.

مشروح نشست پرسش و پاسخ با حضور میهمانان خارجی کنفرانس افق نو

از ایران به آمریکا، حواس‌تان باشد!

سیاست ایران ثبات منطقه است. ایران به دنبال جنگ نیست. ایران در امور کشورهای منطقه و همسایه دخالت نمی‌کند و فقط به دنبال همکاری است. آمریکا در مورد اسراییل هم سردرگم است و سیاست‌های او در موضوع اسرائیل مورد ابهام دارد.

1397/2/25 سه‌شنبه

اسرائیل کنونی کوچکتر از اسرائیل سال ۱۹۸۹ است چون غزه از آن جدا شده است. ایران... ایران... ایران جملات که کلید واژه آن ایران است.
سعد الله زارعی کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه در حاشیه پنل‌های تخصصی ششمین همایش بین‌المللی افق نو که در هتل الغدیر برگزار شد، در مورد راهبری سیاست ایران و نقش آمریکا در تحولات منطقه صحبت کرد. او در این پنل تخصصی، پاسخگوی سئوالات اندیشمندان ضد صهیونیستی دنیا و مهمانان حاضر در این کنفرانس هم بود. در این نشست سئوالاتی در مورد جنگ ایران و اسرائیل، آینده رابطه ایران با روسیه و نقش آمریکا در تحولات منطقه و گرفتن حمایت از اعراب به بوته طرح و نظرگذاشته شد.

سئوال نخست در مورد سیاست‌های آمریکاست. اینگونه به نظرمی‌رسد که آمریکا سیاست مشخصی در قبال اسرائیل ندارد و حتی سیاست‌های آمریکا تحت تاثیر اسرائیل است. آیا این دیدگاه درست است؟
جمع بندی روشنی نمی‌توان داشت که آیا سیاست های آمریکا در منطقه تحت نظر اسرائیل هست یا نه. می‌دانیم که آمریکا گفته است امنیت اسرائیل امنیت آمریکاست. با این حال وقتی آمریکا در عملیات ۲۵ فروردین ماه سه منطقه سوریه را هدف قرار داد، شاهد بودیم که اقدام  ارتش آمریکا مورد خشنودی نتانیاهو قرار نگرفت. اسرائیل معتقد بود این عملیات آمریکا کم رمق بوده و  فقط برای آنکه کاری کرده باشد، انجام شده است و نه به ایران و نه به حزب الله و نه به سوریه ضربه زد و فقط حرکتی نمادین بود. می توانیم بگوییم آمریکا در مورد اسراییل هم سردرگم است و سیاست‌های او درباره این رژیم اشغال گر ابهام دارد.

شما گفتید سیاست ایران بر طبق اخلاق است اما باید گفت در جهان هیچ گاه احساسات خوب حاکم نبوده است. به نظر می‌رسد ایران در تصمیم گیری ترامپ گیر افتاده است. به نظر شما ایران چه اقدامی در برابر تصمیم رئیس جمهور انجام می‌دهد. این احتمال نیز وجود دارد که اروپا هم ایران را بایکوت ‌کند؟
در جمهوری اسلامی وقتی آمریکایی‌ها تصمیم شفاف‌تر در مورد ایران بگیرند در داخل وضعیت بهتری داریم و این موضوع از نظر روانشناسی قابل استناد است. ما از نظر نظامی به نقطه‌ای رسیدیم که به نفع آمریکا نیست که با ما درگیر نظامی پیدا کند. آنها به این موضوع را در اتاق‌های فکر خود اذعان داشته‌اند. به اینکه ایران قطعا پاسخ قاطع به حملات نظامی آن‌ها می‌دهد. سیاست ارتش آمریکا سیاست درگیری با ایران نیست و جمع بندی آنها جنگ نیست؛ آنها می‌دانند با جنگ موضع جمهوری اسلامی مستحکم‌تر می‌شود و پیگیری سیاست‌های نظامی و منطقه‌ای هم برای مردم کشور توجیح‌پذیرتر می‌شود. صحبت از درگیری و جنگ از طرف آمریکایی‌ها موجب انسجام بیشتر ما می‌شود. استراتژی آمریکا درگیری با ایران نیست آنها اگرچه در منطقه مهاجمین خوبی دارند اما آنها سیبل‌های بزرگی نیز برای موشک‌های ایران هستند. من فکر می‌کنم آمریکا و ایران در مورد جنگ خویشتن‌داری دارند.
اگر سیاست‌های آمریکا را  در منطقه خود ارزیابی می‌کنیم متوجه می‌شویم تحرکات آمریکا با دستاوردهای نظامی ضعیف همراه بوده است. آنها نباید اجازه می‌دادند مخالفین‌شان قدرت بگیرند اما ایران و حزب الله قوی‌تر از ۱۰ سال پیش خود هستند. تحرکات شکل گرفته نیز هیچگاه به پیروزی آمریکایی‌ها منجر نشده است. البته ما هم خسارت دیدیم اما در نهایت توانستیم جلوی ماشین جنگی را بگیریم.

حمله آمریکا در منطقه نشان داد که ایران قدرتمندتر از کشورهای اطرافش است. اما از طرفی این موضوع نیز مطرح است که در نزدیکی ایران قدرتی وجود ندارد. نظر شما چیست؟

روند تحولات امنیتی و نظامی منطقه به شکلی بوده که جبهه‌های معارض ایران دچار ضعف شده‌اند. مثلا عملیات اشغال نظامی توسط آمریکا در عراق و افغانستان به نتیجه‌ای که آمریکا به دنبال آن بود، ختم نشد. وقتی مسئله جنگ در افغانستان و عراق پیش آمد، عده‌ای می گفتند بهتر است ما با غرب به گفتگویی برسیم و اجازه ندهیم که فضای جنگی آمریکا و منطقه ادامه پیدا کند اما در همین زمان با این استدلال که آمریکا خواهان ثبات ما نیست و گفتگوی آمریکا با ما به نتیجه نمی‌رسد، راه دیگری در نظر گرفته شد که شعله اشغال در منطقه ما خاموش شود. راهش این بود که ایران از ظرفیت خود استفاده کند و به شکل هنرمندانه بخش به بخش عراق را تحت تاثیر قرار دهد و در نهایت موجب شد که ارتش آمریکا قراداد امنیتی بین خود و عراق را امضا کند و عراق را تا 2011 ترک کند.
در صحنه افغانستان سیاست ایران این بود که سیاست اشغال نظامی به بن بست برسد. اگرچه امکانات و پول ما از آمریکا کمتر است و بسیاری از ظرفیت‌های آمریکا در اختیار ایران نیست اما ایران فرهنگ و هماهنگی دارد. از سوی دیگر ناراحتی گسترده عمومی در مورد سیاست‌های آمریکا در منطقه وجود دارد که به ایران این امکان را می‌دهد که سیاست‌های اروپا و آمریکا را از سر بگذرانند. کم نیستند کسانی که در منطقه ما به برون رفت ما از فشار کمک می‌کنند. وضعیت اقتصادی ما نسبت به ترکیه خیلی ضعیف تر نیست. وضعیت اقتصادی ما از پاکستان، عراق و کشورهای شمال اروپا و بسیاری کشورها در منطقه آسیا بهتر است در حالیکه هیچ کدام فشار نداشته‌اند.
اکنون باید بگوییم مواضع ترامپ اختلافات مقامات ارشد ایرانی را حل کرد و این خدمتی بود که ترامپ به ما کرد. ما نیاز به حجم بزرگی از ارز خارجی نداریم و می‌توانیم با ۳۰ میلیارد دلار در ایران نیازهای خود را اداره کنیم و این عددی نیست که نیاز به فروش نفت داشته باشد. حجم مبادلات ما با عراق و ترکیه این مقدار ارز را تامین می‌کند.

آمریکا پس از قدرت گرفتن جمهوری اسلامی ایران، قدرت خود را در لیبی، سوریه، لبنان و تاحدودی در فلسطین از دست داد. دیدگاه شما در مورد نفود ایران در لبنان و سوریه چه اندازه چیست؟ آیا ترامپ این سیاست را دنبال می کند که کنترل سوریه را بدست گیرد؟
وقتی انقلاب جمهوری اسلامی به سرانجام رسید ما شاهد قراداد کمپ دیوید آمریکا و اسراییل و مهم ترین کشور اسلامی آن زمان یعنی مصر بودیم؛ آنها قرارداد کمپ دیوید را امضا کردند و بر فلسطین خط بطلانی کشیدند. سوال اینجاست که اگر ایران موفق نشده بود چه کسی می‌توانست این روند را متوقف و حتی معکوس کند؟ باید گفت از جهان اسلام کسی نبود که جلوی این روند را بگیرد و متوقف کند. اسرائیل کنونی کوچکتر از اسرائیل سال ۱۹۸۹ است چون غزه از آن جدا شده است و این نشان می دهد غیر از انقلاب ایران چیز دیگری وجود نداشت که این روند را متوقف کند.
چند وقتی است که در منطقه صحبت از تحول غربی و قرارداد غرب می‌شود که قرار است با حضور اروپا اسرائیل، عربستان و آمریکا و اردن چهره منطقه را تغییر دهند و منطقه را از مقاومت ایران بگیرند اما تجربه می‌گوید بسیاری از طرح های آنها نتیجه ای نداشته است. آمریکا باید ۴ عنصر داشته باشد که مورد پذیرش همه ملت ها باشد اول اجماع جهانی، دوم قدرت توجیه کنندگی، سوم کنترل رقبا و چهارم عمل اخلاقی اما آمریکا این 4 شرط را ندارد و برای همین نمی تواند در منطقه پیش برود و  این راز ناکامی آمریکا در منطقه است.

آیا ایران طرفدار جنگ است؟
ما طرفدار جنگ نیستیم و تشویق نمی‌کنیم. حتی تلاش می‌کنیم جنگ نشود. روش جلوگیری از وقوع جنگ را با به رخ کشیدن عزم و اتحاد ایرانیان تعریف کردیم. اینکه اگر کسی حمله کند نمی‌تواند با ایران جنگ کند. به نوعی سیاست ما سیاست بازدارندگی است. راه توقف جنگ خویشتن داری نیست. نباید حمل بر ضعف شود؛ ما راه خود را آموختیم. راه شکست تهاجم نظامی آمریکا و داعش را آموختیم که با هزینه کم مدیریت کنیم.

روابط ایران با روسیه چگونه مدیریت می‌شود؟
روسیه در پرونده سوریه دچار مسئله و مشکل است. روس ها به اسرائیل تعهد دارند و یک میلیون نفر اسرائیلی تبار روس دارند. مهم این است که روسیه در پروژه امنیتی منطقه وارد شده و این استراتژی بر روابط تل آویو و مسکو سایه انداخته است. در پرونده روسیه ما می‌خواهیم جنگ را کاهش دهیم. اقدامات نظامی ما به گونه‌ای است که سیاست جنگ را کاهش دهد چرا که اگر بالا بگیرد موجب تحریک دیگران می شود. ما در حال مدیریت حجم آتش خود هستیم.

روسیه با ایران متحد است یا شریک؟
من فکر می‌کنم هر دوی کلمات نارسا باشند؛ هم متحد و هم شریک؛ ما و روسیه سال‌هاست که در حال مطالعه مسائل منطقه هستیم و هیئت‌های ما در رفت و آمد هستند و گفتگوهای زیادی صورت گرفته که احساس مشترک نسبت به تحولات آینده ایجاد شده است. مسائلی که می‌تواند منافع بزرگی برای ما باشد و تهدیدات مشترک ما باشد.
پایه‌های همکاری ما با روسیه مستحکم است اما به این معنی نیست که رابطه راهبردی رسیده‌ایم. سیاست‌های روسیه با ما این‌گونه است که آثار فشارها را کم کنند؛ فشار اروپا و آمریکا را کم کنند و برای این مسئله کار می‌کنند. از طرف دیگر روسیه عربستان و ترکیه در حال فشار است. می دانیم روس ها نگاه خاصی به ایران دارند اما ارتباطات آنها با کشورهای دیگر به منزله بازار خرید است. آنها سعی می کنند رابطه ایران را پر هزینه نکنند که از عهده ادامه آن بر نیایند و ما هم راضی نیستیم که آنها زیر نظر فشار بین المللی مخالفان ما باشند.

رابطه ایران با کشورهای عربی چگونه است؟
ایران با بسیاری از کشورهای عربی رابطه خوب دارد. در دروازه‌های غربی و جنوبی ما عرب‌ها هستند. عراق و سوریه و لبنان و فلسطین در غرب هستند که رابطه ما با آنها کاملا واضح است؛ چیزی که جالب توجه است این است که رابطه کشورهای عربی با ما بهتر از روابط آنها با ترکیه،  عربستان و آمریکاست. در مرزهای جنوبی یک کشور موثر اصلی تعیین کننده داریم که آن عربستان است؛ اگرجه روابط مناسبی نداریم اما قطع ارتباط نیستیم و سالی ۸ هزار نفر حجاج به عربستان می‌روند. ما با عربستان رابطه ضعیفی داریم و عربستان برای فشار به ما هزینه زیادی می‌کند. رابطه ما با عمان و قطر و یمن بهتر از رابطه عربستان با آنهاست و ما با کویت رابطه دوستانه‌ای داریم که قابل ملاحظه است و اگرچه به گرمی رابطه آنها با عربستان نیست. ما با بسیاری از کشورهای افریقایی مثل مراکش روابط خوبی داریم که اخیرا مراکش  بخاطر روابط امنیتی با ایران متهم شده است. روابط ما نسبتا با ثبات است و رابطه با سوریه کاملا استراتژیک و رابطه ما با عراق یک رابطه ویژه است. ما در کشورها دخالت نمی‌کنیم و فقط همکاری می‌کنیم. ما پای فشار نیستیم. اگر ما  نبودیم امکان نداشت عراق و سوریه بر تروریسم پیروز شوند و اسرائیل از لبنان خارج شود.

سیاست خارجی ایران کنترل بهار عربی بود؟
وقتی بهار عربی بود ایران تردید نکرد که باید حمایت کند چرا که همواره معتقد به اصلاح ساختارهای حکومتی در منطقه است. اما حمایت ایران با ترکیه و عربستان متفاوت است. سیاست ما مبتنی بر حمایت است. ما اختلافات خود را با اخوان المسلمین کنار گذاشتیم. علیرغم اینکه آنها با ما رابطه خوبی نداشتند، سیاست ما تقویت دولت مرسی بود و رهبر در خطبه‌های نماز جمعه از انقلاب مصر به صراحت حمایت کردند و وقتی مرسی سقوط کرد متاسف شده و فرصت را از دست دیده دیدیم.
در  سایر نقاط از تغییرات یمن، لیبی، تونس، بحرین حمایت کردیم و فقط یک گروه را قبول نکردیم آن هم در سوریه بود که نشانه‌های آن با مصر متفاوت بود. در سوریه از ابتدا حرکت مسلحانه با کشتن مردم بود و ما می‌دانستیم از ۲۰۰۶ نقشه تغییر سوریه و فروپاشی سوریه نوشته شده بود‌.

آیا عربستان و انصارالله مذاکره می‌کنند؟
انصار الله خواهان مذاکره برای دوری از جنگ هستند اما معتقد به نتیجه عادلانه و قابل قبول هستند؛ انصار الله و دولت فعلی یمن به اینکه امتیازاتی به طرف‌های موافق عربستان بدهد، مشکلی ندارد و آمادگی دارد بنابراین نیازی نیست که فشار بیاوریم تا قبول کنند.
اما صعودی‌ها مسئله را استراتژیک می‌دانند وحاضر به گفتگوی عادلانه نیستند. عربستان سه شرط برای مذاکره دارد؛ یک پایتخت را انصارالله تغییر دهد. دوم آنکه تمام مراکز استان را در یمن تحویل بدهد و سوم اینکه انصارلله به سلاح عادی بسنده کند. همه ما می‌دانیم که نتیجه پذیرش این شروط این است که عربستان خواهان پیروزی نظامی بر یمن است.
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.