بازچرخانی و مدیریت تقاضا، تنها مسير عبور از بحران آب

در سومین نشست تخصصی پیش‌رویداد دعوت ۳ که با موضوع بحران آب و توسعه پایدار، در شرکت صنایع پیشرفته رضوی برگزار شد، عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با تاکید بر خطر قریب‌الوقوع تنش آبی در کشور، گفت: ایران در مسیر بحرانی قرار گرفته و تنها راه خروج، اصلاح الگوی مصرف و بازچرخانی آب، است.

به گزارش آستان نیوز، دکتر بهنام باریک‌بین، ضمن ارائه تصویری کلی از وضعیت منابع آبی کشور، گفت: ایران بیش از ۸۳ درصد منابع آب تجدیدپذیر خود را مصرف می‌کند، در حالی‌که استاندارد جهانی برای جلوگیری از فشار بر منابع، حدود ۴۰ درصد است.
این وضعیت، ما را در مرز تنش آبی قرار داده و نیازمند تغییر ساختاری در مدیریت مصرف، هستیم.
وی با اشاره به افت محسوس بارش‌ها، خاطرنشان کرد: محدودیت ذاتی منابع، رشد بی‌رویه جمعیت و بخش‌های صنعت و کشاورزی، تغییر اقلیم و ضعف زیرساخت‌ها، همه منجر به ایجاد شرایط اضطراری در بخش آب، شده است.
عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: راه‌حل نجات کشور در این بحران، حرکت از رویکرد تامین محوری به مدل مدیریت تقاضا محور است؛ که شامل توسعه کشت گلخانه‌ای، فناوری‌های هوشمند در مدیریت آب، اصلاح الگوی مصرف و تمرکز روی بازچرخانی پساب صنعتی و شهری، می‌شود.
وی تاکید کرد: اگر به‌هم ‌پیوستگی میان اقتصاد، اجتماع و محیط زیست در چارچوب توسعه پایدار تقویت نشود، چشم‌انداز منابع آب کشور، برای آینده، تیره خواهد بود.
باریک ‌بین با بیان اینکه، بدون همکاری همه جانبه دولت، بخش خصوصی و مردم، عبور از بحران آب ممکن نخواهد بود، افزود: مدیریت پایدار منابع آب، نیازمند سیاست‌گذاری های هوشمندانه آموزش عمومی و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین است تا بتوانیم از این بحران عبور کنیم و آینده‌ای بهتر، برای نسل‌های بعدی، رقم بزنیم.

تجربه موفق صنایع در بازچرخانی پساب

در این نشست همچنین، یکی از فعالان در حوزه طراحی و ساخت فرآیندهای تصفیه و بازچرخانی آب، با اشاره به محدودیت منابع آبی در کشور، تاکید کرد: استفاده از پساب و آب نمک‌زدایی‌شده در صنعت، راهبردی غیرقابل چشم‌پوشی، برای عبور از بحران آب است.
دکتر محمدمهدی یزدی، گفت: طبق برنامه هفتم توسعه، صنایع دیگر مجاز به استفاده از آب‌های متعارف نیستند و باید از پساب یا آب شیرین‌شده دریا، استفاده کنند.
وی با ارائه تجربیات موفق در پروژه‌هایی مانند کارخانه کاغذ سبز خوزستان و ایران‌خودرو خراسان، افزود: در پروژه کاغذ، پسابی با دبی ۲۵۰۰ متر مکعب در ساعت و آلودگی بسیار بالا، با استفاده از فناوری‌های پیشرفته، تصفیه و بازچرخانی می‌شود.
این متخصص، در طراحی و اجرای فرآیندهای تصفیه و بازچرخانی آب، با اشاره به ویژگی‌های منحصربه‌فرد این طرح، از جمله تولید برق از گاز خروجی تصفیه‌خانه، گفت: این پروژه ۷۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری داشته و با مشارکت شرکت‌های خارجی و داخلی، در حال اجراست.
وی همچنین از طراحی تصفیه‌خانه جدید ایران‌خودرو خراسان برای بازچرخانی کامل فاضلاب صنعتی خبر داد و خاطرنشان کرد: این پروژه‌ها نشان می‌دهند صنعت می‌تواند در خط مقدم مقابله با بحران آب قرار بگیرد.

پساب صنعتی، طلای خاکستری صنایع آینده ایران
دیگر طراح فرآیندهای تصفیه و بازچرخانی آب در این نشست هم ،با تاکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری در بازار پساب صنعتی، گفت: تنش آبی کشور، صنایع را ناگزیر کرده که به سمت استفاده از فاضلاب تصفیه‌شده حرکت کنند؛ بازاری نوظهور که با حمایت قانونی، آینده‌ای مطمئن برای سرمایه‌گذاران، رقم خواهد زد.
مهرداد ملک شاهی، با اشاره به بحران شدید منابع آبی در کشور، اظهار کرد: در سال‌های اخیر، دمای هوا افزایش و بارش‌ها کاهش یافته و ایران اکنون وارد مرحله تنش آبی فوق بحرانی، شده است.
وی، با اشاره به بند «ب» ماده ۳۹ برنامه هفتم توسعه،بیان کرد: از سال ۱۴۰۳، تمامی صنایع پرمصرف، موظف به جایگزینی منابع آبی زیرزمینی با پساب شهری، خواهند بود.
این طراحِ فرآیندهای تصفیه آب و فاضلاب افزود: این الزام قانونی، فرصت طلایی برای سرمایه‌گذاری در حوزه تصفیه و بازچرخانی پساب، ایجاد کرده است.
وی، تصریح کرد: نرخ واقعی آب به ‌زودی افزایش می‌یابد و پساب صنعتی به گزینه‌ای اقتصادی، در دسترس و پایدار برای صنایع،تبدیل می‌شود.
ملک شاهی، تجربه موفق استان‌هایی مانند اصفهان در بازچرخانی پساب را الگویی ملی دانست و گفت: اکنون بیش از ۵ میلیون متر مکعب نیاز صنعتی کشور به پساب تخمین زده می‌شود که با سرمایه‌گذاری مناسب، قابل تامین است.