مستند «حقیقت نمی‌سوزد» نمایانگر پایبندی مردم به ایمان الهی در دل آتش

به گزارش آستان‌نیوز، شب گذشته در حاشیه نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، در جوار حرم مطهر رضوی، سالن همایش‌های آستان قدس رضوی میزبان تماشاگرانی بود که با دیده‌هایی خیس و دل‌هایی لرزان، نظاره‌گر روایتی از آتش و ایمان شدند.

مستند «حقیقت نمی‌سوزد» در این شب‌های نورانی، پرده از راز‌هایی برداشت که در شعله‌های اغتشاشات اخیر، در دل مساجد سوخته خراسان، نهفته مانده بود.

مستند «حقیقت نمی‌سوزد» به کارگردانی و نویسندگی سید علی شعفی، روایت ایستادگی مردمانی است که در برابر توحش و هتک حرمت، نه تنها مقاومت کردند، بلکه با بازسازی و پایبندی به ارزش‌های دینی، نشان دادند که حقیقت و ایمان هرگز خاموش نمی‌شود.

این مستند ۳۵ دقیقه‌ای با تصویربرداری محمدحسن قلی‌پور، صدابرداری عباس جولیان در مرکز هنر و رسانه امور مساجد استان‌های خراسان تولید شده که روایت آن را حجت‌الاسلام والمسلمین محمد امامی برعهده دارد.

در حاشیه اکران این مستند، حجت الاسلام مصطفی حیدری، مدیر تشکل‌های فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد استان‌های خراسان، با صدایی لرزان از آن شب‌ها می‌گوید: در شب‌های ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴، دوربین‌های مداربسته مساجد، بی‌رحم‌ترین تصاویر تاریخ را ثبت کردند؛ تصاویری که نشان می‌داد برخی از هیئتی‌ها در مساجد چاقو خوردند و کتک زده شدند، فقط به جرم اینکه در خانه خدا بودند.

او ادامه می‌دهد:، اما قصه به آتش‌سوزی ختم نشد. در اولین ساعات پس از سوختن، مردم آستین بالا زدند. دیوار‌های سیاه شده را رنگ زدند، فرش‌های سوخته را جمع کردند و خانه خدا را از نو ساختند. مرکز رسیدگی به مساجد نیز با برگزاری محفل‌های قرآنی در همان مساجد سوخته، ثابت کرد که نور خدا هرگز خاموش نمی‌شود.

حیدری ادامه می‌دهد: آنچه در این مستند می‌بینید، تنها بخشی از واقعیت تلخی است که در اغتشاشات اخیر رخ داد. ما عمداً تصاویر دوربین‌های مداربسته را بدون هیچ دخل و تصرفی در اختیار تیم سازنده قرار دادیم تا مردم خود قضاوت کنند. در برخی مساجد، مهاجمان نه تنها به تخریب پرداختند، بلکه به قرآن‌ها و کتب دینی بی‌حرمتی کردند و حتی سعی داشتند با آتش زدن درب‌های مساجد، مانع از ورود مردم برای خاموش کردن آتش شوند.

مدیر تشکل‌های فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد استان‌های خراسان با تأکید بر حضور مردم در صحنه بازسازی مساجد اظهار می‌کند: نکته قابل تأمل برای من، سرعت عمل خودجوش مردمی بود که ساعاتی پس از فروکش کردن التهاب، با دستان خالی، اما دل‌هایی پر از ایمان به مساجد آمدند. در مسجد امام حسین (ع) مشهد، کمتر از ۲۴ ساعت پس از آتش‌سوزی، جمعی از جوانان همان محله بدون هماهنگی با هیچ نهاد و مسئولی، کار پاک‌سازی و رنگ‌آمیزی دیوار‌های دودی را آغاز کردند. این صحنه‌ها برای ما مسئولان درس‌آموز بود که سرمایه اجتماعی مردم، بزرگ‌ترین پشتوانه مساجد است.

او با اشاره به هدف تولید این مستند ادامه می‌دهد: هدف این بود که مردم، توحشی که اغتشاشگران در هتک حرمت مساجد و قرآن داشتند را مشاهده کنند و به‌طور واقعی ببینند چه اتفاقی در مسجد افتاد و چه جان‌فشانی‌هایی انجام شد.

این مردم، پای قرآن و مسجد ایستاده‌اند

حیدری در پایان با اشاره به اکران این مستند در نمایشگاه قرآن گفت: هدف ما از ساخت این مستند، صرفاً ثبت وقایع نبود، بلکه می‌خواستیم به دنیا نشان دهیم که این مردم، پای قرآن و مسجد ایستاده‌اند. این مستند نشان می‌دهد کسانی که می‌خواهند چراغ اسلام و معنویت را خاموش کنند، موفق نخواهند شد و به برکت حضور مردم انقلابی، این تهدید‌ها تبدیل به فرصت می‌شود.

محتوای قرآن هرگز از بین نمی‌رود

سید علی شعفی، کارگردان این مستند، که هفته‌ها در میان ویرانه‌های مساجد قدم زده، روایتش از آن شب‌ها شنیدنی است.

او می‌گوید: در مسجد الزهرا (س) احمدآباد، فقط پانزده دقیقه زمان برد تا مهاجمان، کتابخانه مسجد را به خاکستر تبدیل کنند. این سرعت و دقت در تخریب، نشان می‌داد که این آتش را دست‌هایی پنهان شعله‌ور کرده بودند.

او که با همراهی تیمش به چهار مسجد مشهد و چند مسجد در خراسان شمالی سفر کرده، از مردمی می‌گوید که پس از آتش، نه فقط بنا که دل‌های سوخته را بازسازی کردند. محمد امامی با روایت صمیمانه‌اش، این قصه را به جان تماشاگران می‌نشاند و تیزر‌های چند دقیقه‌ای در غرفه مرکز هنر و رسانه نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن و عترت مشهد هر رهگذری را میخ‌کوب می‌کند.

شعفی در توضیح روند ساخت مستند بیان می‌کند: پس از وقوع این اتفاقات، به چهار مسجد مشهد، شامل سه مسجد داخل شهر و مسجد جامع شاندیز، مراجعه کردیم، تصاویر ضبط شد و با افراد حاضر در آن شب مصاحبه انجام شد. علاوه بر این، چند مسجد در خراسان شمالی هم بازدید شدند. مستند روایت‌محور است و تقریباً یک هفته پس از ضبط، مستند در شبکه خراسان رضوی و شبکه افق پخش شد.

او درباره بازخورد‌ها می‌گوید: تیزر سه تا چهار دقیقه‌ای مستند در غرفه مرکز هنر و رسانه نوزدهمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن و عترت مشهد نمایش داده شده که بازدیدکنندگان با دیدن این تصاویر متأثر شدند و از اقدامات مردم در بازسازی مساجد و پایبندی به قرآن ابراز خوشنودی کردند. حتی پس از آتش‌سوزی قرآن‌ها، روند اهدای قرآن توسط آستان قدس رضوی نشان داد که محتوای قرآن هرگز از بین نمی‌رود و اعتقاد مردم پابرجا است.

وقتی اشک، زبان تماشاگر شد

در میان تماشاگران، اعظم امیری با چشمانی خیس و لبریز از غم، زمزمه می‌کند: دیدن این صحنه‌ها، دلمان را به آتش کشید، اما این مستند برای من یک تلنگر بود؛ که قدر مسجد را بیشتر بدانیم و هر روز بیشتر به خانه خدا نزدیک شویم.

محبوبه شعبان‌پور هم که از شاندیز آمده تا هم سرود بچه‌ها را ببیند و هم مستند را، بغضش را فرو‌می‌دهد و می‌گوید: وقتی صحنه‌های سوختن قرآن را در تلویزیون دیدم، بی‌اختیار اشک ریختم. مدام نگران مسجد محله خودمان بودم. حالا که اینجا هستم، می‌بینم این آتش‌ها فقط به دیوار‌ها آسیب زد، نه به ایمان مردم.

او ادامه می‌دهد: وقتی وارد فضای سوخته یک مسجد که می‌شوی، عمق فاجعه را می‌فهمی. آنجا تازه می‌دانی که این چه ظلمی در حق همه مسلمانان بود.

این مستند با نویسندگی و کارگردانی سید علی شعفی، تصویربرداری محمدحسن قلی‌پور و صدابرداری عباس جولیان، تنها روایت آتش نیست؛ روایت تولد دوباره است. بازسازی مساجد و اهدای قرآن‌های جدید توسط آستان قدس رضوی، پیام روشنی دارد: «حقیقت هرگز نمی‌سوزد.»

در دل این تصاویر سوخته، شعله‌ای خاموش‌نشدنی از ایمان روشن است؛ شعله‌ای که هیچ اغتشاشی نمی‌تواند آن را فرونشاند. مستند «حقیقت نمی‌سوزد» نه فقط روایتگر آتش و ویرانی، که گواهی است بر عشق مردم به مساجد، قرآن و ارزش‌های دینی. گواهی که قلب‌ها را گرم می‌کند و یادآور می‌شود که تا ایمان هست، آتش هم می‌سوزد، اما حقیقت نه.

گزارش - وجیهه تقی‌زاده