.

مروری بر خدمات مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک به کودکان کار و آسیب‌دیده؛

لبخند ملک به شکوفه‌های زخمی

کودکان با شگفتی به اطراف‌شان نگاه می‌کردند. محو تابلوهای کوچک و بزرگ و ویترین‌های شیشه‌ای شده بودند. چهره‌های‌شان لحظه به لحظه بازتر می‌شد و چشم‌ها‌ی‌شان از خوشحالی برق می‌زد. برای نخستین بار به یک موزه قدم گذاشته بودند و همه چیز برای‌شان تازگی داشت.

1397/6/20 سه‌شنبه

راهنمایان موزه هم انرژی مضاعفی داشتند. دل‌شان می‌خواست بهترین برنامه‌ها را برای آنان اجرا کنند و این کودکان رنج‌دیده را با دستی پر به جامعه برگردانند. کودکانی که بازی روزگار آنان را مجبور کرده بود، به جای بازیگوشی کار کنند و باری از دوش خانواده‌های کم‌برخوردار خود بردارند. شکوفه‌های زخمی که میهمان کتابخانه و موزه ملی ملک شده بودند و دقایقی فراموش‌نشدنی را در بزرگترین موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی در تهران تجربه می‌کردند.
در این گزارش، بازخورد و لزوم ارائه خدمات مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک را به کودکان آسیب‌پذیر کار و مهاجر در چند سال اخیر بررسی می‌کنیم.

تبلور کارکردهای وقف‌نامه ملک
بی‌شک روزی که حاج حسین آقا ملک، کتابخانه و موزه ملک را بر بارگاه ملکوتی امام هشتم(ع) وقف کرد، چنین روزهایی را برای خودش مجسم کرده بود. روزهایی که موقوفه‌اش فقط مکان نگهداری آثار نفیس تاریخی و هنری نیست و اقشار مختلف مردم می‌توانند از خدمات عام‌المنفعه آن استفاده کنند. چنانکه در چند سال اخیر این مجموعه فرهنگی با برنامه‌ریزی دقیق و بهره‌گیری از خلاقیت کارشناسان خود توانسته تورها و کارگاه‌های عملی بسیاری برای کودکان و نوجوانان به ویژه کودکان کار و مهاجر طرح‌ریزی کند و هر ساله این برنامه‌ها متنوع‌تر و علمی‌تر شده است.
دبیر شورای مدیران مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک در این باره می‌گوید: «این برنامه‌ها در گام نخست با توجه به وقف‌نامه حاج حسین آقا ملک و کارکردهای عام‌المنفعه این موقوفه در حوزه خدمات‌رسانی به شهروندان به ویژه محرومان جامعه طراحی شد. از طرف دیگر، این موقوفه فقط یک کتابخانه و موزه برای میزبانی از پژوهش‌گران و گردش‌گران نبوده و ارائه آموزش‌های غیررسمی در حوزه فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی به مراجعان از جمله کارکردهای آن است. از این رو بر اساس آثار تاریخی و هنری موجود در کتابخانه و موزه ملی ملک به تناسب سنی کودکان و نوجوانان، بسته‌های آموزشی و کارگاهی تهیه شد. برنامه‌هایی مانند کارگاه‌های تذهیب، آشنایی با هندسه نقوش اسلامی و صحافی سنتی در کنار روایت قصه‌های قدیمی، نمایش‌های جذاب، کشیدن نقاشی و ساخت عروسک آماده شد».
مهدی یساولی اضافه می‌کند: «این مؤسسه رسالت خاصی برای محرومیت‌زدایی فرهنگی کودکان کم‌برخوردار جامعه قائل است. چرا که محرومیت اقتصادی آنان ممکن است در آینده جبران شود، اما نیاز فرهنگی یک کودک در دوران بچگی‌اش جبران‌پذیر نیست و ضربه ناشی از آن در ذهن و روان کودک باقی می‌ماند. بنابراین بسیار مشتاق بوده و هستیم تا به صورت عملی و کاربردی به کودکان آسیب‌پذیر جامعه خدمات فرهنگی ارائه دهیم».