زن در آینه شیءانگاری؛ نگاهی به افول اخلاقی غرب و تلاش آمریکا برای بازگرداندن عفاف

به گزارش آستان نیوز، دکتر جمیله هاشم نیا، پژوهشگر علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در نشست تخصصی «ابعاد پنهان افول آمریکا؛ جایگاه زن میان انسانیت و شیءانگاری» که، در دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد، با ارائه آمارها و مستندات تاریخی، به تحلیل بهره‌برداری‌های رسانه‌ای از زنان در غرب، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن و تعریف علمی پدیده «شیءانگاری»، پرداخت. 
وی در ابتدای سخنان خود، به تأثیر عمیق رسانه‌ها در سوق‌دادن زنان به سمت پذیرش استانداردهای غیرواقعی زیبایی و کسب تأیید مردان اشاره کرد و این روند را «اسارت ذهنی زن»، توصیف نمود.
این استاد دانشگاه، با استناد به تاریخ‌تمدن «ویل دورانت» یادآور شد که زنان اروپایی پیش از رنسانس لباس‌هایی کاملاً پوشیده داشتند؛ اما پس از آن، نگرش شیءانگاری زن به‌تدریج، رواج یافت.

سیر افول اخلاقی غرب از دهه ۵۰ تاکنون

این پژوهشگر، با ارجاع به کتاب «دختران به عفاف روی می‌آورند»، نوشته وندی شیلت از آمریکا، سیر افول اخلاقی در غرب را تشریح کرد و گفت: در دهه ۱۹۵۰، کسی اجازه نداشت به بی‌بندوباری خود اعتراف کند؛ اما در دهه‌های بعد، افراد باوجود اعتراف اما جرأتی برای بیان بی‌فایده‌بودن روابط آزاد برای خود و دیگران نداشتند که این خود، نمایانگر سیر افول اخلاقی در غرب است.
دکترهاشم نیا در ادامه، بیان کرد: غرب به علت پیامدهای اقتصادی و پرهزینه ناشی از شیوع بی‌بندوباری در قالب تولد نوزادان فراوان و بدون سرپرست پدر حاصل از روابط نامشروع، سقط‌جنین، بیماری‌های مقاربتی و مانند آن، به دنبال تصویب قوانینی با گرایش به عفاف و حجاب رفته و هر سال بودجهٔ بیشتری برای آن، تخصیص داده است.

تلاش کنگره آمریکا برای بازگشت به عفاف
وی، تصریح کرد: دولت آمریکا در واکنش به بحران‌های ناشی از ابتذال، قوانین مرتبط با عفاف را در دهه ۸۰ میلادی به تصویب رساند و در سال‌های بعد با افزایش کمک‌های مالی برای ترویج عفاف، سعی در کنترل پیامدهای منفی اخلاقی، کرده است.
دکتر هاشم نیا، مفهوم «شیءانگاری» (Objectification) زنان در جوامع را به‌عنوان علت اصلی بسیاری از مشکلات اجتماعی معرفی کرد و این پدیده را انکار شخصیت انسانی زن و تبدیل‌شدن انسان به شیء دانست و آن را به دو بُعد «خودشیء‌انگاری در زنان» و «شیءانگاری جنسی زن»، تقسیم کرد. 
وی خود شیءانگاری در زنان را محصول عدم خودشناسی حقیقی آنان و به دنبال آن نهادینه‌سازی نگاه شی‌ء انگار جامعه نسبت به خودشان، دانست.
وی در پایان، تأکید کرد: با تمرکز جامعه بر «بدن» زن و در نتیجه شیءانگاری او که غالباً به دنبال استفاده او از پوشش‌های بدن‌نما و جلب‌توجه‌کننده اتفاق می‌افتد، تمام ابعاد انسانی و شخصیت زن نادیده گرفته می‌شود و این در واقع، پدیده‌ای است که زن را در نقش قربانی این فرهنگ شی‌ءوارگی، قرار داده است.