نگاهی به سیره درخشان حضرت خدیجه (س) در گفتوگو با حجتالاسلام والمسلمین دکتر رفیعی
الگوی جاودانه پیوند و پایداری؛ از رازهای ازدواج آسان تا پاسداری از دین
دهم ربیعالاول، سال روز خجستهترین پیوند تاریخ اسلام و آغازگر راهی روشن برای تحکیم بنیان خانواده است؛ روزی که پیامبر اعظم (ص) وامالمؤمنین حضرت خدیجه (س) با عبور از معیارهای مادی، پایهگذار خاندانی طاهر و حامیانی بیبدیل برای نشر آیین توحید شدند. بازخوانی این واقعه تاریخی نه تنها درسهای بزرگی از سادهزیستی و تسهیل امر ازدواج به همراه دارد، بلکه نقشه راهی برای صیانت از اصالت دین در برابر ناهنجاریها و چالشهای فرهنگی عصر حاضر محسوب میشود. در همین راستا، ابعاد مختلف این پیوند آسمانی و ضرورت مرزبانی از ارزشها را در گفتوگویی با حجتالاسلام والمسلمین دکتر ناصر رفیعی بررسی کردهایم.
با توجه به فرارسیدن دهم ربیعالاول و سالروز ازدواج پیامبر (ص) و حضرت خدیجه (س)، جایگاه و شخصیت این بانوی بزرگوار پیش از بعثت و در دوران سخت همراهی با رسول خدا (ص) را چگونه ارزیابی میکنید؟
حضرت خدیجه (س) پیش از مشرف شدن به اسلام نیز در جامعه مکه به کرامت، جود، سخاوت، موحد بودن و پایبندی به موازین اخلاقی شهرت داشت. ایشان از نظر مال، جاه و موقعیت اجتماعی در جایگاهی رفیع قرار داشت و خواستگاران متعددی از بزرگان قریش داشتند، اما پیامبر (ص) را برگزیدند. عظمت مقام این بانو به حدی بود که در شب معراج، جبرئیلامین به پیامبر (ص) عرض کرد که سلام خدا و سلام خود را به خدیجه ابلاغ کند. هنگامی که پیامبر (ص) این سلام الهی را ابلاغ کردند، آن بانوی بزرگوار در پاسخ فرمودند: «إنّ الله هو السلام، و منه السلام، و إلیه یعود السلام» (خداوند خود سراپا سلامت است، آنچه از او صادر میشود سلامت است و بازگشت همهچیز به سوی اوست).
همراهی ایشان با پیامبر (ص) در دوران سخت مکه و شعب ابیطالب، تقدیم تمام ثروت و دارایی در راه اسلام و تصدیق پیامبر (ص) در روزگاری که همه به تکذیب ایشان برخاسته بودند، از او اسطورهای بیبدیل از ایثار ساخت. چنانکه رسول خدا (ص) سالها بعد در تمجید از ایشان فرمودند که خدیجه (س) زمانی مرا تصدیق کرد که همه مرا تکذیب نمودند و زمانی از من حمایت و با اموالش یاریام نمود که دیگران مرا تنها گذاشته بودند.
یکی از نکات درسآموز در جریان ازدواج پیامبر (ص) و حضرت خدیجه (س)، سنتشکنی در امر مهریه و تسهیل ازدواج است. این مؤلفه چه پیامی برای جامعه امروز ما دارد؟
در مراسم عقد آن حضرت، ابوطالب (ع) به نمایندگی از پیامبر (ص) خطبه عقد را جاری کرد و از فضائل جوان پاک و امین قریش سخن گفت. در این هنگام، حضرت خدیجه (س) پیشقدم شد و با اعلام رضایت کامل، بیان کرد که مهریه را از اموال خود پرداخت خواهد کرد. وقتی برخی اعتراض کردند که این امر خلاف سنتهای مرسوم است، بزرگان اقوام پاسخ دادند که برای شخصیتی بینظیر، چون محمد (ص) که امین و صادق قریش است، قواعد عادی صدق نمیکند.
این رویداد تاریخی پیام روشنی برای خانوادهها و جوانان امروز دارد. متأسفانه امروزه سختگیریهای بیدلیل، توقعات مالی سنگین، برتریطلبیها و چشمهمچشمیها سن ازدواج را در جامعه به شدت بالا برده است. در حالی که بنا بر دستورات دین مبین اسلام، ملاک اصلی در ازدواج، اصالت خانوادگی، اخلاق و دینداری است. اگر خانوادهها همچون سیره بزرگان دین، امر ازدواج را آسان بگیرند و از تجملات و موانع کاذب دست بردارند، بسیاری از ناهنجاریهای اجتماعی و دغدغههای جوانان برطرف خواهد شد. دین اسلام آیین تسهیل است و نباید با سختگیریهای افراطی، مسیر تشکیل خانواده را مسدود کرد.
موضوع پاسداری از دین و مقابله با انحرافات و خرافات، همواره دغدغه ائمه معصومین (ع) بوده است. در آموزههای دینی چگونه به این رسالت مهم اشاره شده است؟
در تعالیم اهلبیت (ع) و فرازهای زیارتنامههای معتبر، همواره بر لزوم مرزبانی از دین و مبارزه با بدعتها تأکید شده است. بدعت یعنی اینکه چیزی را که دین نگفته است، به عنوان شریعت به مردم معرفی کنند. پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) همواره در برابر بدعتها میایستادند. در روایات معتبر آمده است که باید از اهل بدعت دوری کرد؛ چرا که «فإنّ البدعة تدعو إلى الضلالة، والضلالة ترید إلی النار» (بدعت انسان را به گمراهی میکاند و گمراهی فرجامش آتش دوزخ است).
تاریخ اسلام سرشار از مبارزه معصومان (ع) با خرافات و انحرافات فکری است. امیرالمومنین (ع) و امام صادق (ع) بارها در برابر جریانهای انحرافی، غلوکنندگان یا افراد تنبلی که دینداری را به گوشهنشینی و خرافات معنا میکردند، ایستادند و اجازه ندادند شریعت دستخوش تحریف شود. این سیره به ما میآموزد که دینداری آگاهانه، مستند به آیات قرآن کریم و روایات اهلبیت (ع) است و نباید اجازه داد رسومات غلط، خرافات یا برداشتهای مندرآوردی به نام دین رواج پیدا کند.
در مواجهه با ناهنجاریها و چالشهای فرهنگی جامعه امروز، وظیفه مؤمنان در راستای حفظ اصالت دین چیست؟
دفاع از ارزشهای دینی، وظیفهای همگانی و مبتنی بر عقلانیت و حکمت است. قرآن کریم هشدار میدهد که احکام الهی را به بازیچه نگیریم و در برابر صیانت از حدود دین هوشیار باشیم؛ چنانکه در آیه ۲۳۱ سوره مبارکه بقره میفرماید: «وَلا تَتَّخِذُوا آیَاتِ اللَّهِ هُزُواً». البته این دفاع هرگز به معنای تندروی بیمنطق نیست، بلکه تجلی حضور آگاهانه، تذکر از سر خیرخواهی، روشنگری عالمانه و حفظ ارزشها در کانون خانواده و جامعه است.
اگر متدینان صحنه اجتماع، مراکز فرهنگی و عرصههای عمومی را خالی کنند، زمینه برای رواج ناهنجاریها فراهم میشود. همانطور که مصلحان بزرگ تاریخ در برابر انحرافات و تهاجم فرهنگی استکبار و طاغوت ایستادند، امروز نیز جامعه ما نیازمند روحیهای مسئولیتپذیر، متعهد و آگاه در برابر ارزشهای اسلامی است تا جامعهای سالم، پویا و مستحکم داشته باشیم.
به عنوان حسن ختام، چه پیامی از گرامی داشت این ایام و الگوگیری از حضرت خدیجه (س) میتوانیم دریافت کنیم؟
گرامیداشت دهم ربیعالاول و یادکرد از بانوی بزرگ اسلام، حضرت خدیجه (س)، فرصتی مغتنم است تا سبک زندگی خود را با معیارهای اصیل اسلامی تطبیق دهیم. ایثار، فداکاری، همراهی صادقانه با ولی خدا، سادهزیستی و پایداری در راه حق، از درسهای درخشان زندگیامالمؤمنین (س) است. امیدواریم خداوند متعال به همه ما توفیق پیروی از سیره اهلبیت (ع) و پاسداری آگاهانه از دین مبین اسلام را عنایت فرموده و نسل جوان ما را در مسیر سعادت، ازدواج موفق و دینداری استوار بدارد.
مطالب مرتبط
ارسال نظرات
- پربازدیدترین
- آخرین اخبار
پخش زنده
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز
پویش ها
