.

نگاهی به میزبانی نگارخانه رضوان از نمایشگاه «نوازش قلم»

در باغ دلگشای هنر

در روزهای پایانی فروردین، نگارخانه رضوان میزبان نمایشگاه آثار خوش‌نویسی شکسته نستعلیق مهدی اسماعیلی مود در سال نو است. در لحظاتی که باران بهاری همراه و هم‌نوا با باران کلمات شده است.

1398/1/27 سه‌شنبه

خطوط شکسته از قاب‌ها عبور کرده و به ژرفای وجود رسیده است، تا آنجایی که هر بیننده مشتاق و سرشار از پیچش واژه‌های ناب، با کمی تأمل سراغ تابلوی بعدی می‌رود.

خوشنویسی حال خوبی ندارد
مهدی اسماعیلی مود متولد 1344 بیرجند است. یک هنرمند خراسانی که هنرش از مرزهای کشور عبور کرده و بین‌المللی شده است. با همان خونگرمی خراسانی‌ صحبت‌هایش را این‌طور شروع می‌کند: «بیشتر آثار این نمایشگاه در مدت زمان دو ماه به تحریر در آمده و تعداد کمی هم قبل از آن انجام شده است». در ادامه می‌افزاید: «این نمایشگاه به پاس‌داشت زحمات استاد یدالله کابلی خوانساری برپا شده و حضورشان باعث افتخارم است». اسماعیلی مود با اقرار به این موضوع که این روزها، خوش‌نویسی حال خوبی ندارد ادامه می‌دهد: «اقتصاد هنر آن هم در شهرستان‌های محروم بی معنا است. طوری که هر چه محیط کوچکتر می‌شود وضعیت تأسف‌بارتر است مگر اینکه هنرمند، ارتباط هنری با شهرهای بزرگ داشته باشد». این هنرمند، فروش آثار هنری در نگارخانه‌ها را منوط به برنامه‌ریزی می‌داند. اتفاقی که تا کنون برای آثار خودش رخ نداده و فقط رویکرد فرهنگی داشته است‌. هنرمند جنوب خراسان، از رونمایی کتاب هنرمندان فوق‌ممتاز هم‌استانی‌اش که به همت انجمن خوش‌نویسان بیرجند جمع‌آوری شده در نمایشگاه خود می‌گوید و ادامه می‌دهد: «این اثر با همکاری حوزه هنری استان چاپ شده است و این حداقل‌ترین کاری بود که توانستم برای هنرمندان هم‌استانی‌ام انجام دهم». طبق توضیحات اسماعیلی مود، این کتاب مشتمل بر آثار نوزده هنرمند خراسان جنوبی است.

خراسان؛ خاستگاه خط شکسته
حضور یدالله کابلی خوانساری پیش‌کسوت خطاطی کشور، شور و اشتیاق علاقه‌مندانی را که در نگارخانه رضوان گرد هم جمع شده‌اند، دو چندان کرده است. وی که به عنوان میهمان ویژه به این نمایشگاه دعوت شده، سخنانش را این‌طور شروع می‌کند: «استاد اسماعیلی مود هنرمندی کشوری است و سطح کیفی آثارش بسیار بالا است طوری که کارهایش پخته و انتخاب مضامینش خوب است. واقعا اینجا یک باغ دلگشای هنر است. بدون شک این دستاورد بزرگ با رنج و دغدغه حاصل شده است‌». وی در ادامه می‌گوید: «شاید به یک روایت بتوان خراسان را خاستگاه خط شکسته دانست. در دوران معاصر هم به لحاظ فراوانی استادان رسمی خط شکسته، خراسان بی نظیر است». استاد کابلی خوانساری با تأکید بر اینکه انجمن خوش‌نویسان به عنوان یک کانون بزرگ که حسن ختام هنرهای اصیل ایرانی است، حاصل خون دل خوردن‌ها بوده و سنگ‌بنای آن اساتید بزرگ هستند ادامه می‌دهد: «توسعه‌بخشی‌ها و برگزاری نمایشگاه‌ها، جشنواره‌ها و همایش‌ها و ارائه آثار باعث شده امروز شاهد بروز و ظهور هنرمندان جوانتر باشیم». وقتی صحبت به سرمایه‌گذاری کشورهای عربی مثل امارات متحده عربی روی آثار هنرمندان ایرانی می‌رسد و اینکه آیا این کار حکم مصادره دارد یا خیر می‌گوید: «قبل از پاسخ باید دنبال علت بگردیم. اینکه چرا بعضی کشورها می‌خواهند آثار را به این شیوه خریداری ‌کنند و حتی آنطور که شنیده‌ام آثار را بدون امضا می‌خرند و با تغییراتی حاشیه‌ای آن‌ها را با امضای عربی عرضه می‌کنند»؟

هنر محصول توأمان دست و دل است
چهره ماندگار هنری ایران، در ادامه می‌گوید: «خوش‌نویسی سابقه دیرینه در تمام قلم‌ها حتی اقلامی که در متون عربی به خصوص آیات قرآن نوشته شده، دارد. این اقلام در تمام نوشته‌های خوش‌نویسی ایرانی دیده شده است. این اعتبار چیزی نیست که به عنوان سلیقه بیان شود. هنر خوش‌نویسی یک هنر ملی است. این خطوط بر اساس ضرورت زیبایی‌شناسی از دل هم پدیدار شده‌اند و دلیل رشد این هنر چنین است که بر بال معنا پرواز کرده. کشورهای عربی سرمایه‌گذاری خوبی روی هنر می‌کنند. اما متأسفانه ما همیشه پیاده هستیم. چه در سرمایه‌گذاری و چه جشنواره‌ها وغیره». عضو شورای عالی انجمن خوش‌نویسان ایران می‌دهد: «چند سال پیش نمایشگاهی ازهنرهای تجسمی بانوان هنرمند در همین نگارخانه برگزار شد و انواع هنرهای تجسمی از گل ومرغ تا مینیاتور و خطاطی در آثار آن وجود داشت. وقتی آثار را نگاه می‌کردم، نمی‌دانستم از حیرت چه بگویم و همان‌جا گفتم در این مملکت به جای این همه تبلیغات بیهوده که می‌شود باید برای چنین هنرهایی سرمایهگذاری شود. اگر آن مجموعه را با نماینده هنری هر اثر در جاهای مختلف دنیا می‌فرستادند، آن وقت باور دنیا نسبت به ما تغییر می‌کرد». این هنرمند که در اکثر کشورهای جهان آثار خود را به نمایش گذاشته، در پایان صحبتش اشاره به کوششی بنیادی داشته و می‌گوید: «این کوشش می‌تواند در ابنیه‌های ما نیز صورت بگیرد. آن هم با وجود حرم علی‌بن موسی‌الرضا‌(ع) در مشهد مقدس. هنر، محصول توأمان دست و دل است و امیدوارم نسبت به هنر خوش‌نویسی نگاه گسترده‌تری داشته باشیم».

عاقلان نقطه پرگار وجودند
تجمع حاضرین کنار تابلوها لحظه به لحظه بیشتر می‌شود. علی طوسی ثانی از مدرسین انجمن خوش‌نویسان سبزوار و از چهره‌های هنرمند خطاطی در کنار تابلویی ایستاده است و در مورد آثار اسماعیلی مود می‌گوید: «آثار، بی نظیر است و کارها در نهایت ظرافت و زیبایی خلق شده. کپی در کارها دیده نمی‌شود و نوآوری وجود دارد. به نظرم اینجا یکی از نمایشگاه‌های موفق در شکسته‌نویسی است. این نمایشگاه، دامنه گسترده‌ای برای مخاطب ایجاد می‌کند. شاید در یک نگاه آثار شبیه به هم باشد ولی دقیق که نگاه می‌کنی هر اثری شکل خودش را دارد و تنوع بالایی مشاهده می‌شود. با اینکه در خط شکسته دست ما باز نیست، اما در اینجا ترکیبات متنوعی وجود دارد». عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی... رضا فردوسی چهره آشنای خطاطی در حال زمزمه این شعر روی تابلوی مقابلش است. با مهربانی و تواضع، چند کلامی در مورد نمایشگاه می‌گوید: «اسماعیلی مود یکی از بهترین خوش‌نویسان شکسته‌نویس معاصر است. در آثارش شیوه استاد گلستانه دیده می‌شود. خودش هم به این موضوع اظهار داشته است. ظرافت و دقت در اجرا که فقط زاییده پر کاری است در این آثار نمود دارد». فردوسی با اعتراف به اینکه آثار عیار بالایی دارند، ادامه می‌دهد: «روابط درونی و ریتم‌ قطعاتی که ریز کنار هم قرار می‌گیرند مثل سازهایی هستند که با انگشت دانه‌دانه چیده می‌شوند و صدایشان را می‌شنوی. یا کشیده‌هایی که مثل سمفونی چشم‌نواز است. استاد در خراسان و در رشته شکسته‌نویسی، سبقه بسیار زیادی دارد».

جای خالی مسئولین

نمایشگاه همه نقش است و حرف. فراز است و فرود. مخاطبین خط به خط جلوی می‌روند و لاف عشق در رقص دستان هنرمند با جوهر و قلم آنقدر زیبا است که همه را در حیرت می‌گذارد. حسین صالحی هنرمند برجسته مشهدی از خطوط صد در صد ایرانی در نمایشگاه "نوازش قلم" سخن می‌گوید: «در این نمایشگاه با خطوط صد در صد ایرانی مواجه هستیم. نخست خط تعلیق، نستعلیق و بعد شکسته از خطوط کاملا ایرانی هستند. عمر شکسته نسبت به دو خط دیگر جوانتر است‌. شکسته، رقص قلم است و بیشترین قابلیت فرم‌سازی از خط را دارد و گویی روحیه ایرانی با نستعلیق و شکسته سازگارتر است». این هنرمند، امیدوار است دردانه‌هایی مثل اسماعیل مود و دیگران که در خلوت خود در خراسان مشغول به نگارش هستند بیشتر دیده شوند و ادامه می‌دهد: «آیا نباید این همه آثار ناب بیشتر از این دیده شود؟ آیا نباید امروز در افتتاحیه نمایشگاه، در این مکان، مسئولی حضور داشته باشد و از این هنرمند تقدیر شود»؟ مرد با عصایش ایستاده است. زن گوشه‌ی‌ چادرش را به دست دخترکش سپرده و محو تماشای تابلوی مقابلش است. دوربین پسر روی قاب‌ها می‌رود و چیلیک چیلیک عکس می‌گیرد. دختر آرزویش را به دوستش می‌گوید که روزی خطاط بزرگی می‌شود. بعد سمت تابلویی می‌رود و با آن عکسی سلفی می‌گیرد و در این هیاهو، چه خوش نشسته خط روی دیوار که می‌گوید: «خیز تا بر کلک آن نقاش جان افشان کنیم/ کاین همه نقش عجب در گردش پرگار داشت».

گزارشگر: ریحانه بناءزاده


 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.