.

نگه‌‌داری از مجموعه‌ نفایس تاریخی شاهنامه در کتابخانه وزیری یزد

شاهنامه اثر حكيم ابوالقاسم فردوسي، يكي از بزرگ‌ترين حماسه‌هاي جهان، شاهكار حماسي زبان فارسي و حماسه ملي ايرانيان است.

1398/2/24 سه‌شنبه

فردوسي بزرگ‌ترین شاعر ايراني و يكي از حماسه‌سرایان نامدار جهان در طول تاريخ بشر است كه در اشعار خود از تاريخ ايران و اعتقادات و باورهاي كهن ايراني بهره‌‌ها جسته و اثري بزرگ با نام شاهنامه خلق كرده است.
فردوسي نه‌ تنها بزرگ‌ترین شاعر ايراني بلكه برترين چهره تاريخي ايران و به عبارتی يكي از سازندگان هويت تاريخي ايرانيان است و حماسه بزرگ و منظوم او يعني شاهنامه، شناسنامه فرهنگي و سند هويت ملي ماست.
شاهنامه‌ها همواره مورد توجه کاتبان قرار داشته و منجر به خلق آثار بسیار ارزشمند و نفیسی شده است.  امروزه شاهنامه‌های خطی و چاپ سنگی زینت بخش کتابخانه‌ها هستند‌ و مورد توجه محققان و اندیشمندان قرار دارند.
کتابخانه وزیری یزد به عنوان یکی از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های ایران که دارای مجموعه ارزشمندی از نسخ خطی و منحصر به فردی از آثار بزرگان دینی و اساطیری ایران و جهان است، شاهنامه‌های چاپ سنگی را در خود نگهداری می‌کند که برخی از آن در نوع خود منحصر به فرد است.
3 شاهنامه خطی به همراه 30 نسخه چاپ سنگی از شاهنامه و دیگر آثار فردوسی در مخازن این کتابخانه وجود دارد که نفیس ترین آن شاهنامه خطی متعلق به قرن سیزدهم هجری قمری است که به خط نستعلیق بسیار ممتاز در 279 برگ 29 سطری کتابت شده و توسط حجت الاسلام والمسلمین سید علي محمد وزيري وقف کتابخانه شده است.
نسخه نفیس دیگر در قرن یازدهم قمری به خط نستعلیق 29 سطری در 302 برگ کتابت و تمامی اوراق دارای جدول کشی به زر، زنگار، لاجورد و جدول داخل متن است که این اثر را جواد آقا ملکی به این کتابخانه اهدا کرده است.
‏شاهنامه مصور چاپ سنگی معروف به «شاهنامه امیر بهادری» یکی دیگر از این آثار نفیس کتابخانه است. این اثر توسط خوشنویس و استاد برجسته خط نستعلیق محمد حسین عمادالکتاب کتابت شده و با 49 تصویر توسط نقاشان مشهور دوره قاجار علي خان، محمد كاظم، حسين علي، مصورالملك  تصویر سازی شده و از سال‌های 1322 تا ۱۳۲۶ قمری در چاپخانه‌ آقا سیدمرتضی در 4 مجلد در قطع سلطانی با 6 ستون 33 سطری  در تهران منتشر شده است.
در بخش پایانی این شاهنامه، فرهنگ لغات قابل مشاهده است. نسخه دارای سرلوح و تصویرهایی از محمدعلي شاه در سر لوح، تصوير مظفر الدين شاه، مقبره فردوسي در طوس، تصوير حسين پاشاخان اميرجنگ سپهسالار اعظم وزير جنگ صورت كيومرث اول ملوك عجم، بر تخت نشستن جمشيد و پيدا كردن آلات جنگ، محضر خواستن ضحاك از مهتران و پاره كردن كاوه آهنگر محضر را، بر تخت نشستن فريدون و آگاهي يافتن مادرش از احوالات آن، كشته شدن ايرج بدست برادرانش، ميدان جنگ منوچهر و تور و كشته شدن تور بدست منوچهر، بر تخت نشتن منوچهر و آيين فريدون پيش نهادن و دیگر موضوعات شاهنامه ای است.
شاهنامه چاپ سنگی مصوری که به خط «اوليا سميع محمد ابراهيم شيرازي» مشهور به «آقا» در سال 1272 قمری در 4 مجلد در شهر بمبئی هند به چاپ رسیده است، از دیگر آثار این گنجینه است.
این شاهنامه دارای قطع رحلی بزرگ است و رقم(امضاء) کاتب آن در اثر به یادگار مانده و در انتهای نسخه فهرست سلاطین عجم وایام سلطنت ایشان، فرهنگ الفاظ نادره و اصطلاحات غریبه شاهنامه فردوسی نیز آمده است.
شاهنامه مصور کتابت شده توسط عبدالكريم طباطبايي و محمد بن عبدالله شيرازي، یکی دیگر از شاهنامه‌های مشهور چاپ هند این مجموعه است.
این اثر در  قطع رحلی به ابعاد 41×‎25 سانتی‌متر در چهار مجلد در سال 1275 قمری، در کارخانه آقا محمد صادق صاحب شيرازي در بمبئی منتشر شده است. فرهنگ الفاظ نادره و اصطلاحات غريبه شاهنامه در انتها و ديباچه در ابتدای این نسخه آمده است.
کتاب چاپ سنگی «یوسف و زلیخا»، از دیگر آثار منسوب به فردوسی است که توسط محمدحسین تاجر کاشانی به خط نستعلیق کتابت و در قطع رقعی مشتمل بر 167 صفحه در سال 1317 قمری در تهران چاپ شده است.
این نسخه مزین به تصویرهایی است که توسط تصویرگران چیره دست دوره قاجار تصویرسازی شده است.
نسخه چاپ سنگی رستم‌نامه نیز به عنوان یکی دیگر از آثار این گنجینه است. این نسخه مصور مشتمل بر 178 صفحه در قطع وزیری، سال 1341قمری در چاپخانه اقبال در تهران منتشر شده است.
گفتنی است گنجینه خطی کتابخانه وزیری یزد، یکی از کتابخانه‌های وقفی و ذیل مدیریت سازمان کتابخانه ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است که 507 نسخه خطی ادبی در آن نگهداری می‌شود. نسخه‌هایی که از طریق وقف، اهداء و خریداری گردآوری شده است.
این کتابخانه با داشتن 215 هزار جلد کتاب چاپی و خطی و بیش از 22 هزار عضو و هم‌چنین گنجینه مرقعات و آثار کهن، از افتخارات فرهنگ، دانش و هنر و معرف میراث مکتوب و غیرمکتوب شهر یزد است.
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.