.

گفتگو با دکتر جعفر یاحقی در حاشیه نمایشگاه تصویر متحرک شاهنامه:

کودکان امروز، پاسبان میراث قومی، فرهنگ و تاریخی ما هستند

شاهنامه، یکی از بزرگترین آثار ادبی جهان و اثر مهم حماسی زبان پارسی است. راز ماندگاری این اثر جاویدان حکیم فردوسی را هنوز هیچ منتقد و سخن‌سنجی در جهان کشف نکرده است.

1397/2/29 شنبه

دشواری ابیات شاهنامه که متعلق به زبان پارسی در هزار سال قبل است، باعث عدم گرایش کودکان و نوجوانان به سمت داستان‌های آن شده است. با این حال با تحولات نوینی که در عرصه ارتباطات و رسانه صورت گرفته و اکثر کشورها علاقه‌مند به شناخت هویت ملی و قومی شده‌اند، تلاش می‌شود تا نسل جدید به سمت اسطوره‌های ملی خویش سوق داده شوند. اندیشه‌ی کودک و نوجوان،‌ سطحی و بی‌اساس نیست و با اندک جستجویی در تاریخ و زندگی پهلوانان به درک درستی از عدالت و ظلم و خیر و شر می‌رسیم. در حاشیه نمایشگاه نقاشی کودکان در نگارخانه رضوان با موضوع شاهنامه، گفتگوی کوتاهی با دکتر محمدجعفر یاحقی داشتیم. این گفتگو را با هم می‌خوانیم:

نظر شما نسبت به این حرکت هنری – فرهنگی چیست؟
من کمال تشکر را از مربیان و اولیاء‌ کودکان و نوجوانان دارم. ایجاد فضایی دل‌انگیز و با نشاط و وجود رنگ‌هایی دلپذیر که ساخته دست کودکان است، انسان را به عالم دیگری می‌برد. بیشترین خرسندی من از این است که نوجوانان با سلیقه و ذوق هنری سرشار، به خوبی خود را با این فضا تطبیق داده‌اند. کار هنری،‌ کاری ظریف است که از این طریق می‌توان دل‌ها را شکار کرد و چه بهتر که ما دل کودکان، که هر نقشی در آن به یادگار می‌ماند را از طریق نگارگری به دست بیاوریم. مربیان می‌توانند با هدایت کودکان در این مسیر،‌ سرمایه‌های ارزش‌مندی را برای جامعه فراهم کنند که پاسبان میراث قومی و فرهنگی و تاریخی هستند. مخصوصاَ شاهنامه که عصاره فرهنگ ایران است باید کانون توجه قرار گیرد.

اهمیت آشنایی شاهنامه برای کودکان و نوجوانان در چیست؟
شاهنامه به ما هویت می‌دهد. ما را به خودمان معرفی می‌کند. نوعی خودشناسی ملی دارد. شناسنامه فرهنگ ایران است. وقتی کودکان از این سن با این فضا آشنا شوند در بزرگسالی خود را نمی‌بازند و به دنبال ارزش‌های وارداتی که از بیرون به ما القا می‌شود نیستند. آشنایی با شاهنامه، کار سترگ و مقدسی است که ما کودکان را با مبادی و مبانی آن آشنا کنیم طوری که در سال‌های بعد، این هنر را جدی‌تر و اساسی‌تر ادامه داده و این فرهنگ را در جامعه جا بیندازند. ما نباید فراموش کنیم که چه میراث ارزشمندی را از گذشته داشته و داریم. امروزه همه‌ی سوغات هنری از غرب و بیرون از مرزها می‌آید و ما را با رسانه‌ها و فضاهای مجازی تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. خطر بزرگی ما را تهدید می‌کند.

چگونه می‌توانیم با در اختیار داشتن هنر نگارگری، حفظ فرهنگ را در کودکان و نوجوانانمان نهادینه کنیم؟
تأکید بر جنبه‌هایی از فرهنگ، به خصوص در سنین کودکی، جهاد است. جهاد بزرگی برای بقای ارزش‌های قومی و ملی و هویت ایرانی که باید حفظ شود. تمام کسانی که با این زمینه‌ها آشنا هستند دلشان برای ایران و هویت فرهنگی و ارزش‌ها و داستان‌ها می‌تپد. این داستان‌ها قرن‌ها در سینه مردم جا داشته و مردم با آن زندگی کردند. این هنر، هنری ریشه‌دار در فرهنگ ما است.  شاهنامه و آثار داستانی، پر از تصاویر دلپذیر و خوش‌آهنگی است که داستان را به زبان رنگ و هنر برای آیندگان به تصویر کشیده است. نگارگری به عنوان یک هنر ریشه‌دار، با فرهنگ و سابقه‌دار بهترین ابزار برای کودکان است. پیامی که نگارگری در دوره‌های گذشته برای ما داشته، امروزه از طریق این نقاشی‌ها و هنرآوری‌های کودکان به دست نسل امروز منتقل می‌شود.

چه تحولی در دوره معاصر و با وجود ابزارهای مختلف انتقال فرهنگ، در نگارگری رخ داده است؟
در گذشته مخاطب نگارگری، بزرگسالان بودند و کمتر توجهی به کودکان می‌شد. عدم رشد نسل جوان در این عرصه، خلأیی بود که وجود داشت. در سال‌های اخیر، توجه به نگارگری و ورود هنرمندان جوان و نوجوان امیدوارکننده بوده است. مخصوصاَ با اهتمام صورت گرفته در این نمایشگاه،‌ که امیدواریم باز هم ادامه داشته باشد، می‌تواند خلأیی که در گذشته وجود داشت را جبران نماید. وقتی کودکان داستان‌ها را برایم بیان می‌کردند، می‌دیدم که با چه احساس و هیجانی قصه‌ها را نکته به نکته بیان می‌کنند و این بدان معناست که فراگیری خوبی داشته‌اند و داستان در ضمیرشان به خوبی مستقر شده است. امیدوارم هر کدام از این کودکان در آینده مربیان خوبی برای انتقال آموزه‌ها باشند.

حمایت و هدایت دانشگاه از فعالیت‌های هنری – فرهنگی و ادبی چگونه است؟
همه چیز به دانشگاه خلاصه نمی‌شود. کودک امروز، منطبق با زمان و دریافت مخاطب،‌ خودش انتخاب می‌کند که چه مسیری را در آینده و در زمینه هنر پیش گیرد. علیرغم اینکه کارشناسان از حرکت‌های فرهنگی – هنری استقبال می‌کنند و آن‌ها را مورد حمایت قرار می‌دهند،‌ دانشجویان رغبت و گرایش به سمت مسائل ادبی – هنری ندارند. هر چند همین کودکان در مراسمی که در دانشگاه برگزار شد نقاشی‌های خود را به صورت کارت‌پستال به مدعوین فروخته و کسب درآمد کردند،‌ اما این جریانی بود که از بیرون وارد دانشگاه شد. ما برای هر نوع همکاری در زمینه ترویج فرهنگ و ورود ارزش‌های قومی در میان کودکان آمادگی خود را اعلام می‌داریم.
 
تهیه و تنظیم: مریم ظریف
 
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
شاهنامه، منبع مورد اعتمادی برای مورخین و رمان‌نویسان است
کودکان را با شاهنامه آشنا کنیم/ فرهنگ و تمدن ایران در شاهنامه نهفته است
شاهنامه، سند هویت ملی ایرانیان است
نشست «شاهنامه‌نگاری در دوره قاجار» در کتابخانه و موزه ملی ملک برگزار می‌شود
همایش «شاهنامه پس از شاهنامه» در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار می‌شود
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.