امام سجاد (ع) جهادگر تبیین قیام عاشورا

حضرت زین العابدین امام سجاد (ع) در پنجم شعبان سال ۳۸ هجری در منزل امام حسین (ع) و حضرت شهربانو متولد شد؛ امام حسین (ع) به جهت علاقه‌ای که به امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) داشت و به‌خاطر مقابله با تبلیغات سوء بنی‌امیه که نام امام علی (ع) را به زشتی می‌بردند، نام این فرزندش را هم علی گذاشت.

امام سجاد (ع) پس‌از واقعه عاشورا به مدت ۳۴ سال بر جامعه امامت و ولایت داشت و در آن مدت با حاکمانی همچون یزید، عبدالله بن زبیر، مروان‌بن‌حکم، عبدالملک‌بن‌مروان و ولیدبن‌عبدالملک مواجه بود. در آن زمان امکان تلاش سیاسی و فرهنگی برای آن حضرت فراهم نبود، اما درعین‌حال اقدامات ارزنده‌ای را در حوزه‌های مختلف انجام دادند.

از مهم‌ترین اقدامات ارزنده ایشان در دوران امامت می‌توان به تبیین واقعه عاشورا و خنثی سازی تبلیغات بنی‌امیه اشاره کرد. بنی‌امیه تلاش کرد با تبلیغات دروغین و شایعات گسترده، امام حسین (ع) را تحریف کرده و ایشان را متهم به عدم پیروی از اسلام و سنت پیامبر (ص) نماید و همین شایعات سبب فریب بسیاری از مردم شد.

اگر خطبه‌های روشنگرانه آن حضرت در کوفه، شام و مدینه نبود؛ خون‌های مطهر شهدای کربلا هدر می‌رفت و آن حماسه تحریف می‌شد و اثر بیدارگری خود را از دست می‌داد.

اگر ما حوادث مهم زمان خود را مانند جنگ ۱۲ روزه و فتنه‌ی آمریکایی اخیر روایت نکنیم، قطعا روایت دشمن غلبه پیدا خواهد کرد و این حوادث منشا تحول و عبرت مردم نخواهد شد.

دومین اقدام ارزنده ایشان تربیت نیرو و شاگرد بود. دوران امام سجاد (ع) مانند شرایط زمانی امام باقر و امام صادق (ع) نبود که کرسی درس داشته باشند و بتوانند در مجامع عمومی فعالیت تبلیغی کنند بلکه آن حضرت غلامان و خادمانی را برای یک‌سال به خدمت می‌گرفتند و پس‌از تعلیم و تربیت در مناسبت‌های مختلف مانند ماه رمضان و عید فطر آنها را آزاد می‌کردند تا مبلّغ دین اسلام و فرهنگ اهل‌بیت (ع) باشند.

یکی دیگر از اقدامات آن حضرت در دوران امامت، رسیدگی به مشکلات مسلمانان بود. امام باقر (ع) می‌فرمایند: پدرم امام سجاد (ع) صد خانواده را در مدینه تحت پوشش قرار داده بود و به آنها رسیدگی می‌کرد.

امروز جامعه ما با توجه به مشکلات معیشتی و اقتصادی نیاز به مواسات و همدلی دارد که شایسته است در چنین شرایطی اقتدا به سیره امام سجاد (ع) نماییم.

چهارمین اقدام ارزشمند امام سجاد (ره) استفاده از راهبرد دعا برای نشر معارف اسلامی و ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی بود. شرایط سیاسی آن زمان اقتضا می‌کرد که امام از راهبرد و قالب دعا استفاده کند. دعا‌های آن حضرت در قالب صحیفه سجادیه که مشمول ۵۴ دعاست یکی از بهترین میراث‌های فاخر و ماندگار آن حضرت برای جامعه امروزی ماست. طنطاوی از دانشمندان اهل‌سنت می‌گوید: مسلمان‌ها در توحید مدیون علی‌ابن‌ابیطالب (ع) و در دعا و مناجات مدیون علی‌بن‌الحسین (ع) هستند.

استفاده از زبان دعا در کنار سخنرانی، موعظه و تبلیغات رسانه‌ای یکی از بهترین روش‌های انتقال معارف اسلامی است که ما این روش را مرهون حضرت امام زین‌العابدین (ع) هستیم.

امام به زبان دعا، انگیزه‌های یک زندگی اسلامی توام با وحدت و امنیت را در ذهن مردم بیدار و زنده می‌کند و مسیر درست هدایت را به مردم زمان خود نشان می‌دهد و در این قالب به جنگ دشمن و مقابله با تهاجم فرهنگی بنی امیه می‌رود و در قالب دعا موضوعات بسیار مهمی را مانند وحدت، ایستادگی در برابر دشمنان اسلام، حمایت از مرزبانان، ظلم ستیزی و عدم ظلم پذیری را به مردم منتقل می‌کند.

محمد نژادمحمد، معاون فرهنگی زیارتگاه شهید آیت الله مدرس (ره)