نیازهای فرهنگی و دینی جامعه اعم از مرد و زن دارند. علماء در منابر و درس‌ها، به عنوان حرکتی تبلیغی و فرهنگ‌ساز، نقش‌های ماندگار در تاریخ را به صورت الگو مطرح می‌کنند. این چنین شخصیت‌هایی می‌توانند الگوی عمل قرار گیرند. یکی از مردمی‌ترین اقدامات حوزه‌‌های علمیه که باید در کنار امور فرهنگی و علمی خود انجام دهند، معرفی این‌گونه افراد به جامعه است.

الگوگیری بانوان جامعه امروز از شخصیت‌هایی چون گوهرشاد خاتون تا چه حد مورد نیاز است؟
قرآن کریم بر زنان الگو با یاد کردن نام‌های مقدسی همچون حضرت مریم(س)، مادر موسی، حوا و آسیه تکیه بسیار کرده است. در این کتاب آسمانی، به سبک زندگی همسر فرعون اشاره کرده و خطاب به مردم می‌فرماید: "مردم باید از این زن درس بگیرند".
گوهرشاد بانو هم با نگاهی فراتر از ثروت و قدرت، شاخصی است که با وجود اینکه در دربار بوده اما درباری فکر نمی‌کرده بلکه ارزشی و الهی می‌اندیشیده است. الگوگیری از این بانوی عالمه و ادیبه می‌تواند برای بانوان امروز ما درس زندگی باشد تا از تشریفات و روزمرگی خارج شوند و به سمت حیاتی ماندگار تغییر مسیر دهند.

• انجام امور خداپسندانه‌ای از جنس خدمات بانو گوهرشاد را از منظر آیات قرآن کریم و روایات چطور ارزیابی می‌کنید؟
بنا به تعبیر قرآن کریم در آیه 92 سوه مبارکه آل‌عمران، اگر جامعه‌ای قصد پیشرفت دارد، باید نیکوکاری و انفاق کند. متن این آیه کریمه می‌فرماید: "از جان و مال‌تان انفاق کنید و خلأهای جامعه را پر کنید و خودتان را به هلاکت نیندازید". در صورتی که برخی فکر می‌کنند بخشش و نیکوکاری اموال‌شان، آنان را نابود خواهد کرد. باید بدانند، اگر انفاق نکنند و در تعاملات اجتماعی مشارکت نکنند، به هلاکت فردی و جمعی می‌افتند. یکی از مظاهر انفاق و نیکوکاری، وقف است. وقف یکی از اموری است که از زمان پیامبر گرامی اسلام(ص) تاکنون برای مرتفع کردن مشکلات اجتماعی و نیازهای مردم از جمله نیازهای مادی، علمی، زیربنایی، تعلیم و تربیت و... مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفته است.

• برگزاری کنگره‌هایی مانند کنگره بانو گوهرشاد، در تداوم راه ایشان توسط بانوان جهان اسلام تا چه میزان اثرگذار خواهد بود؟
ما به برگزاری چنین برنامه‌هایی بسیار نیازمندیم. به دو شرط، اول اینکه تا جایی که امکان دارد از تشریفات بکاهیم و بر محتوا بیفزاییم. دیگر آنکه خروجی این گونه کنگره‌ها، آثار روزآمد و کارآمدی برای ارائه الگو به جامعه و جهان باشد. این طور نباشد که یکسری ادبیات قدیمی و غیر متعارف را در آن‌ها به کار ببریم و تنها بر جنبه علمی آثار توجه شود. بلکه باید ضمن علمی بودن، کاربردی و جدید باشد و مورد استفاده ملی و جهانی واقع گردد.

تهیه و تنظیم: سارا صالحی

 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
فراخوان چهارمین دوره جایزه جهانی گوهرشاد منتشر شد
زنان فرهیخته باید پیشگام در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی باشند
با خدا معامله کردم
جایزه گوهرشاد حرکتی در مسیر جریان‌سازی فرهنگی با معرفی الگو‌های نیکوکاری
 مراسم اختتامیه سومین دوره «جایزه جهانی گوهرشاد» برگزار شد
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.