ضرورت سواد رسانه‌ای در جنگ روایت‌ها و مقاومت

در پنجمین نشست از سلسله‌نشست‌های «تالار گفت‌و‌گو»، با عنوان «عصر رسانه» که نهم فروردین‌ماه و باهدف بررسی مدیریت رسانه و جایگاه آن در جنگ روایت‌ها در چارچوب گفتمان مقاومت ترتیب داده شده بود، بر ضرورت تقویت سواد رسانه‌ای برای فهم درست واقعیت‌ها، تأکید کرد.

به گزارش آستان نیوز، این نشست با حضور دکتر محمدجواد استادی، رئیس حوزه ریاست و روابط‌عمومی دفتر تبلیغات اسلامی مشهد، و سید ناصر نعمتی، کارشناس مطالعات فرهنگی و ارتباطات، در حرم مطهر رضوی برگزار شد.

در ابتدای این نشست که در رواق کتاب حرم مطهر رضوی برگزار شد، با اشاره به اهمیت سواد رسانه‌ای در تحلیل رویدادها، عنوان شد: درک صحیح از عناصر و پدیده‌های رسانه‌ای، پیش‌نیاز شکل‌گیری کنش‌های عقلانی در جامعه است.

سخنرانان در این نشست تأکید کردند: اگر برداشت مخاطبان از واقعیت‌ها دقیق نباشد، کنش‌ها و واکنش‌های اجتماعی نیز نمی‌تواند بر پایه تحلیل درست شکل بگیرد.

در ادامه این نشست، به مفهوم «جنگ روایت‌ها» پرداخته و توضیح داده شد: بسیاری از منازعات امروزی، تنها به عرصه نظامی محدود نمی‌شوند، بلکه لایه‌های عمیق‌تری در حوزه روایت و معنا دارند. آنچه در میدان نبرد رخ می‌دهد، تنها بخشی از واقعیت است و روایت‌هایی که پیرامون آن شکل می‌گیرد، می‌تواند درک افکار عمومی از رویداد‌ها را تغییر دهد.

این نشست به مفهوم «گفتمان» نیز پرداخت و آن را چارچوبی برای فهم واقعیت‌ها معرفی کرد که شیوه دیده‌شدن و تفسیر پدیده‌ها و تحولات اجتماعی را تعیین می‌کند.

سخنرانان این نشست با اشاره به تحولات تاریخی رسانه‌ها، اهمیت دانش رسانه و شیوه بازنمایی واقعیت را در دوره مدرن موردتأکید قرار دادند و لزوم تمایز میان واقعیت و آنچه در رسانه‌ها منتشر می‌شود، مطرح شد.

در بخش دیگری از این نشست، تحولات رسانه‌ای در دوران پسامدرن و شکل‌گیری «جامعه شبکه‌ای» مورد بحث قرار گرفت. همچنین عنوان شد: در فضای شبکه‌ای، روایت‌ها و احساسات مخاطبان به‌سرعت تحت‌تأثیر جریان‌های رسانه‌ای قرار می‌گیرد و الگوریتم‌ها در تعیین میزان دیده‌شدن محتوا نقش مهمی ایفا می‌کنند.

سخنرانان با تأکید بر ضرورت آموزش سواد رسانه‌ای، خاطرنشان کردند: در شرایطی که مخاطبان با حجم گسترده‌ای از اطلاعات مواجه هستند، لازم است مهارت تشخیص روایت‌های درست از روایت‌های دست‌کاری‌شده تقویت شود، به‌ویژه در آموزش نسل جدید تا بتوانند آگاهانه با محتوای رسانه‌ای مواجه شوند.

در پایان، به تغییر الگوی مصرف محتوا در فضای مجازی، تأثیر ابزار‌های ارتباطی نوین مانند ایموجی‌ها در ساده‌سازی پیام‌ها، افزایش امکان دست‌کاری واقعیت‌ها در عصر فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، و همچنین وظایف رسانه‌ها در شرایط بحران و جنگ پرداخته و تأکید شد: واژه‌ها، تصاویر و شیوه روایت در رسانه‌ها خنثی نیستند و هر انتخاب رسانه‌ای می‌تواند معنایی خاص و تأثیری مشخص بر مخاطب داشته باشد.