صحیفه سجادیه؛ انتخاب سِلاح دعا و مناجات به‌عنوان شیوه‌ای مناسب در عرصه جهاد و مقاومت

زندگی چهارمین اختر آسمان امامت و ولایت حضرت زین‌العابدین (ع) با حوادث بسیار حساس و مهمی همراه بود به‌ویژه دوره سی و پنج‌ساله امامت ایشان که خود نمونه‌ای متعالی از مبارزات حضرت است.

همراهی حضرت سجاد (ع) در واقعه کربلا را می‌توان اولین تجلی چشمگیر در صحنه مبارزات به شمار آورد و مخصوصاً بعد از حادثه خونین کربلا که حضور بابرکت ایشان همه راه‌ها را برای بیان حقایق مسدود کرد، وی با زبان دعا به ارشاد بشر پرداخت و تا ابد به جوامع انسانی رهنمود‌های ارزنده‌ای ارائه داد؛ در حقیقت، شخصیت امام زین‌العابدین (ع) به‌عنوان نمونه‌ای متعالی از مبارزه علیه حکومت اموی مطرح است.

اهل‌بیت امام حسین (ع)، گر چه اسیر شدند، اما هیچ‌گاه ذلیل نشدند، آنان باعزت ایمانی و شهامت علوی، از خون شهیدان به‌خوبی پاسداری کردند و به‌رغم خفقان حاکم بر جامعه، دفاعیه الهی و دشمن‌شکن خود را، حتی در درون کاخ‌های ستمگران، قرائت کردند.

زمانی که امام زین‌العابدین (ع) وارد کوفه شد، خطبه‌ای بلیغ ایراد فرمود که پشیمانی سراپای وجود کوفیان را فراگرفت.

دومین محور مبارزات امام زین‌العابدین (ع)، سخنان آن بزرگوار پیرامون ظلم‌ستیزی است. اگر به نیایش‌های آن بزرگوار فکر کنیم، به‌خوبی می‌فهمیم که چگونه باید از ستمگران بیزاری بجویم و به یاری مظلومان بشتابیم و در این راه، حرکت خود را بر اساس امامت امامان راستین قرار دهد.

صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای از ادعیه امام سجاد (ع) است که تنها شامل رازونیاز و بیان حاجت در پیشگاه خداوند متعال نیست، بلکه دریای بیکرانی از علوم و معارف اسلامی است که طی آن مسائل عقیدتی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و پاره‌ای از قوانین طبیعی و احکام شرعی در قالب دعا مطرح شده است که بیانگر کمال معرفت و ایمان عمیق امام چهارم نسبت به خدای متعال است.

این صحیفه، باب مناظرات تازه‌ای را با پروردگار به روی انسان می‌گشاید؛ بیشتر دعا‌های صحیفه، برنامه‌هایی برای اخلاق و کمالات روحی وضع کرده است که بدان وسیله مقام انسانی بالا می‌رود و آدمی ارتقا پیدا می‌کند. این کتاب از بهترین رصد‌های روحی و اخلاقی در تفکر اسلامی به شمار می‌آید و دارویی شفابخش برای نفوس سرگردان و سرچشمه‌ای گوارا برای تشنگان زهد و اخلاص است، دعایی که معراج مؤمن و وسیلة قرب الهی است.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمد جواد تقوی، پژوهشگر حوزه قرآن و حدیث