حضرت عباس (ع)، الگویی برای یاران حقیقی امام‌زمان (عج)

حضرت عباس (ع) در چهارمین روز شعبان سال ۲۶ هجری متولد شد، امام علی (ع) نام او را عباس گذاشت که نشانه صلابت و هیبت است. ایشان تربیت یافته امام علی (ع) و‌ام البنین (س) و تحت حمایت تربیتی برادرانی نظیر امام حسن (ع) و امام حسین (ع) پرورش است و از نظر اخلاقی، معرفتی و نظامی به درجه‌ای والا رسید.

ابوالفضل‌العباس (ع) به دلیل قامت رشید، نیروی بدنی قوی و چهره زیبا به «قمر بنی‌هاشم» معروف شد و علاوه بر قدرت جسمانی، از نظر علمی و اخلاقی نیز در زمره شخصیت‌های برجسته تاریخ اسلام قرار داشت و به تقوا، بصیرت و اخلاص شهرت یافته بود و شخصیتشان از نظر معنوی، علمی و اخلاقی یک الگوی کم‌نظیر محسوب می‌شود.

تربیت حضرت ابوالفضل‌العباس (ع)، تنها محدود به آموزه‌های اخلاقی و عرفانی نبود، بلکه امام علی (ع)، حضرت عباس (ع) را در عرصه آمادگی جسمانی و نظامی هم به‌دقت پرورش داد.

درواقع حضرت عباس بن علی (ع) عصاره تربیت علوی و آیینه وفاداری، بصیرت و حماسه است. نه‌فقط نماد شجاعت و رشادت، بلکه الگویی کامل برای هر کسی است که می‌خواهد دین‌داری را در بستر عقل، اخلاق و حماسه تجربه کند. او یک قهرمان نظامی و آموزگار ابدی در مکتب اسلام و تبعیت از ولایت است.

حضرت عباس (ع) به دلیل مهارت‌های جنگی و توانمندی نظامی، به‌عنوان پرچم‌دار سپاه امام حسین (ع) انتخاب شد و انتخاب وی به این مقام نشان از اعتماد کامل امام به قدرت و وفاداری ایشان داشت.

یکی از بارزترین جلوه‌های شجاعت، استقامت و مقاومت حضرت عباس (ع)، دفاع از حریم ولایت بود. در طول مسیر کربلا، ایشان همچون سدی مستحکم در برابر دشمنان ایستاد و اجازه نداد آسیبی به کاروان امام حسین (ع) برسد که این امر نشان‌دهنده بصیرت و ایمان والای آن حضرت به امامت و حقیقت بود، ایستادگی ایشان در برابر تطمیع‌ها و تهدید‌های دشمنان نیز نشان‌دهنده وفاداری بی‌نظیر ایشان به آرمان‌های اهل‌بیت (ع) است.

حضرت ابوالفضل‌العباس (ع) نمونه کامل شجاعت، وفاداری و ایثار و مقاومت در تاریخ اسلام است؛ ایشان نه‌تنها یک فرمانده نظامی، بلکه نمادی از عشق به ولایت و حقیقت بود. رشادت‌های ایشان در کربلا و عاشورا، الگویی برای همه آزادگان جهان محسوب می‌شود.

در کنار ایثار، حضرت عباس (ع) نماد مقاومت هدفمند و عقلانی است. مقاومت در منطق عاشورا، به معنای خشونت‌طلبی یا ایستادگی بی‌هدف نیست. مقاومت حضرت از ایمان، شناخت دشمن و وفاداری به امام‌زمانش، سرچشمه می‌گرفت.

حضرت عباس (ع) در اوج قدرت، متواضع بود؛ در نهایت شجاعت، مؤدب و در سخت‌ترین لحظات، وفادار. ادب او در برابر امام حسین (ع)، یکی از درخشان‌ترین جلوه‌های شخصیتش است.

تردیدی نیست که حیات اهل‌بیت (ع) و فرزندان آنان منبعی غنی برای الگوگیری در ساحت‌های مختلف اخلاقی، معرفتی و حماسی است. اما در این میان، حضرت عباس (ع) نمونه بارزی از تلاقی دو عنصر برجسته در مکتب اهل‌بیت یعنی حماسه و عرفان است.

حضرت ابوالفضل‌العباس (ع) همچنین مظهر مسئولیت‌پذیری اجتماعی است. مأموریت او در روز عاشورا، صرفاً جنگیدن نبود؛ رساندن آب به خیمه‌ها و کاستن از رنج کودکان، بخش اصلی وظیفه او را تشکیل می‌داد. این نگاه، قهرمانی عباس (ع) را از یک قهرمان فردی به یک الگوی تمدنی تبدیل می‌کند. او نشان داد که قهرمان واقعی، کسی است که درد دیگران را بر آسایش خود مقدم بدارد و میدان نبرد را به عرصه خدمت تبدیل کند.

اگر می‌خواهیم در زندگی خودمان حضرت عباس بن علی (ع) را الگو قرار بدهیم، باید بدانیم که ایشان ضمن ایمان، خالص به خدای متعال، به‌شدت پیرو امام و ولی‌امر خود بود.

این نکته مهمی است که اگر امروز در مبارزه با صهیونیسم و استکبار جهانی غربی و آمریکا، به آن دقت داشته باشیم و در هر برهه‌ای از زندگی و در هر شرایطی از ولی‌امر مسلمین پیروی بی‌چون‌وچرا داشته باشیم، می‌توانیم بگوییم از حضرت عباس بن علی (ع) الگو گرفته‌ایم.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر صادق گلزاده - رئیس مجمع نمایندگان طلاب و فضلای خراسان بزرگ و استاد حوزه و دانشگاه