تجلی مجاهدت برای هدایت از خاتم‌الانبیاء تا خاتم‌الاوصیاء، با نقوش مینیاتوری

در همین راستا، دیوارنگاره فاخر و هنری «پرچم هدایت» به قلم هنرمند خوشنویس و کتیبه‌نگار برجسته، استاد امیر تدین، به‌صورت اجرای زنده، خلق و در معرض دید زائران بارگاه منور رضوی قرار گرفته است.

اثری که با پیوند هنر اصیل ایرانی ـ اسلامی و معارف ناب اهل‌بیت (ع)، پیام هدایت، امید و انتظار را در فضای معنوی حرم مطهر به تصویر کشیده است.

دراین باره، خبرنگار آستان‌نیوز گفت‌وگویی تفصیلی با استاد تدین، خالق این اثر هنری انجام داده که در ادامه می‌خوانید:

استاد لطفاً در ابتدا درباره پیشینه فعالیت‌های هنری‌تان، به‌ویژه در حوزه خوشنویسی و طراحی آثار مذهبی توضیح دهید.

متولد سال ۶۲ هستم و از سال ۷۶ وارد انجمن خوشنویسان شده و فعالیتم را در زمینه کتیبه‌نگاری آغاز کردم. پس از آن، در رشته گرافیک وارد دانشگاه شدم و با اخذ مدرک کارشناسی گرافیک، سعی کردم با یک رویکرد نوین و گرافیکی به کتیبه‌ها و فضای سنتی این هنر نگاه کنم. کار اصلی من پس از گذر از فضا‌های مختلف هنری و گرافیکی مانند گرافیک رایانه، گرافیک محیطی، طراحی و اجرای نمایشگاه‌های مفهومی و...، به حوزه اصلی کتیبه‌نگاری معطوف شد، یعنی کار برای هیئات، طراحی روی پارچه و کتیبه‌سازی با الهام از پیشینه‌ای که در معماری، کتابت، ظروف و پارچه‌های تاریخی وجود دارد.

ایده اجرای زنده دیوارنگاره در صحن پیامبر اعظم (ص) چگونه شکل گرفت و چه انگیزه‌ای پشت این کار بود؟

اولین دیوارنگاره‌ای که به صورت اجرای زنده در حرم مطهر شکل گرفت، سال گذشته و در ایام ماه مبارک رمضان منتهی به روز قدس بود.

دوستان بنده که سوابق کار‌های اجرای زنده‌ام در عتبات عالیات در نجف و کربلای معلی را دیده بودند، پیشنهاد دادند که این کار در حرم حضرت رضا (ع) نیز، به صورت تعاملی، اجرا شود.

این کتیبه در ابعاد ۳۳ در ۳ متر و باعنوان «مبارزه دائمی خستگی‌ناپذیر» از جمله معروف مقام‌معظم‌رهبری درباره حضرت رضا (ع) کار شد.

آن تجربه موفق، بازخورد بسیار خوبی از سوی زائران، مخاطبان و مسئولین داشت و در واقع فتح بابی شد که پس از آن اساتیدی، چون استاد قافله‌باشی در محرم و استاد سهرابی در ایام فاطمیه نیز کتیبه‌هایی را، اجرا کردند.

دومین تجربه من در حرم مطهر رضوی، مربوط به دهه کرامت با عنوان «ایران امام رضا (ع)» بود که حاوی اسامی و القاب حضرت رضا (ع) به سبکِ کتیبه‌نگاری اجرا شد و اثر کنونی نیز، سومین کتیبه‌نگاره اجرای زنده بنده است.

انگیزه اصلی نیز این است که، برای مخاطب بسیارجذاب است که ببیند، یک هنرمند، در طول چند روز، ذره ذره، نقش، رنگ و طرح را کنار هم قرار می‌دهد تا به یک انسجام کلی و مفهوم واحد، برسد.

گسترش تکنولوژی و صنعت چاپ، فاصله‌ای بین مخاطب و کار‌های هنری دستی انداخته است؛ بنابراین، شکل‌گیری یک اثر هنری در منظر مردم به صورت اجرای زنده، بسیار جذاب و اثربخش است. بازخورد‌های مثبت از اقشار مختلف جامعه، خود گویای موفقیت این نوع کار فرهنگی است.

درباره سبک خوشنویسی و نوع خط انتخاب‌شده برای این دیوارنگاره توضیح دهید.

در این آثار سعی می‌کنم با نگاهی نو و گرافیکی به خوشنویسی کلاسیک و به صورتی که مبانی هنر سنتی و گنجینه‌ای که از گذشتگان داریم، لطمه نبیند و در عین حال یک پله نوآوری به آن اضافه شود به آثار جدید، برسم.

سبکی که در این دیوارنگاره استفاده شده، بیشتر بر اساس خط نستعلیق است که به آن سبک گلزار می‌گویند. این خط در کتیبه‌هایی که روی قبور، سنگ‌نوشته‌ها یا معماری‌ها کار می‌شده، به دلیل محدودیت‌های حجاری و حکاکی و همچنین تأثیرپذیری از قالبی که خط در آن محاط می‌شده، از حالت خط کتابت خارج شده و با نقوش و فرم همنشینی پیدا کرده است.

بنده در این فضا، با شیوه شخصی خودم کار می‌کنم که مورد لطف و اقبال مخاطبان و هنرمندان، قرار گرفته است.

در طراحی این اثر، از چه رنگ‌ها، نقوش و عناصر بصری استفاده شده و هر کدام چه پیام یا بار معنایی دارند؟

سعی شده از رنگ‌هایی استفاده شود که حس معنوی و آرامش را به مخاطب منتقل کند. رنگ زمینه سبز انتخاب شد و در نقوش، از رنگ‌های روشن که در کاشی‌کاری‌های حرم‌ها و بقاع متبرکه سابقه طولانی دارند، استفاده شده تا آن حس معنوی و آرامش‌آور منتقل شود.

نقش اصلی این اثر، دیتیلی (جزئیات و ریزه‌کاری) از ابر‌های مینیاتوری است که در تمام فضای کتیبه، اعم از مهر خاتم و متن اصلی تکرار می‌شود و کل فضا را پر می‌کند.