دوره آموزشی «روایت‌گری در موزه» در حرم مطهر رضوی برگزار شد

به گزارش آستان‌نیوز، این دوره، پنج‌شنبه، ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴، با حضور مهدی قیصری‌نیک، معاون موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و جمعی از مدیران و کارشناسان این سازمان، با تدریس اعظم صفی‌پور، دکترای پژوهش هنر از دانشگاه تربیت‌مدرس، در تالار نگارخانه موزه رضوی، برپا شد.

اعظم صفی‌پور، در دوره روایت‌گری در موزه، اظهار کرد: در سال ۲۰۰۷ میلادی، میراث ناملموس در موزه‌داری مورد توجه شورای بین‌المللی موزه‌ها قرار گرفت و تعریف موزه تغییر کرد و حوزه میراث ناملموس نیز در کنار میراث ملموس، مورد توجه قرار گرفت.

مدرس دوره، افزود: به‌این‌ترتیب، بحث چگونگی معرفی آثار ناملموس همچون آداب زیارت که یک بحث مفهومی است، در موزه‌ها مطرح شده و روایت و قصه نیز در معرفی آثار موزه، مورد توجه قرار گرفته است.

وی، گفت: در واقع، اگر قرار است اثری در موزه معرفی شود، موزه‌داران باید روایت پشت آن اثر را بدانند. این امر، مقدمه‌ای برای جذب مخاطب در موزه شده و هدف اصلی موزه‌داران که آموزش به بازدیدکنندگان است، به بهترین شکل، به نتیجه می‌رسد.

وی بیان کرد: موزه‌ها، صرفاً محل نمایش اشیاء نیستند. مخاطب امروزی نیز به‌دنبال معنا و تجربه است. دراین‌میان، روایت، پلی میان شیء، تاریخ و مخاطب است که بدون آن، درواقع شیء خاموش می‌ماند.

معرفی نظریه‌های مرتبط با روایتگری

صفی‌پور در ادامه با اشاره به تفاوت روایت و داستان، به بیان برخی از نظریه‌های صاحب‌نظران و روانشناسان و ارتباط آنها با حوزه موزه داری و بحث روایت‌گری در موزه، پرداخت.

وی با تأکید بر نظریه چندصدایی و گفت‌وگویی بودن روایت «میخائیل باختین» گفت: نباید در ارائه روایت آثار موزه، یک اثر فقط پررنگ شود بلکه باید صدای سایر آثار نیز شنیده شود؛ چراکه ممکن است آثار دیگر مورد توجه مخاطبان ما، قرار گیرد.

این مدرس، افزود: همچنین راهنمایان باید با مخاطبان موزه، گفت‌و‌گو کنند. به‌واسطه گفت‌و‌گو، هم موزه‌داران و هم مخاطبان، نکاتی را از یکدیگر، فرا می‌گیرند. به عبارت دیگر، باید اجازه داد تا مخاطبان موزه در خلق یک قصه مشترک، سهیم شوند.

وی با ذکر نظریاتی از دیگر صاحب‌نظران از جمله الگوی یادگیری زمینه‌ای یاد کرد و ادامه داد: همچنین طراحی روایت آثار موزه باید متناسب با تنوع مخاطبان، انجام و به فضای فیزیکی نیز به‌عنوان بخشی از روایت، باید توجه شود.

صفی‌پور گفت: به‌طور مثال، روایتگری در موزه به این امر بستگی دارد که فرد مخاطب، با همراهی اعضای خانواده، دوستان، هم‌کلاسی‌ها و یا سایر گروه‌ها، از موزه بازدید می‌کند. گروه سنی مخاطب؛ کودک یا بزرگسال و حتی رنگ فضای موزه و چیدمان آثار نیز اهمیت دارد.

وی با اشاره به اهمیت کهن‌الگو‌های معنوی در معرفی میراث فرهنگی کشور، اضافه کرد: در ارائه روایت می‌توان از روش‌های مختلف همچون نمایش خلاق مشارکتی، تعاملی، مباحثه و... نیز استفاده کرد.

این پژوهشگر با تأکید بر نظریه هوش‌های چندگانه «هوارد گاردنر» و نظریه یادگیری اکتشافی «جروم برونر»، عنوان کرد: متناسب با انواع هوش می‌توان روایت متفاوتی را به مخاطب ارائه داد. همچنین در روایتگری در موزه، باید مخاطب را کمک کرد تا خودش بتواند نتیجه را، کشف کند.

وی در پایان، مطالبی با محوریت عناصر کلیدی طراحی روایت مؤثر نظیر تأثیر صدای راهنمای موزه در مخاطبان و همچنین ضرورت بهره‌گیری از خلاقیت شخصی در ارائه روایت آثار در موزه، بیان کرد و به پرسش‌های حاضران نیز، پاسخ داد.