.

نگاهی به نمایش «هویج فزاینده» برگزیده دوازدهمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی

مرا کس نداند که من کیستم

دوازدهمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی، پس از از ۴ روز اجرای ۲۲ اثر در ۹ سالن مشهد، به کار خود پایان داد. آثار بخش تئاتر کودک و نوجوان این جشنواره شامل نمایش‌های پدران، شاپرک‌ها در خیابان، شادان در سرزمین جورابی، هویچ فزاینده، پینوکیو و عکاسخانه بود.

1397/12/18 شنبه

آثار بخش نمایش عروسکی نیز شامل نمایش‌های رویای کفش، توتوی امید، راز پیشانی سفید، زائر آب و سنگ، آرزوی بنفشه، بالتازار و غول بابا بود می شد و آثار بخش جنبی جشنواره نمایش‌های مهمان غار، ماهی‌های گلی، زامبالا، سبیل جادویی، فرش نذر و خیال، همای سعادت و فن آخر بود. نمایش «هویج فزاینده» کاری از مهدی فدایی از استان اصفهان است که بر اساس نمایشنامه‌ای از الهام عابدی و مهدی علیمردانی ویژه نوجوانان به روی صحنه رفته است. این نمایش از دختر نوجوانی می‌گوید كه میان 5 وجه شخصیتی هنری، ادبی، پزشكی، ورزشی و قانون‌گذار خود سردرگم شده و با آن‌ها درگیر است.‌ او که با مرور عكس‌های آلبوم كودكی، صحبت درباره موسیقی مورد علاقه و انتخاب غذای دلخواه تلاش دارد خودش را بهتر بشناسد، مدام با 5 وجه شخصیتی‌اش در جدال است که می‌خواهند حرف خودشان را به او تحمیل كنند. هویج فزاینده، نمایشی روان‌شناختی است که در دوازدهمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی، در بخش‌ طراحی صحنه لوح تقدیر گرفت و هانیه عیدی‌پور بازیگر نوجوان آن، بهترین بازیگر این دوره از جشنواره شناخته شد. همچنین این نمایش، همراه با نمایش «پدران» از تهران، نمایش برگزیده جشنواره شد. به این بهانه، مروری داریم بر این اثر متفاوت که به همت موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی در مجتمع امام خمینی(ره) مشهد میان انبوه نوجوانان علاقه‌مند، به روی صحنه رفت.

هویج فزاینده؛ نمایشی با ژانر متفاوت
«پرده‌ها کنار می‌رود. دختران نوجوان، در تاریکی سن با نوری کمرنگ با لباس‌هایی سفید ایستاده‌اند. شخصیت اول نمایش جلو می‌آید، رو به تماشاچیان آیینه‌ای شکسته را نشان می‌دهد و می‌پرسد آیا تا به حال خودشان را در چه آیینه‌هایی نگاه کرده‌اند؟ قدی، جیبی و...» مهدی فدایی کارگردان نمایش که کار خودش را از تئاتر دانش‌آموزی در مدارس شروع کرده است‌، به تدریج  به خاطر جذابیت در کار کودک و نوجوان تصمیم گرفته در حیطه تخصصی کودک و نوجوان کار کند. او با 15 سال سابقه هنری در مورد طرح اولیه هویج فزاینده می‌گوید: «من چون معلم  و با نوجوانان در ارتباط هستم، قطعا از مشکلاتشان هم خبر دارم. هویج فزاینده به مشکلات دختران و خودهای درونشان می‌پردازد. اینکه همیشه دیگران برای ما انتخاب می‌کنند معضلی است که به دوره نوجوانی برمی‌گردد. برای همین فکر کردم اگر تئاتری با این مضمون ساخته شود، قطعا تاثیر‌گذار خواهد بود». موسیقی نمایش قطعا بخش مهمی از تاثیر‌گذاری را روی مخاطب دارد که کارگردان در این باره می‌گوید: «تنظیم موسیقی مناسب برای این نمایش کار سخت بود. چرا که باید تماشگر را به ذهن دختر می‌بردیم و نیاز به نوعی موسیقی داشتیم که این انتقال احساس راحت‌تر صورت بگیرد. به خاطر همین از موسیقی‌های خاصی برای این اثر  استفاده شده است». این نمایش ژانر متداولی ندارد. این را فدایی می‌گوید و ادامه می‌دهد: «هویج فزاینده دارای محتوا و شکلی غیر‌متداول در تئاتر است و شاید برای مخاطب تاز‌گی داشته باشد ولی آنچه اهمیت دارد توجه به موضوعی است که نیاز نوجوان امروز است و باید به دغدغه‌هایش توجه شود». این هنرمند دقت در طراحی لباس، گریم و دکور را از نقاط مثبت دیگر نمایش خود برمی‌شمارد.

تماشاگران؛ مهم‌ترین داوران
«دختر در رستوران نشسته است و نوبت به سفارش غذایش می‌رسد. هر خودی غذایی را به او پیشنهاد می‌کند. ولی او فقط خوردن هویج را دوست دارد. گارسون برای سفارش غدا می‌آید. دختر می‌خواهد سفارش هویج بدهد اما...». فدایی در مورد جشنواره‌ها اعتقاد دارد: «جشنواره‌ها فرصت خوبی است برای ارتباطات و اینکه گروه‌ها با هم تعامل داشته باشند و کارهای همدیگر را ببینند و خود را ارزیابی کنند. اما سلیقه‌ هم در این میان، خیلی مهم است. همیشه بودن یک اختتامیه برای اول شدن و... امرخوشایندی نیست. ما در جشنواره تونس هم شرکت کردیم و آنجا مراسمی به عنوان اختتامیه وجود نداشت. در واقع جشنواره، یک فرصت گردهمایی برای کنارهم بودن بود. به اعتقاد من مهم‌ترین داوران تماشاگران هستند و قرار نیست من با سلیقه یک داور قضاوت شوم. بلکه باید با سلیقه جمع مورد قضاوت قرار بگیرم. اگر تدبیری اندیشیده شود که این رقابت از دور خارج شود خیلی خوب است». این هنرمند که طبق گفته خودش در جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی تحت تأثیر مهمان‌نوازی دبیرخانه قرار گرفته است، این مسئله را امری خوشایند می‌داند و معتقد است اینکه جشنواره‌ای به دور دوازدهم رسیده باشد یعنی ریشه دوانده و شکل گرفته است.‌ فدایی در پایان، عوامل «هویج فزاینده» را اینطور معرفی می‌کند: «نویسنده: مهدی علیمردانی والهام عابدی، کارگردان: مهدی‌فدایی، سرپرست گروه: مرضیه اشرفیان، گریم: صفورا عبدالهی، دستیار کارگردان: امین منتظری و بازیگران: هانیه عیدی‌پور، حدیث اعراب، نیوشا نجاریان، نگار معین، مینا محترم و زهرا حسن‌زاده».

تغییر مکان در جشنواره‌ها حرکت ایجاد می‌کند
رضا حسینی کارشناس هنرهای نمایشی و بازیگر و کارگردان تئاتر که داور این دوره از جشنواره است می‌گوید: « اگر بخواهم کیفیت آثار را با خود جشنواره مقایسه کنم، کارهای متنوعی با مضامین گوناگون در شکل‌های مختلف صحنه‌ای و عروسکی روی صحنه رفته است. همین تنوع به سطح جشنواره کمک کرده و حضور چهره‌هایی در عرصه تئاتر کودک ونوجوان که از ممتازین این حوزه محسوب می‌شوند، جزء امتیازات جشنواره است». پرهیزاز تکرار مهم‌ترین نکته‌ای است که حسینی به آن اشاره کرده و می‌گوید: «معمولا وقتی جشنواره‌ای به بن‌بست می‌رسد که در چال تکرار می‌افتد. ما باید هر سال جهشی رو به جلو داشته باشیم و محوری را به جشنواره اضافه کرده و به نوآوری فکر کنیم. وقتی جشنواره‌ای تکراری شود چهره‌های برجسته از شرکت در آن خود‌داری کرده و سطح کیفی جشنواره کاهش پیدا می‌کند. کم نبوده‌اند جشنواره‌هایی که تا چند دوره اول خوب بالا آمده و بعد از آن حذف شده‌اند. ما حتی در اصول دینی خود هم این توصیه را داریم که انسان امروز نباید همان انسان دیروز باشد».‌ این داور در مورد جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی می‌گوید: «همین که جشنواره در یازده دوره برگزار شده و در دوازدهمین دوره به شهر دیگری رسیده، حرکت رو به جلویی است. تغییر مکان در برگزاری جشنواره‌ها در سطح کشور ایجاد حرکت می‌کند». حسینی در پایان صحبتش درباره مضامین نمایش‌ها می‌گوید: «محتوا در جشنواره تئاتر رضوی خیلی تغییر کرده و اندیشه‌ها و مضامین خیلی به روزتر شده است. در این دوره، سرفصل‌ها بازتر شده و این به نفع جشنواره است».

مشهد مناسب‌ترین شهر برای میزبانی جشنواره تئاتر رضوی
مهدی سیم‌ریز معاون موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی که خود از هنرمندان تئاتر در عرصه نویسندگی و کارگردانی است نیز ضمن اشاره به حضور جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی در شهر مشهد می‌گوید: «مشهد در حال حاضر یکی از قطب‌های بزرگ تئاتر کودک و نمایش عروسکی است. اگر آمار جشنواره‌های سال‌های  اخیر را مرور کنید می‌بینید که در اکثر جشنواره‌ها چه از حیث حضور و چه از لحاظ  دریافت جوایز در حوزه کودک و نوجوان، مشهدی‌ها پیشتاز بودند و با این پتانسیل خوبی که در حوزه هنرمندان تئاتر کوک  نوجوان و نمایش عروسکی در مشهد وجود دارد، حضور یک جشنواره ملی که در سال‌های آینده به یک جشنواره بین‌المللی تبدیل شود در این شهر احساس می‌شد تا بنا و اساسش گذاشته شود و مجالی مناسب برای ورود و ظهور بچه‌های مشهد به این عرصه و دعوت از سایر گروه‌های نمایشی باشد». سیم‌ریز معتقد است: «شاید بهترین اتفاقی که می‌توانست برای تئاتر کودک و نوجوان مشهد رخ دهد، حضور جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی در این شهر بود. مشهد مناسب‌ترین شهر برای میزبانی آثاری با موضوعیت امام رضا‌(ع) است. وجود نهادهای مرتبط با تاتر دینی در مشهد این توان را مضاعف کرده است. نهادهایی مثل شهرداری، اداره کل ارشاد خراسان رضوی، آستان قدس رضوی، حوزه هنری خراسان رضوی و نهادهایی که با دغدغه تولیدات دینی فعالیت می‌کنند و در سال‌های اخیر توجه ویژه ای به حوزه کودک و نوجوان داشته‌اند».

مشهد شهر دوست‌دار کودک  
مشهد شهر دوست‌دار کودک است‌. این را سیم‌ریز گفته و ادامه می‌دهد: «این شعار قرار است نهادینه شود و در حال حاضر جشنواره رضوی هم با این شعار فعالیت می‌کند». این هنرمند در توضیح بیشتر این شعار می‌گوید: «مشهد کلان شهری است که هم به لحاظ تعداد کودک و نوجوان رتبه دوم را در ایران دارد و هم بستر‌سازی فرهنگی برای کودکان و نوجوانان در شهری که قرار است به عنوان بزرگترین شهر مذهبی جهان باشد یک ضرورت انکار‌ناپذیر است. در واقع برای رسیدن به این مهم، مجموعه‌ای از اتفاقات را نیاز داریم که یک اتفاق کوچک آن می‌تواند برگزاری جشنواره کودک و نوجوان رضوی باشد». میزبانی این دوره، نقاط ضعفی داشت که باید در جای خود شناخته شود. سیم‌ریز با اشاره به این موضوع، ادامه می‌دهد: «امسال در اولین سال میزبانی جشنواره در مشهد، مهم‌ترین‌ نقطه ضعف ما سالن‌های نمایش بودند. متأسفانه سالن‌های ما تخصصی کودک نیست. باید به سمتی برویم که سالن‌های ویژه تئاتر کودک را در سطح  شهر داشته باشیم». یکی از نقاط مثبتی که سیم‌ریز برای این دوره جشنواره به آن اشاره دارد، تحلیل و مخاطب‌شناسی نمایش‌ها توسط دبیرخانه و مشخص شدن رده‌های سنی و اعلام آن به مدارس است. مسئول مجتمع امام خمینی(ره) درباره انتخاب داوران این دوره می‌گوید: «داوران بر مبنای رزومه کاری‌شان انتخاب شدند. داوران ما در مرحله نهایی سه نفر از اساتید برجسته رضا حسینی، منصور خلج و منوچهر اکبر‌لو هستند که از اساتید بزرگ و پژوهش‌گر کودک و نوجوان محسوب می‌شوند و به لحاظ علمی و فنی تیم خوبی را تشکیل دادند». 

گزارشگر: ریحانه بناءزاده
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.