روایت حس شیرین بندگی در قاب رمضان

هم‌زمان با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، مؤسسه آفرینش‌های هنری مهر رضوی، موشن‌گرافیکی با عنوان «با دلی سرشار از امید به رحمت او، به میهمانی خدا می‌رویم» منتشر کرده است؛ اثری که بیش از آن که پیام بدهد، می‌کوشد «حس» بسازد.

برای واکاوی ایده و نگاه هنری این اثر، پای گفت‌و‌گو با مهدی عظیما، تولیدکننده این موشن، نشستیم:

آقای عظیما، ایده این موشن رمضانی از کجا شکل گرفت؟ مسیر شما از طرح اولیه تا نسخه نهایی چه بود؟

فرایند ایده‌پردازی برای من معمولاً یک مسیر تدریجی و تعاملی است. طرح اولیه را مطرح می‌کنم، با مخاطبان عام و دوستان هنرمند در میان می‌گذارم و بازخورد می‌گیرم. ایده‌ها پلکانی رشد می‌کنند تا به نسخه‌ای برسند که هم از نظر مفهومی پخته باشد و هم اجرایی قابل‌ارائه.

در این اثر، از نماد‌های آشنای رمضان شروع کردیم؛ ماه نیمه‌شب، بیداری سحر، نوای دعای سحر… کنار هم قرارگرفتن این عناصر، یک چیدمان ذهنی ساخت که مسیر روایت را مشخص کرد و زاویه نگاه اثر را شکل داد. تلاش کردم این نشانه‌ها فقط تزیینی نباشند، بلکه روح روایت را منتقل کنند.

هنر و سیره اهل‌بیت (ع) چه نسبتی با هم دارند و این نسبت در اثر شما چگونه خودش را نشان داده است؟

هر چه شناخت هنرمند از سرچشمه‌های معنوی عمیق‌تر باشد، دریافت و الهام هنری او غنی‌تر خواهد بود. هنر زبان نرم انتقال معارف دینی است؛ زبانی که می‌تواند مفاهیم را چه مستقیم و چه در لایه‌های ناخودآگاه منتقل کند. وقتی هنرمند با مفاهیم سیره اهل‌بیت (ع) آشنا باشد، اثرش می‌تواند بدون شعار یا دستور مستقیم، مخاطب را با حس و تجربه‌ای معنوی همراه کند.

به نظر شما مهم‌ترین بُعد ماه رمضان که در این اثر پررنگ‌تر بوده چیست؟

احساس مهم‌ترین بُعد است. القای حس خوب، مخاطب را به طور طبیعی به سمت معنا و عبادت هدایت می‌کند. برای همین، در موسیقی و صحنه‌ها، تلفیق پیانوی مدرن با نوای دعای سحر را انتخاب کردیم؛ ترکیبی که هم حس نوستالژی ایجاد می‌کند و هم تجربه‌ای معاصر برای نسل امروز می‌سازد. هدف، ایجاد تجربه‌ای درونی است که رمضان را پیش از آنکه مناسبت تقویمی باشد، به تجربه‌ای احساسی بدل کند.

آقای عظیما، به نظر شما نسل جوان امروز چگونه باهنر دینی ارتباط برقرار می‌کند؟ آیا شیوه انتقال مفاهیم تغییر کرده است؟

به نظر من نسل گذشته بیشتر با بیان مستقیم پیام ارتباط می‌گرفت؛ اما نسل امروز از مسیر حس، معنا را درک می‌کند. اگر بتوانیم بدون بیان مستقیم، حس مفاهیم را منتقل کنیم، این مفاهیم به شکلی لطیف و ناخودآگاه در دل مخاطب می‌نشینند. می‌دانید، هنر دینی امروز باید تجربه‌محور باشد تا شعار محور.

از نگاه شما تولید محتوای مذهبی در فضای رسانه‌ای امروز با چه چالش‌هایی روبه‌روست؟

یکی از مهم‌ترین چالش‌ها مسئله تلفیق‌ها و تفکیک‌هاست. گاهی وقتی می‌خواهیم یک محتوای مذهبی ارائه دهیم، آن را به مسائل اقتصادی یا اجتماعی ربط می‌دهند. پیداکردن مرز درست میان این تلفیق‌ها و تفکیک‌ها نیازمند گفت‌وگوی جدی در حوزه هنر‌های تبلیغی است.

اگر امام رضا امروز مخاطب این موشن بودند، دوست داشتید چه برداشتی داشته باشند؟

وقتی می‌خواهم امام رضا (ع) را مخاطب قرار بدهم، در واقع به رضایت خدا فکر می‌کنم. رضایت خدا را در رضایت حضرت می‌بینم و رضایت حضرت را در اثرگذاری بر مخاطب عام. اگر بتوانیم حتی با یک قاب یا یک موشن کوتاه، نسل جدید را جذب کنیم و روایت ایشان را زنده نگه داریم، به نظرم این همان رضایتی است که باید دنبالش باشیم.

بار دیگر این اثر هنری را نظاره می‌کنم. به نظرم حالا که صحبت‌های خالق اثر را شنیده‌ام، موشن «با دلی سرشار از امید به رحمت او به میهمانی خدا می‌رویم» برایم مثل تلاشی است برای بازخوانی رمضان در زبان تصویر؛ روایتی که بندگی را نه در قالب دستور، بلکه در قالب تجربه‌ای احساسی عرضه می‌کند و می‌خواهد حس شیرین بندگی را پیش از آنکه مخاطب مفهوم آن را دریافت کند، در جان او بنشاند.

گفت‌و‌گو - عرفان غریبی