.

گفت وگو با دکتر محمدحسین رجبی دوانی:

نیکوکاری فرهنگ اصیل اسلام است

یکی از زیباترین بخش های سیره زندگی معصومین(ع) نیکوکاری است و این بزرگواران به اشکال مختلفی خیر خودشان را از حفر چاه، احیاء قنوات و توسعه نخلستان ها گرفته تا خریدن و آزاد کردن برگان به دیگران می رساندند.

 1395/6/11 پنجشنبه
  
2016-09-01T09:52:22+04:30

نیکوکاری، فارغ از اینکه کاری بزرگ است و نشان دهنده قلب بزرگ و بخشنده فرد نیکوکار، اما دستاوردهای بیشماری دارد که تا قرن ها این آثار و برکات ماندگار می ماند.
این روزها آستان قدس رضوی با برگزاری جشنواره جایزه جهانی بانو گوهرشاد تلاش کرده تا جایگاه نیکوکاری را بازتعریف کند. برای رسیدن به بازتعریف نیکی به دیگران، گفت وگو کرده ایم با دکتر محمدحسین رجبی دوانی، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ اسلام که در ادامه می خوانید.

• جناب دکتر رجبی دوانی! نیکوکاری در فرهنگ اسلام چه جایگاهی دارد؟
نیکوکاری در فرهنگ اسلام بسیار مورد تاکید واقع شده، چنانکه خداوند در آیات قرآن بارها و بارها به این مسئله تاکید کرده است. در بررسی سیره زندگی معصومین(ع) نیز این سنت زیبا به وفور دیده می شود چنانکه رسول خدا(ص) در دوره حیات خویش، بسیاری از بردگانی که اسلام آورده بودند را از طریق بیت المال که سهم خودشان بود می خریدند و آزاد می کردند. در کنار ایشان حضرت علی(ع) نیز با حفر چاه، قنوات و نخلستان، آن ها را وقف و در اختیار مومنان قرار می دادند. این نیکوکاری ها البته در سیره سایر ائمه هدی(ع) نیز تسری داشت و همه این بزرگواران عادت به نیکوکاری و بخشش داشتند.

• و نیکوکاری ها در اسلام به چه شکلی بوده است؟
نیکوکاری در اسلام اشکال مختلف داشته که البته در دوران معاصر نیز نظیر همین نیکی ها را به شکل دیگری می بینیم که شامل دادن قرض الحسنه یعنی قرضی بدون بهره، وقف یکی دیگر از سنت های نیکوکاری است که شامل ساخت بناهای عام المنفعه مثل بیمارستان ها، پل ها، مدارس علمیه، حفر چاه، ساخت مراکز درمانی، یتیم خانه ها بود. تعمیر، مرمت و ایجاد زیارتگاه ها و اماکن مقدس هم نوع دیگری از نیکوکاری است که در دوره هایی هم احداث خانقاه ها توسط نیکوکاران انجام می شده است.
ساخت خانه های سالمندان و یتیم خانه ها نیز از زمره نیکوکاری های ماندگار است. نوع دیگر نیکوکاری فدیه دادن یعنی آزاد کردن برده است که این روزها در دوران ما جشن های گلریزان آزادی زندانیان جرائم غیرعمد است. نذورات هم وجه دیگری از نیکوکاری است که خیران برای طلب حاجات نذر می کردند و به اماکن مقدس امامان و امام زادگان یا مشایخ عرفا و متصوفه می بردند و این نذورات یا مادی بوده و یا مالی که به صورت مستمر و مقطعی ادامه داشته است.

• اشاره کردید که نیکوکاری در دوران معاصر بسیار توسعه پیدا کرده ، درست است؟
بله همین طور است و نیکوکاری در دوران ما حال و هوای متفاوتی دارد و ما می بنیم که این فرهنگ اصیل با بیمارستان سازی، مراکز نگهداری سالمندان و رسیدگی به ایتام به خوبی دنبال می شود. به خصوص این که تلاش برای تهیه جهیزیه جوانان و تامین هزینه های درمان یا تحصیل نیازمندان هم به این نیکوکاری ها اضافه شده است.اما توجه داشته باشیم که باید در تمام طول سال نیکوکاری ادامه داشته باشد.

• آثار و برکات نیکوکاری چیست؟
این نیکوکاری ها باعث همبستگی ملی و اجتماعی می شود، فاصله طبقاتی را کم می کند، عاطفه همدردی مشترک در جامعه پدید می آورد و رابطه متقابلی میان دولت و همه اقشار اجتماعی ایجاد می کند ضمن این که همه موهبت های اجتماعی به صورت برابر در دسترس همه قرار می گیرد.
نیکوکاری خشونت اجتماعی را کاهش می دهد و نوعی رحمت و ترحم در جامعه ایجاد می کند که در کاهش میزان جرایم هم تاثیر فراوان دارد. نکته دیگر این که در حوزه اقتصادی هم با ایجاد کارآفرینی برای بسیاری از افراد شاغل نوعی باقیات الصالحات برای همه نیکوکاران باقی خواهد ماند.

• آستان قدس رضوی با ایجاد جایزه جهانی گوهرشاد چه نقشی در توسعه فرهنگ نیکوکاری در جامعه دارد؟
اهدای این جایزه به نیکوکاران، کاری پسندیده است و انتظار می رفت که آستان قدس رضوی چنین حرکت اثرگذاری را دنبال کند، به خصوص که به نام بانو گوهرشاد ثبت شده که بانویی خیر و نیکوکار بوده است، اما خوب است این جایزه به اتفاقی ماندگار در جامعه تبدیل شود و مسیر نیکوکاری ترویج پیدا کند.

تهیه و تنظیم: ملیحه پژمان
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
واقفی که از میراث خانوادگی‌اش گذشت
  • 1398/1/18 يكشنبه واقفی که از میراث خانوادگی‌اش گذشت
    در گاوصندوق را باز کرد و قرآن را در آورد. یاد دوران کودکی‌اش افتاد. روزهایی که پدربزرگ قرآن می‌خواند. قرآن را باز کرد. به آیه‌ها نگاه کرد. دلش برای ماه رمضان تنگ شد.
وقف همه جورش خوب است
وقفی بی‌سابقه در تاریخ موقوفات آستان قدس رضوی
  • 1398/1/17 شنبه وقفی بی‌سابقه در تاریخ موقوفات آستان قدس رضوی
    نمی‌دانم وقتی نگاهش به تابلوی سبز رنگ جاده افتاد چه حسی داشت. آخر چند کیلومتر بیشتر تا مشهد فاصله نداشت. از اصفهان با موتور راه افتاده بود. موتورسیکلتی که چند ماه پیش از شیراز خریده بود و خیلی دوستش داشت، اما او عزم خود را جزم کرده بود تا نذرش را ادا کند.
عالمی که کتاب‌هایش را وقف کتاب‌ دوستان کرد
  • 1398/1/17 شنبه عالمی که کتاب‌هایش را وقف کتاب‌ دوستان کرد
    «عید غدیر 1375 بود. همراه با همسرم مرحومه حاجیه خانم مرضیه حکیم نشستیم مقابل قبله. حاجیه خانم صیغه وقف خانه را که به او بخشیده بودم، خواند و من صیغه وقف همه کتاب‌های خطی، سنگی و چاپی‌ام را.
خوشحالیم که در جمع واقفان آقا هستیم
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.