آثار مهدوی بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی؛ دریچه‌های علمی شناخت و انتظار

این آثار، دریچه‌های نوینی برای شناخت آموزه‌های مهدوی و نقش «انتظار» در زندگی فردی و اجتماعی ارائه می‌دهند و می‌کوشند پیوندی میان تحقیق علمی و تجربه دینی، برقرار کنند.

به گزارش آستان‌نیوز، به مناسبت فرارسیدن ایام نیمه شعبان، این مناسبت برجسته در فرهنگ شیعی که نماد امید، پویایی و انتظار ظهور منجی عالم بشریت است، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با اتکا به بیش از سه دهه تجربه پژوهشی در عرصه معارف اسلامی، مجموعه‌ای از آثار تخصصی مرتبط با موضوع امام زمان (عج) و انتظار را که پیش از این منتشر کرده است، معرفی می‌کند.

این آثار که حاصل تلاش مشترک محققان حوزه و دانشگاه است، ابعاد اعتقادی، قرآنی، روایی، تاریخی و اخلاقی مهدویت را برای مخاطبان تبیین می‌کند.

تبیین مهدویت بر پایه قرآن و سنت

یکی از مهم‌ترین و مستندترین آثار این مجموعه، کتاب «الإمام المهدی (علیه‌السلام) فی القرآن و السنة» است. این اثر به قلم سعید ابومعاش و با تصحیح عبدالرحیم مبارک، با رویکردی کاملاً مستند و علمی، به بررسی جایگاه حضرت مهدی (عج) در آیات قرآن و روایات معتبر نبوی می‌پردازد.

نویسنده در این پژوهش ۶۰۰ صفحه‌ای تلاش کرده است با بهره‌گیری از منابع اصیل اسلامی، نشان دهد که اندیشه مهدویت صرفاً یک باور تاریخی یا احساسی نیست، بلکه ریشه‌ای عمیق در متن قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم (ص) دارد. این اثر از جمله جامع‌ترین منابع عربی در حوزه مهدویت به‌شمار می‌رود و برای پژوهشگران، اساتید و دانشجویان مطالعات اسلامی منبعی قابل اتکا محسوب می‌شود.

بررسی روایات مهدوی در منابع اهل‌سنت

از دیگر آثار غیرفارسی بنیاد پژوهش‌ها، کتاب «طبقاتُ الرُواة احادیثِ مهدویت از طریق اهل‌سنت» است؛ اثری پژوهشی که با هدف بررسی جایگاه روایات مهدوی در منابع اهل سنت تدوین شده است. این کتاب به زبان‌های عربی و فارسی تألیف شده و عبدالکریم عبداللهی، دکتر امیر سلمان نجفی و ناصر نجفی ترجمه آن را بر عهده داشته‌اند.

در این اثر، نویسندگان با رویکردی حدیث‌پژوهانه، به طبقه‌بندی راویان احادیث مربوط به مهدویت در منابع معتبر اهل‌سنت پرداخته و اعتبار سندی این روایات را بررسی کرده‌اند.

این کتاب می‌کوشد با نگاهی علمی و به‌دور از تعصب، نشان دهد که باور به مهدی موعود (عج) محدود به منابع شیعی نیست و در متون حدیثی اهل‌سنت نیز ریشه‌ای جدی و گسترده دارد؛ موضوعی که می‌تواند نقش مهمی در گفت‌وگوی علمی و تقریب مذاهب ایفا کند.

دیگر تألیفات شاخص در حوزه مهدویت

در کنار این آثار، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی کتاب‌های متعددی را در حوزه مهدویت منتشر کرده است. آثاری، چون «نشانی از امام غایب» و «در انتظار امام؛ حیات و غیبت، ولایت فقیه و تشکیل حکومت اسلامی» به تبیین ابعاد نظری و اجتماعی انتظار پرداخته و نسبت میان غیبت امام عصر (عج) و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی مؤمنان را بررسی می‌کنند.

همچنین کتاب‌های «مهدی موعود؛ آفتاب صبح امید» و «فی رحاب الامام المهدی» با نگاهی معنوی‌تر و ادبی، به بازخوانی مفهوم امید، پویایی و نقش انتظار در زندگی انسان معاصر می‌پردازند.

آثار روایی و مناسب عموم

در میان آثار منتشرشده، کتاب «امام مهدی (عج) در سخنان امام رضا (ع)» نوشته آیت‌الله سید محمدباقر موحد ابطحی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. این کتاب در شمارگان سه هزار نسخه منتشر شده و موضوعاتی، چون ضرورت وجود حجت الهی، پنهان بودن ولایت، بشارت‌های کتب پیشین، وظایف مردم در عصر غیبت، ویژگی‌های ظهور حضرت قائم (عج) و اخلاق و سیره آن حضرت را بررسی می‌کند.

آثاری مانند «چهارده اختر تابناک»، «دولت دیدار یار؛ چهار مقاله درباره امام زمان» و دیگر کتاب‌های مشابه نیز با زبانی ساده‌تر، تلاش دارند مخاطب عمومی را با معارف مهدوی و جایگاه امام عصر (عج) در منظومه اعتقادی شیعه آشنا کنند.

گفتنی است بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با تأکید بر نقش پژوهش در تعمیق فهم دینی و فرهنگی جامعه، این آثار را در قالب کتاب منتشر کرده و در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است.

عناوین یادشده تنها بخشی از هزاران اثر منتشرشده این بنیاد در حوزه معارف اسلامی است که طی سال‌های اخیر سهم قابل توجهی در ترویج فرهنگ اسلامی و معارف اهل‌بیت (علیهم‌السلام) داشته است.