.

قنات‌ها دوباره نفس می‌کشند

از گذشته قنات‌ها یکی از قدیمی‌ترین و اقتصادي‌ترین روش‌هاي استخراج آب بوده و همواره در ساخت سکونت‌گاه‌ها و در نتیجه پیدایش تمدن‌هاي بشري نقشی اساسی داشته اند. در حال حاضر نیز به دلایل مختلف در بعضی از نقاط ایران هنوز استفاده از قنات بهترین روش بهره‌برداری از آب به شمار می‌آید.

1397/4/23 شنبه

اما این شاهکار مهندسی در حال حاضر به دلایل مختلفی در حال خشکیدن است و عوامل انسانی و طبیعی همچون کمبود بارندگی و خشکسالی، بهره‌برداری بیش از حد از سفره‌های زیرزمینی، حفر چاه‌های عمیق، وقوع زلزله و لایروبی نکردن قنات‌ها همگی نقش مخربی در خشک و بایر شدن آن‌ها داشته ‌است.
از آنجایی که آب نقش مهمی در توسعه اقتصاد کشور دارد و در حال حاضر کشور ما با مشکل کم آبی روبه‌رو است، نیازمند سیاست جدیدی برای بازسازی و افزایش بهره‌وری این دستاورد بشری هستیم. با توجه به اینکه سه استان‌ خراسان شمالی، رضوی و جنوبی در منطقه خشک و نیمه خشک واقع شده و میانگین سالانه بارش باران در این استان‌ها بین ۸۹ تا 260 میلی متر است، می‌طلبد تا راهکاری برای افزایش استحصال و بهره‌وری آب اندیشیده شود.
در این رابطه اقدامات خوبی از سوی آستان قدس رضوی صورت گرفته و با احیای قنات‌ها و بهبود روش‌های آبیاری در مناطق کم آب، جانی دوباره‌ به اشتغال و تولید محصولات کشاورزی در روستاها بخشیده‌اند. احیای 40 قنات در استان خراسان شمالی، مرمت و احیای 110 قنات در خراسان رضوی، احیای 70 قنات در خراسان جنوبی تنها بخشی از اقدامات و طرح‌های آستان قدس رضوی به منظور تأمین زیرساخت‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی در مناطق محروم به شمار می‌آید.

قنات «قره گل»
قنات روستای «قره گل» از توابع بخش سرولایت نیشابور از جمله این قنا‌ت¬هاست که با همت مردم، آستان قدس رضوی و بسیج سازندگی دوباره احیا شده و قرار است تا در آینده قنات‌های سایر روستاهای محروم نیز لایروبی شود.
به گفته مسئولان و رمردمی که در این روستا سکونت دارند، خشکسالی آب قنات‌ها را کم کرده و مردم آب شرب و بهداشتی خود را به سختی تهیه می‌کنند و تنها امیدشان برای رفع تشنگی رسیدن تانکرهای آب سیار است.
مرادی از ساکنان این روستا می‌گوید: در اثر بارندگی و جاری شدن سیل، بخشی از این قنات ریزش کرد و گل و لای زیاد مسیر آب این قنات را مسدود کرد و بعد از آن قنات آبدهی خود را از دست داد، اما خوشبختانه با احیای این قنات بیش از 80 خانوار ساکن این روستا از نعمت آب برخوردار خواهند ‎شد.
ذاکری؛ یکی دیگر از اهالی نیز آب این قنات را تنها امید اهالی این روستا می‌داند و اظهار می‌دارد: آب دام‌ها و کشاورزی روستائیان از این قنات تأمین می‌شود. در واقع آب که باشد آبادانی نیز هست و وقتی آب قطع شود، چرخه زندگی با مشکل مواجه می‌شود و مردم مجبور می‌شوند‌ به سایر نقاط کشور کوچ کنند.
صادقی که حدود 2 ماه است کار لایروبی قنات قره گل را آغاز کرده، ‌می‌گوید: این قنات 11 کیلومتر طول دارد و دارای 120 چاه است که با لایروبی در 8 چاه 10 تا 15 درصد آب افزایش یافته است.

افزایش فرصت‌های شغلی
قنات‌ها در گذشته آب را از سرچشمه کوه‌ها به زمین‌های کشاورزی می‌رساندند و با پیدایش چاه‌های آب و استخراج بی‌رویه از آن‌ها، منابع آب‌های زیر زمینی دچار بحران جدی شده است. در سال‌های اخیر بی‌توجهی‌های زیادی به اقتصاد کشاورزی شده و همین امر موجب شده تا بخش زیادی از روستاییان به جای اشتغال در بخش کشاورزی برای کار به شهرها مهاجرت کنند و امروز نتیجه‌اش گسترش معضل حاشیه‌نشینی شده است.

گزارشگر: اکرم صاحب علم
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
مطالب مرتبط
واکاوی تعالیم رضوی با موقوفه «ابراهیم محی‌الدینی راوری»
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.