نگاهی به فعالیت‌های فرهنگی آستان قدس رضوی در شهرستان سرخس از سال ۱۴۰۰ تاکنون

به گزارش آستان‌نیوز، فرهنگ‌سرا و کتابخانه امام رضا (ع)، مسجد امام رضا (ع)، کانون‌های خدمت رضوی و دیگر مجموعه‌های مرتبط با آستان قدس رضوی، محور بخشی از این فعالیت‌ها در شهرستان سرخس بوده‌اند؛ فعالیت‌هایی که در کنار ظرفیت‌های ثابت فرهنگی، با مشارکت خادمیاران، خیّران، دستگاه‌های شهرستان و مجموعه‌های مردمی توسعه پیدا کرده است.

کتاب و مطالعه؛ از عضویت ۵۵۰ نفر تا هزاران نسخه کتاب

فرهنگ‌سرا و کتابخانه امام رضا (ع) یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی در سرخس است؛ مجموعه‌ای با تالار مطالعه و امانت، کتابخانه کودک، سالن اجتماعات، اتاق مشاوره و کلاس‌های آموزشی.

مهم‌ترین فعالیت‌ها و آمار ثبت‌شده در این حوزه عبارت است از:عضویت ۵۵۰ نفر در کتابخانه فرهنگسرا تنها طی سه ماه پاییز ۱۴۰۲، ثبت بیش از سه هزار و ۸۰۰ مراجعه در همین بازه، برگزاری ۴۰ زنگ کتاب حضوری و ۱۰ زنگ کتاب مجازی، اجرای ۲۰ مسابقه و نشست کتاب‌خوانی، برپایی ۲۵ نمایشگاه کتاب با موضوع مناسبت‌های ملی و مذهبی، اهدای ۶ هزار نسخه کتاب در موضوعات مذهبی، ادبی، تاریخی، روان‌شناسی و کمک‌درسی به مسجد امام رضا (ع) سرخس در سال ۱۴۰۵و راه‌اندازی ایستگاه مطالعاتی با بیش از پنج هزار نسخه کتاب در مسجد امام رضا (ع).

فرهنگ رضوی؛ از «چهارشنبه‌های امام رضایی» تا دهه کرامت

برنامه‌های مرتبط با معارف و فرهنگ رضوی، یکی از محور‌های مستمر فعالیت فرهنگی در سرخس بوده است.

از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: برگزاری مستمر برنامه «چهارشنبه‌های امام رضایی» با مشارکت خادمیاران، اجرای این برنامه در مدارس و روستا‌های شهرستان، از جمله دبستان دخترانه آیت‌الله طالقانی روستای گنبدلی، برگزاری جشن‌ها و برنامه‌های دهه کرامت در پارک‌ها، محلات، مدارس، مسجد، مصلی و مزار شهدا، گلباران مزار شهدا و دیدار با خانواده‌های شهدا، حضور خادمان امام رضا (ع) در نماز جمعه و برنامه‌های مردمی شهرستان، تجلیل از معلمان، کارگران، ورزشکاران مدال‌آور و نخبگان علمی، برگزاری برنامه‌های خوشنویسی و هنری با موضوع امام رضا (ع) و حرکت کاروان‌های دوچرخه‌سواری و دو و میدانی از سرخس به سمت مشهد مقدس.

در دهه کرامت ۱۴۰۵ نیز، آیین پرچم‌گردانی پرچم متبرک گنبد حضرت رضا (ع) در بیش از ۴۰ مجموعه و تشکل شهرستان سرخس، انجام شد.

دو اجتماع بزرگ در شب و شام میلاد حضرت رضا (ع)، ایستگاه‌های صلواتی، غرفه‌های فرهنگی، برنامه ویژه کودک و نوجوان و پویش «جان‌فدا»، از دیگر برنامه‌های این ایام بود.

فرهنگ رضوی در نقطه صفر مرزی

موقعیت مرزی سرخس، بخشی از برنامه‌های فرهنگی رضوی را به شرقی‌ترین نقاط شهرستان کشانده است.

در اردیبهشت ۱۴۰۵، خادمان حرم مطهر رضوی در قالب کاروان «زیر سایه خورشید» در نقطه صفر مرزی سرخس حضور یافتند و مراسم توسل و زیارت از راه دور حضرت رضا (ع) با حضور مرزبانان در پایانه مرزی، برگزار شد.

زیارت؛ از زائران اولی تا خدمت به زائران پیاده

فرهنگ زیارت و تسهیل تشرف به حرم‌های مطهر، بخش دیگری از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی آستان قدس رضوی در سرخس، بوده است.

در این حوزه در سال جاری، حدود ۲۰۰ زائر زیارت‌اولی در سه مرحله به کربلای معلی اعزام شدند، بیش از ۷۰۰ زائر زیارت‌اولی سرخس به مشهد مقدس تشرف یافتند، در قالب طرح «مهر درخشان»، زمینه تشرف ۱۲۳ زائر اولی روستایی به حرم مطهر رضوی فراهم شد، موکب‌های بین‌راهی در دهه پایانی ماه صفر در محور سرخس ـ مشهد برپا شدند و بیش از ۱۰ هزار زائر پیاده در این مسیر از خدمات موکب‌ها بهره‌مند شدند.

حضور زائران پیاده سرخس در مسیر مشهد نیز از جلوه‌های مستمر پیوند مردم این شهرستان با فرهنگ زیارت حضرت رضا (ع)، بوده است.

وحدت شیعه و اهل‌سنت؛ از هم‌اندیشی تا شب شعر

با توجه به بافت مذهبی شهرستان سرخس، موضوع وحدت نیز در برنامه‌های فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است.

از مهم‌ترین اقدامات این حوزه می. توان به این موارد اشاره کرد: برگزاری همایش نخبگان و متنفذین اهل‌سنت، طرح موضوع وحدت شیعه و اهل‌سنت در برنامه‌ها و نشست‌های فرهنگی شهرستان، برگزاری شب شعر «وحدت» هم‌زمان با ولادت پیامبر اکرم (ص) وحضور شاعران و هنرمندان سرخس با آثاری درباره پیامبر اکرم (ص)، وحدت و هویت فرهنگی شهرستان.

هنر و ادبیات؛ از خوشنویسی تا نمایش آیینی

فعالیت‌های هنری نیز در کنار برنامه‌های مذهبی و رضوی دنبال شده است.

در آذر ۱۴۰۳ هم نمایشگاه فرهنگی فاطمیه با عنوان «الگوی مقاومت» در فرهنگ‌سرای امام رضا (ع) سرخس برپا شد.

این نمایشگاه در ۱۸ غرفه شکل گرفت و بخش‌هایی از زندگی حضرت فاطمه زهرا (س) را با فضاسازی حجمی و نمایش زنده روایت کرد که شامل غرفه کتاب فاطمی و بخش ویژه کودکان نیز بود. نمایشگاه در آن سال با اجرای تعزیه حضرت زهرا (س) در سالن همایش فرهنگسرا، همراه شد.

برنامه‌های خوشنویسی رضوی، شب‌های شعر و فعالیت‌های هنری ویژه کودکان نیز از دیگر مصادیق این حوزه بوده است.

کودک و نوجوان؛ کتاب، فرهنگ، آموزش و نشاط اجتماعی

بخش قابل توجهی از برنامه‌ها، کودکان و نوجوانان را هدف قرار داده است.

از جمله این توجهات و اقدامات در این راستا باید به مواردی اشاره کرد از قبیل: فعالیت کتابخانه تخصصی کودک، زنگ‌های کتاب و مسابقات کتاب‌خوانی و برنامه‌های مهدالرضا (ع).

برپایی غرفه‌های فرهنگی و هنری ویژه کودک در مناسبت‌ها، کاردستی و برنامه‌های خلاقانه با مضامین رضوی شامل اجرای برنامه‌های فرهنگی در مدارس شهری و روستایی در کنار فعالیت‌های فرهنگی، توسعه امکانات آموزشی و ورزشی نوجوانان مناطق روستایی نیز، دنبال شده است.

مدارس و روستاها؛ توسعه ظرفیت‌های آموزشی و ورزشی

توجه به زیرساخت‌های فرهنگی، آموزشی و ورزشی مناطق روستایی از دیگر محور‌های فعالیت در سرخس بوده است.

مهم‌ترین اقدامات این بخش عبارت است از: تجهیز ۲۰ روستای شهرستان به اقلام و امکانات ورزشی با ارزش ۱۰ میلیارد ریال، برنامه هوشمندسازی ۵۰ کلاس درس، بهسازی مدرسه و محل اسکان معلمان در روستای آق‌دربند، توسعه فضا‌های ورزشی در هشت روستای شهرستان، بهسازی هنرستان جوار رضوی، احداث زمین چمن مصنوعی در حسن‌آباد، تجهیز خانه کشتی سرخس وتوزیع ۱۵۰ بسته لوازم‌التحریر میان دانش‌آموزان نیازمند.

خانواده و مهارت‌های اجتماعی

فعالیت‌های فرهنگی فرهنگ‌سرای امام رضا (ع) تنها به کتاب، هنر و مناسبت‌های مذهبی محدود نبوده و حوزه خانواده نیز در برنامه‌ها جای داشته است.

برگزاری جلسات مشاوره و آموزش در موضوعاتی همچون: مهارت‌های فرزندپروری، ارتباط میان همسرانو آموزش‌های خانوادگی و اجتماعی.

از جمله فعالیت‌هایی بوده که با حضور مشاوران و متخصصان در فرهنگسرا، دنبال شده است.

مشارکت مردمی؛ پشتوانه فعالیت‌های فرهنگی

خادم یاران، خیران و نیرو‌های مردمی نیز یکی از ظرفیت‌های مهم اجرای برنامه‌ها در شهرستان سرخس، بوده‌اند.

همچنین از ابتدای سال ۱۴۰۵ بیش از سه میلیارد تومان کمک غیرنقدی مردمی برای اجرای فعالیت‌های مختلف جذب شده است.

این ظرفیت در حوزه‌هایی همچون: اعزام زائران اولی، خدمت به زائران پیاده، تأمین بسته‌های فرهنگی و تحصیلی، برگزاری جشن‌ها و مناسبت‌های مذهبی و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی محلات، به کار گرفته شده است.

سرخس؛ شبکه‌ای از خدمت فرهنگی رضوی

مرور این فعالیت‌ها نشان می‌دهد گستره خدمت فرهنگی آستان قدس رضوی در سرخس، از یک مرکز یا یک مناسبت، فراتر رفته است.

کتاب و مطالعه، فرهنگ رضوی، زیارت، هنر و ادبیات، وحدت، کودک و نوجوان، خانواده، آموزش، ورزش و مشارکت‌های مردمی، مهم‌ترین محور‌های این حضور را شکل داده‌اند.