به گزارش آستان نیوز، میدان فلسطین مشهد شب گذشته بار دیگر میزبان یکی از برنامههای تبیینی خیمه امام خامنهای (رحمتالله علیه) دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع) بود؛ نشستی با عنوان «افول آمریکا؛ حقیقت یا توهم؟» که باهدف بررسی روند قدرتیابی و نشانههای افول قدرت ایالات متحده و همچنین تغییرات در موازنه قدرت جهانی برگزار شد.
این نشست به همت بسیج دانشجویی دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع) برگزار شد و محمد ذاکر، دانشجوی دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع) و عضو بسیج واحد اسرار این دانشگاه، در آن با استفاده از شاخصهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، به بررسی جایگاه آمریکا در ساختار قدرت جهانی پرداخت.
ذاکر در آغاز سخنان خود با اشاره بهضرورت استفاده از ادبیات علمی در تبیین مسائل مختلف گفت: اگر مخاطب با ادبیات دینی ارتباط نداشته باشد، برای تبیین یک موضوع باید از زبان علم، آمار، منابع و گزارشهای معتبر استفاده کرد. بر همین اساس، بخش اصلی سخنان او به بررسی شاخصهایی اختصاص داشت که به گفته وی، میتوان از طریق آنها روند صعود یا افول قدرتهای بزرگ را ارزیابی کرد.
ذاکر در ادامه با اشاره به الگوی ۱۸ مرحلهای «ری دالیو» درباره چرخه ظهور و افول قدرتهای بزرگ، توضیح داد: این الگو مسیر قدرتیابی کشورها و سپس حرکت آنها به سمت افول را در چند مرحله بررسی میکند.
به گفته وی، هشت مرحله نخست این چرخه به عواملی همچون وجود رهبری قدرتمند، نوآوری، آموزش، فرهنگ، تخصیص مناسب منابع و بودجه، افزایش رقابتپذیری، رشد درآمد و شکلگیری مراکز مالی بینالمللی و برخورداری از پول قدرتمند مربوط میشود.
ذاکر با اشاره به مراحل بعدی این الگو گفت: پس از رسیدن یک کشور به اوج قدرت، اگر بهرهوری و رقابتپذیری کاهش پیدا کند و در کنار آن، هزینههای خارجی، بدهی و اختلافات داخلی افزایش یابد، کشور وارد مراحل بعدی چرخه میشود.
وی در تشریح این مراحل، عواملی همچون کاهش بهرهوری، گسترش بیش از اندازه تعهدات خارجی، کاهش قدرت رقابت، افزایش شکاف اقتصادی، رشد بدهی، افزایش حجم پول، تشدید اختلافات داخلی، کاهش سهم پول ملی از ذخایر جهانی و ضعف مدیریتی را از جمله نشانههای موردتوجه در این مدل برشمرد و به تحلیلهای ری دالیو و همچنین دیدگاههای مطرحشده از سوی چهرههایی همچون هنری کیسینجر در این زمینه اشاره کرد.
بخش دیگری از سخنان این فعال دانشجویی به وضعیت اقتصادی آمریکا اختصاص داشت. ذاکر با استناد به دادهها و گزارشهایی که در این نشست مورد اشاره قرار گرفت، اظهار کرد: بهرهوری آمریکا بعد از یک دوره رشد، با چالشهایی مواجه شده و در کنار آن، هزینههای مربوط به حضور و عملیات خارجی این کشور نیز افزایش پیدا کرده است.
وی در ادامه، هزینههای مربوط به حضور و عملیات خارجی آمریکا را در مجموع حدود هشت تریلیون دلار عنوان کرد و افزود: تداوم چنین هزینههایی میتواند بر توان اقتصادی و قدرت مانور این کشور تأثیرگذار باشد.
ذاکر همچنین با اشاره به گزارشهایی از رسانههای اقتصادی، موضوع حفظ رقابتپذیری اقتصاد آمریکا را یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی آینده این کشور دانست و بر ضرورت توجه به روندهای بلندمدت اقتصادی تأکید کرد.
تمرکز ثروت در آمریکا، موضوع دیگری بود که در این نشست مورد بررسی قرار گرفت. ذاکر با اشاره به دادههای مورد استناد خود اظهار کرد: بخش قابلتوجهی از ثروت آمریکا در اختیار بخش محدودی از جامعه قرار دارد و در برخی آمارها، حدود ۸۰ درصد ثروت در اختیار ۱۰ درصد جامعه عنوان شده است.
او این وضعیت را در کنار افزایش بدهی دولت آمریکا قرارداد و گفت: در آمار سال ۲۰۲۲، میزان بدهی آمریکا حدود ۳۱ تریلیون دلار عنوان شده و پیشبینیهای مطرح شده درباره نسبت بدهی به اقتصاد این کشور نیز از تداوم روند افزایشی حکایت دارد.
در ادامه، رشد حجم پول و مقایسه آن با اقتصاد اتحادیه اروپا نیز از دیگر محورهای مورد اشاره ذاکر بود؛ موضوعی که از نگاه او میتواند در بررسی وضعیت اقتصادی و ارزش پول ملی آمریکا موردتوجه قرار گیرد.
ذاکر در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت اجتماعی و سیاسی آمریکا پرداخت و با اشاره به دادههای مرکز پژوهشی پیو، از افزایش شکاف میان جامعه آمریکا سخن گفت.
وی با اشاره به یکی از دادههای مورد استناد خود گفت: ۹نفر از هر ۱۰ بزرگسال آمریکایی معتقدند میان طرفداران دو حزب اصلی این کشور اختلافات جدی وجود دارد.
به گفته او، اختلافات نژادی و سیاسی نیز از دیگر شکافهایی است که در ارزیابی وضعیت داخلی آمریکا باید موردتوجه قرار گیرد.
ذاکر همچنین به آماری اشاره کرد که بر اساس آن، ۵۹ درصد از آمریکاییها معتقدند مردم این کشور حتی درباره واقعیتهای اساسی سیاسی نیز نمیتوانند به توافق برسند.
از نگاه وی، چنین اختلافاتی در کنار مسائل اقتصادی و افزایش بدهی، میتواند بر انسجام داخلی و توان تصمیمگیری یک قدرت جهانی اثرگذار باشد.
سهم دلار در ذخایر ارزی جهان نیز بخش دیگری از تحلیل ارائهشده در این نشست بود. ذاکر با اشاره به روند این سهم در سالهای گذشته گفت: یکی از شاخصهایی که باید به آن توجه کرد، سهم دلار در ذخایر ارزی جهان است.
او با اشاره به روند کاهش این سهم از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱، این موضوع را در کنار تلاش برخی کشورها برای کاهش وابستگی به دلار بررسی کرد و گفت: روسیه و چین در سالهای اخیر تلاش کردهاند استفاده از دلار را در بخشی از مبادلات خود کاهش دهند و همین مسئله میتواند در بررسی روندهای آینده نظام مالی بینالمللی موردتوجه قرار گیرد.
ذاکر در جمعبندی بخش اصلی سخنان خود، تغییر موازنه قدرت در جهان را یکی از مهمترین تحولات پیش رو دانست و گفت: جهان در حال حرکت از ساختار تکقطبی به سمت نظم چندقطبی است.
وی با اشاره به ظرفیتهای قدرت در کشورهای مختلف اظهار کرد: روسیه از ظرفیتهای قابلتوجه نظامی و چین از قدرت اقتصادی برخوردار است و در کنار این دو مؤلفه، توجه به قدرت فرهنگی نیز میتواند در شکلدهی به جایگاه کشورها در نظم جدید جهانی مؤثر باشد.
ذاکر تأکید کرد: اگر قرار است در نظم جدید جهانی نقش مؤثری داشته باشیم، باید در کنار قدرت اقتصادی و نظامی، به مؤلفههای فرهنگی و تمدنی نیز توجه کنیم.
او همچنین با اشاره به روند تحولات سیاسی در آمریکا و تغییرات دولتهای این کشور، ضعف مدیریتی و چالشهای سیاسی داخلی را از دیگر عواملی دانست که در تحلیل آینده قدرت آمریکا باید موردتوجه قرار گیرد.
بخش دیگری از نشست به بررسی عملکرد آمریکا در عرصه سیاست خارجی اختصاص داشت. ذاکر با اشاره به حضور نظامی و سیاسی آمریکا در مناطقی همچون افغانستان، عراق، سوریه و لبنان، عملکرد این کشور را در تحقق اهداف اعلامشدهاش مورد بررسی قرارداد.
وی درباره افغانستان گفت: آمریکا بعد از دو دهه حضور در افغانستان، در نهایت با بازگشت طالبان مواجه شد. او این موضوع را در کنار تحولات عراق و سوریه قرارداد و پرسشهایی درباره میزان تحقق اهداف اعلام شده آمریکا در این کشورها مطرح کرد.
ذاکر همچنین تحولات منطقهای و تغییرات اخیر در عرصه سیاسی آمریکا را بخشی از روندی دانست که به گفته او باید در کنار سایر شاخصهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی برای ارزیابی جایگاه این کشور در نظام جهانی مورد بررسی قرار گیرد.
شایانذکر است، نشست افول آمریکا؛ حقیقت یا توهم؟ در حالی در میدان فلسطین برگزار شد که خیمه امام خامنهای دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع) در ادامه فعالیتهای خود، برنامههای متنوع تبیینی، فرهنگی و اجتماعی را در این میدان دنبال میکند.
این خیمه که فعالیت خود را از ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ آغاز کرده، طی ماههای گذشته به محلی برای حضور دانشجویان و ارائه برنامههای تخصصی در حوزههای مختلف تبدیل شده است؛ از مشاورههای حقوقی و برنامههای اقتصادی و فرهنگی تا خدمات سلامت، فعالیتهای معنوی و نشستهای تبیینی.
در همین چارچوب، برگزاری نشست درباره افول یا استمرار قدرت آمریکا، تلاش دیگری برای پیونددادن فضای عمومی میدان فلسطین با مباحث تحلیلی و علمی درباره تحولات منطقهای و جهانی بود؛ رویکردی که در آن، مخاطب عمومی نیز در معرض دادهها، تحلیلها و پرسشهای مرتبط با تحولات قدرت جهانی قرار گرفت.
در پایان این برنامه نیز حاضران به تکمیل برگههای شکایت از آمریکا دعوت شدند. ذاکر با اشاره به این اقدام، مدعی شد که درگذشته برخی وکلا با استفاده از چنین اسنادی توانستهاند مبالغی نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار از دادگاههای آمریکا دریافت کنند.
گفتنی است، این برنامه در نهایت با سردادن شعارهای ضداستکباری به پایان رسید.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز