جنگ، کودکان فلسطینی را زودتر بزرگ‌سال می‌کند

دکتر مرتضوی‌نیا، استادیار اقتصاد و مدیرگروه اقتصاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار آستان نیوز در ۱۶ فرودین ۱۴۰۵ مصادف با روز جهانی کودکان فلسطینی اظهار کرد: مهم‌ترین مشکلی که کودکان فلسطینی با آن مواجه هستند، محرومیت از دو نعمت اساسی امنیت و سلامت است؛ دو نعمتی که در روایات اسلامی نیز به‌عنوان نعمت‌های بزرگ و کمتر شناخته‌شده معرفی شده‌اند.

محرومیت کودکان فلسطینی از امنیت و سلامت

وی افزود: کودک فلسطینی از همان ابتدای زندگی خود در فضایی آکنده از ناامنی رشد می‌کند و سلامت جسمی و روانی او به‌طور مداوم در معرض تهدید قرار دارد. این شرایط در حالی رقم می‌خورد که در بسیاری از جنگ‌ها، درگیری‌ها بیشتر متوجه نیرو‌های نظامی یا بزرگ‌سالان است، اما در فلسطین بخش قابل توجهی از خشونت‌ها متوجه غیرنظامیان و به‌ویژه کودکان است.

مرتضوی‌نیا با اشاره به شرایط زندگی در مناطق محاصره‌شده مانند نوار غزه گفت: کودکان فلسطینی در فضایی کوچک و متراکم زندگی می‌کنند و به‌طور مداوم شاهد حملات نظامی، تخریب خانه‌ها و از دست دادن دوستان و بستگان خود هستند. این تجربه‌های تلخ، فشار‌های روانی و عاطفی سنگینی را بر آنان وارد می‌کند و روند طبیعی رشد و کودکی آنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مواجهه زودهنگام با واقعیت‌های تلخ جنگ

به گفته وی، یکی از مهم‌ترین پیامد‌های چنین شرایطی آن است که کودکان فلسطینی بسیار زودتر از هم‌سالان خود در سایر نقاط جهان با واقعیت‌های سخت زندگی مواجه می‌شوند و ناچارند در سنین پایین با مفاهیمی مانند مرگ، جنگ و از دست دادن عزیزان روبه‌رو شوند. همین مسئله باعث می‌شود آنان زودتر وارد دنیای بزرگ‌سالی شوند و مسئولیت‌ها و فشار‌هایی را تجربه کنند که معمولاً برای سنین بالاتر است.

نقش گفتمان مقاومت در حفظ کرامت جامعه

این استاد دانشگاه در ادامه با اشاره به آثار اجتماعی و هویتی این وضعیت تصریح کرد: نوع مواجهه جامعه با این رنج‌ها بسیار تعیین‌کننده است. اگر چنین شرایطی با احساس تحقیر و ضعف همراه شود، می‌تواند آسیب‌های عمیق و ماندگاری بر روح و روان جامعه و به‌ویژه نسل کودکان بر جای بگذارد و حتی هویت جمعی را دچار فرسایش کند.

وی در عین حال تأکید کرد: در مقابل، اگر جامعه این سختی‌ها را در چارچوب مقاومت، عزت و حفظ کرامت انسانی تفسیر کند، بسیاری از این رنج‌ها می‌تواند به عاملی برای تقویت هویت و همبستگی اجتماعی تبدیل شود. در چنین نگاهی، آسیب‌ها و مجروحیت‌های ناشی از جنگ نه به‌عنوان نشانه ضعف، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از ایستادگی و دفاع از کرامت انسانی تلقی می‌شود.

مرتضوی‌نیا خاطرنشان کرد: در چنین فضایی حتی افرادی که در اثر جنگ دچار آسیب‌های جسمی شده‌اند، در نگاه جامعه به‌عنوان نماد ایستادگی و فداکاری شناخته می‌شوند و همین امر می‌تواند روحیه امید و مقاومت را در میان نسل‌های آینده تقویت کند.

وی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده ملت فلسطین گفت: نسلی که در نبود امنیت و سلامت رشد می‌کند و برای بازپس‌گیری این نعمت‌ها تلاش می‌کند، اگر روزی به آنها دست یابد، ارزش و اهمیت آنها را بیش از دیگران درک خواهد کرد و می‌تواند از این تجربه‌ها برای ساخت آینده‌ای بهتر بهره ببرد.