وقتی نخل «فردوس» در صحن قدس قد کشید؛ طنینِ سنت‌های کهن در قلب حرم رضوی

به گزارش آستان‌نیوز، هنوز نوای هم‌خوانی عزادارانِ فردوسی به اوج نرسیده بود که چشم‌های زائران از دور به سمتِ نخلِ نمادین خیره ماند. زائرانی که از استان‌های مختلف برای زیارت آمده بودند، ناخودآگاه قدم‌هایشان را کند کردند؛ برخی موبایل‌ها را برای ثبت این لحظه بیرون آوردند و برخی دیگر، به قامتِ برافراشته‌ی نخل نگاه می‌کردند.

برای بسیاری از زائرانی که شاید تا به حال نخل‌گردانی را از نزدیک ندیده بودند، این سازه‌ی چوبیِ مزین به پارچه‌های سبز و مشکی، چیزی فراتر از یک نماد بود؛ انگار تاریخ، یک‌باره از دل کویر بلند شده و به میانه صحن آمده بود. مردمِ عادی که تا دقایقی پیش در سکوتِ حرم به نیایش مشغول بودند، حالا به دورِ هیئت حلقه زده بودند؛ کنجکاوی در چهره‌هایشان موج می‌زد. زمزمه‌ها شنیده می‌شد: «این چه رسمی است؟»، «نخل برای چیست؟».

وقتی شانه‌ها زیر بارِ سنگینِ عشق، محکم‌تر می‌شوند

تماشایِ عزادارانِ فردوسی که با دستمال‌های مخصوص، شانه‌هایشان را برای حمل نخل آماده کرده بودند، لرزه بر اندام می‌انداخت. سنگینیِ نخل بر شانه‌ها، نه تنها خمیدگی نمی‌آورد، بلکه گویی اراده‌شان را برای بلندتر خواندنِ اشعارِ حماسی جزم‌تر می‌کرد. صدای هم‌خوانی آنها که مثل کوهی استوار در فضای صحن می‌پیچید، هیچ شباهتی به مداحی‌های تک‌نفره نداشت. اینجا، همه یک‌صدا بودند؛ از پیرمردی که عصا در دست داشت تا جوانی که پرچم بر شانه می‌برد.

ضیافتِ آوا‌های محلی در گوشِ زائران

عزاداری فردوسی‌ها چیزی نبود که بشود به راحتی از کنارش گذشت. ترکیبی از چاووش‌خوانی و نوحه‌هایی که با گویش و لحنِ محلی ادا می‌شد، فضایی غریب و در عین حال آشنا برای زائران ایجاد کرده بود. وقتی عزاداران در میانه صحن به چرخشی هماهنگ در می‌آمدند و با صدای بلند هم‌خوانی می‌کردند، انگار زمان برای لحظاتی متوقف شد. آن کنجکاوی اولیه زائران، کم‌کم به بغضی مشترک تبدیل شد. بسیاری از آنها که در ابتدا فقط نظاره‌گر بودند، حالا دست به سینه شده و همراه با آنها «یا حسین (ع)» می‌گفتند.

شبِ خاطره‌بازی در حسینیه حرم

حسینیه حرم، امشب به «تاریخی زنده» تبدیل شده بود. تماشای زائرانی که با دیدن آیین نخل‌گردانی، اشک بر چشمانشان جاری می‌شد، نشان می‌داد که این سنت‌ها چقدر برای حفظ پیوند‌های عاطفی ما با اهل‌بیت (ع) ضروری‌اند. هیئت فردوس رفت، اما ردپایِ پررنگِ این سنتِ کهن، در ذهنِ زائرانی که از نقاط مختلف ایران آمده بودند، باقی ماند. امشب در جوار ضریح خورشید، یک بار دیگر ثابت شد که سنت‌های مذهبی، تنها مراسم نیستند؛ رگ‌های تپنده‌ای هستند که قلبِ مذهبیِ ایران را به هم متصل می‌کنند.