.

بررسی فعالیت‌های موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه در سال جاری

توسعه‌ای به رنگ خودکفایی

کمتر کسی است که نام مزرعه نمونه آستان قدس رضوی را به عنوان موسسه‌ای پیشرو نه تنها در عرصه زراعت، بلکه در حوزه باغداری نوین نشنیده باشد.

1397/11/12 جمعه

وقتی صحبت از مزرعه نمونه به میان می‌آید، اتفاق‌های مثبت و متنوعی در ذهن تداعی می‌شود؛ از باغ‌های متراکم تا تولید محصولات گلخانه‌ای، از تولید بذور هیبرید و مادری تا توسعه سامانه‌های جدید آبیاری. این موسسه در بخش كشاورزي، با بهره¬گيري از آخرين دستاوردهاي علمي و استفاده از مدرن‌ترين ماشين¬آلات و تجهيزات كشاورزي، توليد انبوه انواع محصولات را با کیفیت بالا در دستور کار خود قرار داده است که در این گزارش به مهم‌ترین فعالیت‌های این موسسه طی سال 1397 پرداخته‌ایم.
تولید 82318 تن محصول زراعی
موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه از ابتدای سال جاری تا کنون، 30 هزار تن ذرت از سطح ۳۶۰ هکتار، 6 هزار و 400 تن چغندر قند از سطح ۸۰ هکتار، 9 هزار و 230 تن گندم از سطح هزار و 300 هکتار، هزار و 500 تن جو از سطح 250 هکتار، 738 تن کلزا از سطح ۱۸۰ هکتار، 3 هزار و 400 تن یونجه تر از سطح 68 هکتار، 30 هزار تن گوجه‌فرنگی از سطح ۴۲۰ هکتار و همچنین هزار و 50 تن خربزه از سطح ۳۵ هکتار برداشت کرده است. سرپرست موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه، اولویت فروش محصولات تولیدی را شرکت‌های وابسته به آستان قدس رضوی از جمله فرآورده‌های غذایی رضوی، آرد قدس رضوی و... عنوان می‌کند. 
علی اورعی زارع در این باره می‌گوید: «در این راستا از ابتدای سال جاری، 35 هزار تن گوجه‌فرنگی به شرکت فرآورده‌های غذایی رضوی، 6 هزار و 700 تن چغندر قند به کارخانه قند چناران و 8 هزار تن گندم به کارخانه آرد قدس رضوی ارسال شده است».
تحقق باغداری نوین
باغ‌های متراکم، الگوی تازه باغداری در جهان به حساب می‌آید. باغدارها در این شیوه نو، علاوه بر استفاده از نهال‌های پر بازده، با استفاده از سایه‌اندازهای فنی، مانع از آسیب‌هایی همچون، سرمازدگی، تگرگ و... می شوند. مزرعه نمونه 33 هکتار باغ متراکم دارد که نخستین باغ متراکم آستان قدس رضوی به وسعت 5 هکتار در این مؤسسه در سال 1393 احداث شد. از آن پس مساحت 5 هکتار باغ سیب نیمه متراکم در سال 1394، سطح 10 هکتار باغ متراکم گلابی در سال گذشته و 13 هکتار باغ نیمه متراکم هلو و شلیل در سال 1397 احداث شده است. سرپرست موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه، باغ‌های متراکم را الگوی مدرن باغداری در آستان قدس رضوی می‌داند و می‌گوید: «پایه‌های رویشی یکنواخت، محصول‌دهی زودتر، تعداد بیشتر درخت در واحد سطح، مصرف آب کمتر، کیفیت محصول بالاتر و بازگشت سریع‌تر سرمایه، از جمله ویژگی‌ها و مزایای این باغات در مقایسه با باغات قدیمی و معمول موجود به شمار می‌رود». اورعی زارع همچنین احداث باغ مادری حاوی نهال‌های سالم عاری از ویروس برای تامین پیوندک مورد نیاز نهالستان را یکی از برنامه‌های در دستور کار این موسسه در راستای توسعه حضور در زمینه باغداری مدرن عنوان می‌کند.
توسعه سیستم‌های جدید آبیاری
در حال حاضر هزار و 700 هکتار از اراضی موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه شامل گوجه‌فرنگی، چغندر قند، ذرت، خربزه، کلزا، گندم و یونجه با استفاده از سیستم‌های تحت فشار آبیاری می‌شود. اورعی زارع، راندمان آبیاری در روش‌های جدید را 90 درصد اعلام می‌کند و می‌گوید: «این در حالی است که این رقم در شیوه‌های آبیاری قبلی در بهترین شرایط 60 درصد بوده است». مزرعه نمونه همواره جزء موسسات پیشرو در زمینه توسعه سیستم‌های آبیاری تحت فشار و جدید در کشور به شمار می‌رود که از ابتدای سال 1397، در این مجموعه حدود 150 هکتار طرح آبیاری نوین اجرا شده است. سرپرست موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه اضافه می‌کند: «تا پایان سال جاری نزدیک به 100 هکتار دیگر به سامانه‌های نوین آبیاری تجهیز خواهد شد».
تجهیز صددرصد باغات به آبیاری نوین
مزرعه نمونه 125 هکتار باغ دارد و جالب است بدانید تمامی این باغات با استفاده از سیستم‌های نوین، آبیاری می‌شود. این موسسه در راستای توسعه پایدار و استفاده بهینه از منابع آبی که یکی از مهم‌ترین مولفه‌های کشاورزی در شرایط کنونی کشور به شمار می‌رود و نیز با توجه به کمبود منابع آبی، محدودیت شدید این منابع در سطح کشور و اراضی موسسه، افزایش راندمان آبیاری، جلوگیری از هدررفت آب و نیز افزایش تولید، استفاده از سامانه‌های نوین آبیاری را یکی از راهبردهای اصلی خود قرار داده است.
محصولات گلخانه‌ای؛ ثمره الگوی کشاورزی نوین
کشت گلخانه‌ای لازمه توسعه کشاورزی است که این مهم استفاده بهینه از منابع آبی را به دنبال خواهد داشت. با توجه به اینکه سطح منابع آبی و همچنین بارش نزولات آسمانی طی سال‌های اخیر کاهش قابل ملاحظه‌ای یافته، مزرعه نمونه به سمت استفاده بهینه از منابع آبی در تولید محصولات کشاورزی حرکت کرده است. این موسسه 3 گلخانه شامل 2 سایت گلخانه هر یک به مساحت یک هکتار و یک گلخانه 5 هزار متر مربعی دارد که در آن انواع صیفی‌جات از جمله فلفل دلمه‌ای رنگی، گوجه‌فرنگی، خیار و همچنین نشاء‌های گوجه فرنگی و خربزه کشت می‌شود. سرپرست موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه، افزایش راندمان تولید اقتصادی از طریق تراکم بوته در واحد سطح، کاهش مصرف آب، بذر و سموم کشاورزی را رویکرد این موسسه از کشت محصولات گلخانه‌ای عنوان می‌کند. از ابتدای سال 1397 نیز تنها محصول خیار در مساحت 4 هزار مترمربع کشت داده شده که در مجموع 100 تن برداشت شده است. یکی از اقدامات ارزشمند مزرعه نمونه توزیع مویرگی محصولات گلخانه‌ای است. اورعی زارع در این باره می‌گوید: «به منظور مدیریت فروش، تنظیم بازار و حفظ قیمت مناسب، این محصولات به صورت تدریجی در بازار داخل عرضه می‌شود». 
تولید بذور هیبرید
برای تأمین نیاز مصرفی بذر هیبریدی در کشور سالیانه میلیون‌ها دلار ارز از کشور خارج می‌شود که این مسئله به اقتصاد کشور آسیب می‌رساند. از طرفی استفاده از بذور هیبرید در زراعت، گامی مهم برای رفع بحران کم‌آبی به شمار می‌رود. به این منظور مزرعه نمونه با هدف معرفی و دستیابی به رقم مورد نیاز از نظر سازگاری با اقلیم منطقه، کاهش هزینه‌های تولید و افزایش میزان عملکرد در واحد سطح، نسبت به تولید این بذرها اقدام کرده است و در این راستا طی سال جاری، با اختصاص 10 هکتار بذر کلزا رقم هیدرومل و نیز یک هکتار رقم روحان، به ترتیب 17 تن و 7/18 تن محصول برداشت کرده است. اورعی زارع درباره مهم‌ترین مزایای این دسته از بذرها می‌گوید: «افزایش عملکرد در واحد سطح در مقایسه با ارقام استاندارد، افزایش مقاومت نسبت به تنش‌های محیطی، کاهش میزان ریزش محصول در زمان برداشت با کمباین و افزایش مقاومت نسبت به آفات و بیماری‌ها تنها بخشی از این مزایا به شمار می‌رود».
به سوی اقتصاد دانش بنیان
با تاکید تولیت آستان قدس رضوی مبنی بر اجرای اقتصاد دانش بنیان در ساماندهی فعالیت‌های اقتصادی، شرکت‌ها و موسسات اقتصادی رضوی با در دستور کار قرار دادن این مهم، دستاوردهایی را رقم زدند؛ مقوله‌ای که در حال حاضر بیشترین نیاز نسبت به آن احساس می‌شود. طرح احداث مجتمع گلخانه‌ای 100 هکتاری، یکی از برنامه‌های مزرعه نمونه در راستای اقتصاد دانش بنیان به شمار می‌رود که در این راستا در فاز نخست مجوز احداث 10 هکتار گلخانه مدرن اخذ شده و به زودی عملیات اجرایی آن آغاز خواهد شد. سرپرست موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه، طرح احداث باغ مادری و نهالستان به منظور تولید نهال میوه هلو به روش کشت بافت را یکی دیگر از برنامه‌ها این موسسه عنوان می‌کند. با توجه به بحران آب و نیز تحریم‌های بین‌المللی که موجب عدم دسترسی به دانش فنی و تجهیزات به روز دنیا شده است بهترین راه بقا بخش‌های اقتصادی به ویژه در بخش کشاورزی استفاده از دانش بومی و تخصص متخصصین داخلی است که بر همین اساس محور اصلی برنامه‌های استراتژیک این موسسه بر پایه اقتصاد دانش بنیان بنا نهاده شده است. اورعی زارع، استقرار سیستم مدیریت دانش برای بکارگیری دانش و تجربیات کارکنان و نیز متخصصان خارج از موسسه، تغییر دیدگاه و رویکرد مدیریت از اقتصاد معیشتی به اقتصاد دانش بنیان را برای تحقق بیش از پیش اقتصاد دانش بنیان در موسسه کشت و صنعت مزرعه نمونه مورد نیاز می‌داند.

گزارشگر: هدی زاهدی
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.