.

مشهد در گذر از تاریخ؛

مدرسه خیرات خان؛ مدرسه ای از عهد صفوی

یکی از ویژگی های فرهنگی شهر مشهد مدارس علمیه بسیاری است که بسیاری از آن ها چند قرن قدمت دارند.

 1393/12/6 چهارشنبه
  
2015-02-25T12:09:13+03:30


عموم این مدارس در قرن 11 هجری قمری، که به عنوان قرن مدرسه سازی در شهر مشهد شناخته می شود، احداث شده اند. ما وجود مدارس علمیه شهرمان را به همت خیّران و واقفانی که در عهد صفوی در مشهد می زیستند، مدیون هستیم.
خیرات خان یکی از این خیّران است که در عهد صفوی می زیسته است. به همت این شخص، مدرسه ای به نام خود او (خیرات خان) احداث شد. این مدرسه که در ضلع شمالی بست پایین خیابان قرار داشت، اکنون جزئی از بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) محسوب می شود و در مجاورت مهمانسرای حضرت قرار دارد. البته مدرسه خیرات خان ضمن توسعه حرم تخریب و مجددا بازسازی شد و به عنوان بخشی از دانشگاه علوم اسلامی رضوی قرار گرفت.
بنا بر سردر مدرسه، ساخت این بنا در سال 1057 در عهد شاه عباس دوم به اتمام رسیده، در حالی که بانی مدرسه در قید حیات نبوده است!
در مورد بانی مدرسه یعنی خیرات خان، دو نظر متفاوت وجود دارد. برخی بر این گمان هستند که خیرات خان از دولت مردان گورکانی هند بوده که در سال 1043 به ایران و خراسان سفر کرده است. بعضی دیگر او را از رجال دربار قطب شاهان دکن می دانند که در بالای کوه قلعه کولنده در کنار یک مسجد کوچک در حیدرآباد دکن دفن است.
گرچه به یقین نمی دانیم شخصیت خیرات خان کدام یکی است، اما یادگار وی که مدرسه ای به مساحت 1500 متر در دو طبقه و با 79 حجره است، هر ساله طلاب بسیاری را به عرصه علوم دینی معرفی می کند.
بنای مدرسه خیرات خان دو ایوان در شمال و جنوب دارد که در اصلی در ایوان جنوبی قرار گرفته است. این مدرسه به سبک قدیمی خود بازسازی شده و حتی بر سردر مدرسه تاریخ قدیمی نسب شده است. تزینات مدرسه شامل کاشی کاری سر ایوان ها و حجره ها با پنجره های مشیک چوبی زیبا می شود.
در گذشته مدرسه خیرات خان از دو وجه دارای اهمیت بود؛ یکی وجود کتابخانه مهم با نسخ خطی ارزشمند و دیگری درآمد بسیار موقوفات مدرسه.
از مدرسان سابق مدرسه می توان به ادیب نبشابوری دوم و تائب و یزدی اشاره کرد.

از مجموعه دانشنامه جامع مشهد


 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.