دارالعلم؛ الگویی برای تسریع تحول در حوزه‌های علمیه

به گزارش آستان نیوز، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر محسن الویری، استاد مدرسه سیره و تاریخ اهل‌بیت (ع) دارالعلم و عضو هیئت‌علمی و مدیرگروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم (ع)، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما، مدرسه دارالعلم را یکی از ابتکارات اثرگذار در مسیر تحول حوزه‌های علمیه دانست و اظهار کرد: تحول در نهاد‌های اجتماعی، به‌ویژه نهاد‌های آموزشی، فرایندی تدریجی است و معمولاً در گذر زمان و تحت‌تأثیر عوامل مختلف شکل می‌گیرد.

وی با اشاره به تجربه‌های تاریخی جهان اسلام در زمینه توسعه علمی افزود: یکی از مهم‌ترین عوامل تحول در مراکز علمی، هجرت عالمان و دانشوران به مناطق مختلف بوده است. در طول تاریخ، مهاجرت شخصیت‌هایی همچون شیخ طوسی به نجف، میرزای شیرازی به سامرا و نیز هجرت گسترده عالمان جبل‌عامل در عصر صفویه، منشأ شکل‌گیری کانون‌های علمی جدید و تحولات ماندگار در حوزه‌های علمیه شده است.

استاد مدرسه سیره و تاریخ اهل‌بیت (ع) دارالعلم ادامه داد: ایده دارالعلم را می‌توان الهام‌گرفته از همین تجربه تاریخی دانست؛ با این تفاوت که در این طرح، به‌جای هجرت دائمی، نوعی مهاجرت علمی موقت شکل می‌گیرد. حضور استادان از شهر‌های مختلف و فراخوان طلاب از استان‌های گوناگون، فرصتی برای تبادل دانش، تجربه و اندیشه فراهم می‌آورد و آثار مثبت آن در مدت‌زمانی کوتاه‌تر نمایان می‌شود.

الویری با تأکید بر دستاورد‌های این الگو تصریح کرد: شرکت‌کنندگان در این دوره‌ها، آموخته‌ها و تجربیات خود را به شهر‌ها و استان‌های محل فعالیتشان منتقل می‌کنند و ازسوی‌دیگر، مجموعه برگزارکننده نیز از رهگذر این تعاملات، ظرفیت‌های تازه‌ای برای تحول و ارتقای علمی به دست می‌آورد.

وی خاطرنشان کرد: از این منظر، دارالعلم را می‌توان تجربه‌ای از «مهاجرت علمی در مقیاس خرد» دانست که ظرفیت بالایی برای تسریع فرایند تحول در حوزه‌های علمیه دارد و می‌توان نسبت به آثار و پیامد‌های آن امیدوار بود.

مدیرگروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم (ع) در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئولیت‌های حوزه‌های علمیه در شرایط کنونی جهان اسلام گفت: امروز حوزه‌های علمیه در برابر آزمونی بزرگ قرار دارند و این مسئولیت پس از شهادت رهبر عزیز و مظلوم انقلاب اسلامی، بیش از گذشته سنگین‌تر شده است.

وی افزود: از یک سو هجمه‌ها و شبهات علیه اندیشه‌های انقلاب اسلامی و مکتب اهل‌بیت (ع) افزایش‌یافته و ازسوی‌دیگر، عطش و کنجکاوی ملت‌های مختلف برای شناخت حقیقت تشیع و آموزه‌های اهل‌بیت (ع) بیش از گذشته شده است. در چنین شرایطی، حوزه‌های علمیه باید هم در عرصه دفاع علمی از این میراث ارزشمند نقش‌آفرینی کنند و هم پاسخگوی نیاز‌های معرفتی جویندگان حقیقت در سراسر جهان باشند.

الویری مدرسه دارالعلم را گامی مؤثر در این مسیر ارزیابی کرد و گفت: این طرح علاوه بر آن‌که در میان‌مدت می‌تواند به تحول و پویایی بیشتر حوزه‌های علمیه کمک کند، در بلندمدت نیز ظرفیت آن را دارد که زمینه‌ساز شکل‌گیری نهضتی روشمند برای پاسداشت و تبیین میراث انقلاب اسلامی و معارف اهل‌بیت (ع) باشد.